లిఙ్గపురాణమ్

రథేన కిం చేషువరేణ తస్య గణైశ్ చ కిం దేవగణైశ్ చ శంభోః పురత్రయం దగ్ధుమలుప్తశక్తేః కిమేతద్ ఇత్యాహుర్ అజేన్ద్రముఖ్యాః

ఆయనకు రథం అవసరమా? ఉత్తమమైన బాణం అవసరమా? గణాలు అవసరమా? దేవతా గణాలు అవసరమా? శంభువు త్రిపురాన్ని కాల్చడానికి శక్తి తగ్గిపోలేదా? ఇదేమిటి అని ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతాధిపతులు అనుకున్నారు—

మన్వామ నూనం భగవాన్పినాకీ లీలార్థమేతత్సకలం ప్రవర్త్తుమ్ వ్యవస్థితశ్చేతి తథాన్యథా చేద్ ఆడమ్బరేణాస్య ఫలం కిమన్యత్

నిజంగా, నాకు అనిపిస్తోంది — పరమేశ్వరుడు పినాకి ఈ సర్వాన్ని కేవలం తన క్రీడకోసమే చేస్తున్నాడు. లేదంటే, ఇంత ఆర్భాటంగా చేయడంలో ఇంకేం ప్రయోజనం ఉండేది?

పురత్రయస్యాస్య సమీపవర్తీ సురేశ్వరైర్ నన్దిముఖైశ్ చ నన్దీ గణైర్గణేశస్తు రరాజ దేవ్యా జగద్రథో మేరురివాష్టశృఙ్గైః

ఆ మూడు పురాల దగ్గర, దేవేంద్రుడు నంది, నందిగణాలు, గణేశుడు తన గణాలతో, దేవితో కలిసి, ఎనిమిది శిఖరాల మేరు పర్వతంలా, జగద్రథంగా ప్రకాశించాడు.

అథ నిరీక్ష్య సురేశ్వరమీశ్వరం సగణమద్రిసుతాసహితం తదా త్రిపురరఙ్గతలోపరి సంస్థితః సురగణో ఽనుజగామ స్వయం తథా

ఆ సమయంలో, దేవతల సమూహం, పరమేశ్వరుడు తన గణాలతో, పార్వతీదేవితో ఉన్నాడని చూసి, త్రిపుర యుద్ధభూమిపైకి వచ్చి నిలిచింది.

జగత్త్రయం సర్వమివాపరం తత్ పురత్రయం తత్ర విభాతి సమ్యక్ నరేశ్వరైశ్చైవ గణైశ్ చ దేవైః సురేతరైశ్ చ త్రివిధైర్మునీన్ద్రాః

అక్కడ ఆ మూడు పురాలు ఇంకొక విశ్వంలా వెలిగిపోతూ, రాజులతో, గణాలతో, దేవతలతో, ఇతర దైవికులతో, మూడు రకాల మహర్షులతో నిండిపోయి కనిపించాయి.

అథ సజ్యం ధనుః కృత్వా శర్వః సంధాయ తం శరమ్ యుక్త్వా పాశుపతాస్త్రేణ త్రిపురం సమచిన్తయత్

తర్వాత శర్వుడు తన విల్లు ఎక్కించి, బాణాన్ని పెట్టి, పాశుపతాస్త్రాన్ని కలిపి, త్రిపురాన్ని మనస్సులో ఆలోచించాడు.

తస్మిన్ స్థితే మహాదేవే రుద్రే వితతకార్ముకే పురాణి తేన కాలేన జగ్మురేకత్వమాశు వై

అప్పుడు మహాదేవుడు రుద్రుడు తన భారీ విల్లు పట్టుకుని నిలిచిన వేళ, ఆ పురాలు వెంటనే ఒక్కటయ్యాయి.

ఏకీభావం గతే చైవ త్రిపురే సముపాగతే బభూవ తుములో హర్షో దేవతానాం మహాత్మనామ్

త్రిపురం ఒక్కటైన వెంటనే, మహాత్ములైన దేవతల్లో గొప్ప ఆనందం ఉప్పొంగింది.

తతో దేవగణాః సర్వే సిద్ధాశ్ చ పరమర్షయః జయేతి వాచో ముముచుః సంస్తువన్తో ఽష్టమూర్తికమ్

తర్వాత అందరు దేవతలు, సిద్ధులు, పరమ ఋషులు, అష్టమూర్తిని స్తుతిస్తూ 'జయము' అని హర్షధ్వానాలు చేశారు.

