గణేశ్వరైర్ దేవగణైశ్ చ భృఙ్గీ సహావృతః సర్వగణేన్ద్రవర్యః జగామ యోగీ త్రిపురం నిహన్తుం విమానమారుహ్య యథా మహేన్ద్రః
గణేశ్వరులు, దేవతాగణాలతో, భృంగితో కలిసి, సమస్త గణాధిపతుల్లో శ్రేష్ఠుడైన యోగి, మహేంద్రునిలా విమానం ఎక్కి త్రిపురాసురుని సంహరించేందుకు బయలుదేరాడు.
కేశో విగతవాసాశ్ చ మహాకేశో మహాజ్వరః సోమవల్లీ సవర్ణశ్ చ సోమపః సేనకస్ తథా
కేశుడు, దుస్తులు లేకుండా, మహాకేశుడు, మహాజ్వరుడు, సోమవల్లీ, సవర్ణుడు, సోమపుడు, సేనకుడు కూడా ఉన్నారు.
సోమధృక్ సూర్యవాచశ్ చ సూర్యపేషణకస్ తథా సూర్యాక్షః సూరినామా చ సురః సున్దర ఏవ చ
సోమధృకు, సూర్యవాచుడు, సూర్యపేషణకుడు, సూర్యాక్షుడు, సూరినాముడు, అందమైన దేవుడు సుందరుడు కూడా ఉన్నారు.
ప్రకుదః కకుదన్తశ్ చ కమ్పనశ్ చ ప్రకమ్పనః ఇన్ద్రశ్ చేన్ద్రజయశ్చైవ మహాభీర్ భీమకస్ తథా
ప్రకుడుడు, కకుదంతుడు, కంపనుడు, ప్రకంపనుడు, ఇంద్రుడు, ఇంద్రజయుడు, మహాభీరు, భీమకుడు కూడా ఉన్నారు.
శతాక్షశ్చైవ పఞ్చాక్షః సహస్రాక్షో మహోదరః యమజిహ్వః శతాశ్వశ్ చ కణ్ఠనః కణ్ఠపూజనః
వంద కన్నులు కలవాడు, ఐదు కన్నులు ఉన్నవాడు, వెయ్యి కన్నులు గలవాడు, పెద్ద పొట్ట ఉన్నవాడు, యముని నాలుకలా ఉన్నవాడు, వంద గుర్రాలు కలవాడు, మెడ ఉన్నవాడు, మెడ వద్ద పూజింపబడే వాడు—
ద్విశిఖస్ త్రిశిఖశ్చైవ తథా పఞ్చశిఖో ద్విజాః ముణ్డో ఽర్ధముణ్డో దీర్ఘశ్ చ పిశాచాస్యః పినాకధృక్
రెండు జటలు ఉన్నవాడు, మూడు జటలు ఉన్నవాడు, అలాగే ఐదు జటలు కలవాడు, ద్విజులారా! ముండగా ఉన్నవాడు, అర ముండగా ఉన్నవాడు, పొడవుగా ఉన్నవాడు, పిశాచపు నోరు ఉన్నవాడు, పినాకాన్ని ధరించినవాడు—
పిప్పలాయతనశ్చైవ తథా హ్యఙ్గారకాశనః శిథిలః శిథిలాస్యశ్ చ అక్షపాదో హ్యజః కుజః
అరటి చెట్టు వద్ద నివసించేవాడు, అంగారాలను తినేవాడు, అలసత్వంగా ఉన్నవాడు, వదులుగా నోరు ఉన్నవాడు, కాళ్లపై కన్నులు ఉన్నవాడు, జననం లేని వాడు, మంగళగ్రహపు స్వభావం ఉన్నవాడు—
అజవక్త్రో హయవక్త్రో గజవక్త్రో ఽర్ధ్వవక్త్రకః ఇత్యాద్యాః పరివార్యేశం లక్ష్యలక్షణవర్జితాః
మేక ముఖం ఉన్నవాడు, గుర్రం ముఖం ఉన్నవాడు, ఏనుగు ముఖం ఉన్నవాడు, పైకి తిరిగిన ముఖం ఉన్నవాడు—ఇలాంటి వారు, లక్షణాలు లేని వారు, ప్రభువును చుట్టుముట్టి ఉన్నారు—
వృన్దశస్తం సమావృత్య జగ్ముః సోమం గణైర్వృతాః సహస్రాణాం సహస్రాణి రుద్రాణామూర్ధ్వరేతసామ్
వారి సమూహం, సోమునితో కలిసి, అనేక గణాలతో కూడి, వేలాది వేల ఉర్ధ్వరేతస్సు రుద్రులతో, ఆ ప్రభువును చుట్టుముట్టి ముందుకు సాగారు—
సమావృత్య మహాదేవం దేవదేవం మహేశ్వరమ్ దగ్ధుం పురత్రయం జగ్ముః కోటికోటిగణైర్వృతాః