అథాహ భగవాన్బ్రహ్మా భగనేత్రనిపాతనమ్ పుష్యయోగే ఽపి సమ్ప్రాప్తే లీలావశముమాపతిమ్

అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు భగవాన్ భగనేత్ర నాశనాన్ని గురించి మాట్లాడుతూ, పుష్యయోగం వచ్చినా, ఉమాపతి తన క్రీడానుసారంగా వ్యవహరిస్తాడని చెప్పాడు.

స్థానే తవ మహాదేవ చేష్టేయం పరమేశ్వర పూర్వదేవాశ్ చ దేవాశ్ చ సమాస్తవ యతః ప్రభో

మహాదేవా, పరమేశ్వరా, నీ ఈ కార్యం సరిగానే ఉంది. ఎందుకంటే పూర్వ దేవతలు, ఇప్పటి దేవతలు అందరూ నీ వల్లే ఉన్నారు ప్రభూ.

తథాపి దేవా ధర్మిష్ఠాః పూర్వదేవాశ్ చ పాపినః యతస్తస్మాజ్జగన్నాథ లీలాం త్యక్తుమిహార్హసి

అయినా, జగన్నాథా, ఇప్పటి దేవతలు ధర్మబద్ధంగా ఉన్నారు, పూర్వ దేవతలు పాపులు. అందువల్ల ఇక్కడ ఈ క్రీడను వదిలేయాలి.

కిం రథేన ధ్వజేనేశ తవ దగ్ధుం పురత్రయమ్ ఇషుణా భూతసంఘైశ్ చ విష్ణునా చ మయా ప్రభో

ఈశ్వరా, నీకు రథం, పతాకం, బాణం, భూతగణాలు, విష్ణువు, నన్ను తీసుకుని త్రిపురాన్ని దహించడంలో అవసరం ఏముంది?

పుష్యయోగే త్వనుప్రాప్తే పురం దగ్ధుమిహార్హసి యావన్న యాన్తి దేవేశ వియోగం తావదేవ తు

పుష్యయోగం వచ్చినప్పుడు, దేవతలు ఇక్కడే ఉన్నంతవరకు, ఆ పురాన్ని దహించాలి దేవేశా.

దగ్ధుమర్హసి శీఘ్రం త్వం త్రీణ్యేతాని పురాణి వై అథ దేవో మహాదేవః సర్వజ్ఞస్తదవైక్షత

ఈ మూడు పురాలను వెంటనే దహించాలి. ఆ తరువాత సర్వజ్ఞుడైన మహాదేవుడు వాటిని చూశాడు.

పురత్రయం విరూపాక్షస్ తత్క్షణాద్భస్మ వై కృతమ్ సోమశ్ చ భగవాన్విష్ణుః కాలాగ్నిర్వాయురేవ చ

విరూపాక్షుడు ఆ క్షణంలోనే మూడు పురాలను బూడిదగా మార్చేశాడు. అప్పుడు సోముడు, భగవాన్ విష్ణువు, కాలుడు, అగ్ని, వాయువు అక్కడే ఉన్నారు.

శరే వ్యవస్థితాః సర్వే దేవమూచుః ప్రణమ్య తమ్ దగ్ధమప్యథ దేవేశ వీక్షణేన పురత్రయమ్

అందరు దేవతలు బాణంపై స్థిరంగా ఉండి, ఆ దేవునికి నమస్కరించి, 'దేవేశా, నువ్వు కేవలం చూపుతోనే త్రిపురాన్ని దహించావు' అని అన్నారు.

అస్మద్ధితార్థం దేవేశ శరం మోక్తుమిహార్హసి అథ సంమృజ్య ధనుషో జ్యాం హసన్ త్రిపురార్దనః

మన మేలు కోసం, దేవేశా, నువ్వు ఆ బాణాన్ని విడవాలి. అప్పుడు త్రిపురార్దనుడు చిరునవ్వుతో విల్లులోని జ్యాను తుడిచాడు.

ముమోచ బాణం విప్రేన్ద్రా వ్యాకృష్యాకర్ణమ్ ఈశ్వరః తత్క్షణాత్త్రిపురం దగ్ధ్వా త్రిపురాన్తకరః శరః

బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులారా, ఈశ్వరుడు బాణాన్ని చెవివరకు లాగి విడిచాడు. ఆ క్షణంలోనే ఆ బాణం త్రిపురాన్ని దహించి అంతం చేశాడు.

దేవదేవం సమాసాద్య నమస్కృత్వా వ్యవస్థితః రేజే పురత్రయం దగ్ధం దైత్యకోటిశతైర్వృతమ్

దేవతల దేవుడు అయిన పరమేశ్వరుని చేరి, నమస్కరించి నిలబడి, త్రిపురాసురులను దహించిన అనంతరం, కోట్లాది దైత్యులతో చుట్టుముట్టబడి ప్రకాశించాడు.

ఇషుణా తేన కల్పాన్తే రుద్రేణేవ జగత్త్రయమ్ యే పూజయన్తి తత్రాపి దైత్యా రుద్రం సబాన్ధవాః

ఆ కాలాంతంలో ఆ బాణంతో రుద్రుడు యుగాంతంలో చేసినట్లే, మూడు లోకాల్లో ఎక్కడైనా ప్రజలు పూజించిన చోట—even అక్కడ కూడా దైత్యులు తమ బంధువులతో కలిసి రుద్రుని పూజించారు.

గాణపత్యం తదా శంభోర్ యయుః పూజావిధేర్బలాత్ న కించిద్ అబ్రువన్ దేవాః సేన్ద్రోపేన్ద్రా గణేశ్వరాః

ఆ పూజా విధాన శక్తితో వారు గణపతిని ఆరాధించటం ప్రారంభించారు. అప్పుడు ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, గణాధిపతులతో సహా దేవతలు ఎవ్వరూ ఏమీ మాట్లాడలేదు.

భయాద్దేవం నిరీక్ష్యైవ దేవీం హిమవతః సుతామ్ దృష్ట్వా భీతం తదానీకం దేవానాం దేవపుఙ్గవః

భయంతో, దేవుడిని, హిమవంతుని కుమార్తె అయిన దేవిని చూసి, భయపడిన దేవతల సమూహాన్ని చూసి, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు—

కిం చేత్యాహ తదా దేవాన్ ప్రణేముస్తం సమన్తతః

ఆయన అప్పుడే దేవతలను చూచి, 'ఇది ఏమిటి?' అని అడిగాడు. అందరూ చుట్టూ ఉన్నవారు ఆయనకు నమస్కరించారు.

వవన్దిరే నన్దినమిన్దుభూషణం వవన్దిరే పర్వతరాజసంభవామ్ వవన్దిరే చాద్రిసుతాసుతం ప్రభుం వవన్దిరే దేవగణా మహేశ్వరమ్

నందిని, చంద్రుని అలంకరించుకున్నవారిని నమస్కరించారు; పర్వతరాజు కుమార్తెను నమస్కరించారు; పర్వత కుమార్తె కుమారుడైన ప్రభువును నమస్కరించారు; దేవతల సమూహం మహేశ్వరునికి నమస్కరించింది.

తుష్టావ హృదయే బ్రహ్మా దేవైః సహ సమాహితః విష్ణునా చ భవం దేవం త్రిపురారాతిమీశ్వరమ్

బ్రహ్మ, దేవతలతో కలిసి, మనస్సును ఏకాగ్రపరచి, విష్ణువుతో పాటు భవుని, త్రిపురాసురుని శత్రువైన దేవుని స్తుతించారు.

ప్రసీద దేవదేవేశ ప్రసీద పరమేశ్వర ప్రసీద జగతాం నాథ ప్రసీదానన్దదావ్యయ

దేవతల దేవా, దయచూపు; పరమేశ్వరా, దయచూపు; జగత్తుల అధిపతీ, దయచూపు; ఆనందాన్ని ప్రసాదించే అమరుడా, దయచూపు.

పఞ్చాస్యరుద్రరుద్రాయ పఞ్చాశత్కోటిమూర్తయే ఆత్మత్రయోపవిష్టాయ విద్యాతత్త్వాయ తే నమః

ఐదు ముఖాల రుద్రుడా, యాభై కోట్ల రూపాలవాడా, మూడు స్వరూపాలలో ఆసీనుడా, జ్ఞాన తత్వ స్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం.

శివాయ శివతత్త్వాయ అఘోరాయ నమోనమః అఘోరాష్టకతత్త్వాయ ద్వాదశాత్మస్వరూపిణే

శివుడికి, శివ తత్వానికి, అఘోర స్వరూపుడికి, అఘోర అష్టక తత్వానికి, ద్వాదశాత్మ స్వరూపుడైనవారికి పునఃపునః నమస్కారం.