మహాదేవుడిని, దేవతల దేవుడిని, మహేశ్వరుడిని చుట్టుముట్టి, కోటి కోటి గణాలతో కలిసి, మూడుపురాలను కాల్చేందుకు బయలుదేరారు—
త్రయస్త్రింశత్సురాశ్చైవ త్రయశ్ చ త్రిశతాస్ తథా త్రయశ్ చ త్రిసహస్రాణి జగ్ముర్దేవాః సమన్తతః
ముప్పత్తుమూడు దేవతలు, అలాగే మూడు వందలు, మూడు వేల దేవతలు కూడా అన్ని వైపుల నుంచి వచ్చారు—
మాతరః సర్వలోకానాం గణానాం చైవ మాతరః భూతానాం మాతరశ్చైవ జగ్ముర్దేవస్య పృష్ఠతః
అన్ని లోకాల తల్లులు, గణాల తల్లులు, భూతాల తల్లులు కూడా ఆ దేవుని వెనుక అనుసరించాయి—
భాతి మధ్యే గణానాం చ రథమధ్యే గణేశ్వరః నభస్యమలనక్షత్రే తారామధ్య ఇవోడురాట్
గణాల మధ్యలో, రథమధ్యంలో, గణాధిపతి ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు; మలినం లేని ఆకాశంలో నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా—
రరాజ దేవీ దేవస్య గిరిజా పార్శ్వసంస్థితా తదా ప్రభావతో గౌరీ భవస్యేవ జగన్మయీ
ఆ సమయంలో దేవుని భార్య గిరిజా, ఆయన పక్కన నిలబడి, తన మహిమతో ప్రకాశిస్తూ, భవుని శక్తిలా, జగత్తంతా వ్యాపించి ఉన్న గౌరీ వెలిగింది—
శుభావతీ తదా దేవీ పార్శ్వసంస్థా విభాతి సా చామరాసక్తహస్తాగ్రా సా హేమాంబుజవర్ణికా
ఆ శుభమయి దేవి, పక్కన నిలబడి, చేతిలో చామరంతో, బంగారు పద్మంలా తళతళలాడుతూ, ప్రకాశించింది—
అథ విభాతి విభోర్విశదం వపుర్ భసితభాసితమంబికయా తయా సితమివాభ్రమహో సహ విద్యుతా నభసి దేవపతేః పరమేష్ఠినః
అప్పుడు పరమేశ్వరుని నిర్మలమైన రూపం, బస్మంతో మెరిసిపోతూ, అంబికతో కలిసి, ఆకాశంలో మెరుపుతో కూడిన తెల్ల మేఘంలా ప్రకాశించింది—
భాతీన్ద్రధనుషాకాశం మేరుణా చ యథా జగత్ హిరణ్యధనుషా సౌమ్యం వపుః శంభోః శశిద్యుతి
ఇంద్రధనస్సుతో కూడిన ఆకాశంలా, మెరుపుతో కూడిన చంద్రుని వలె, హిరణ్యధనుస్సుతో, శంభువు మృదువైన రూపం, మెరిసిపోతూ ఉంది—
సితాతపత్రం రత్నాంశుమిశ్రితం పరమేష్ఠినః యథోదయే శశాఙ్కస్య భాత్యఖణ్డం హి మణ్డలమ్
పరమేశ్వరుని తెల్ల గొడుగు, రత్న కాంతులతో కలసి, ఉదయించే చంద్రుని పూర్ణచంద్ర మండలంలా ప్రకాశిస్తోంది—
సదుకూలా శివే రక్తా లమ్బితా భాతి మాలికా ఛత్రాన్తా రత్నజాకాశాత్ పతన్తీవ సరిద్వరా
శివునిపై, మెత్తని వస్త్రంతో కూడిన ఎర్ర మాల, గొడుగు చివరకు వేలాడుతూ, రత్నశిఖరాల నుంచి ప్రవహించే పవిత్ర నదిలా మెరిసిపోతుంది—
అథ మహేన్ద్రవిరిఞ్చివిభావసుప్రభృతిభిర్ నతపాదసరోరుహః సహ తదా చ జగామ తయాంబయా సకలలోకహితాయ పురత్రయమ్
అప్పుడు ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, అగ్ని మొదలైన వారు ఆయన పద్మపాదాలకు వందనం చేసి, అంబికతో కలిసి, అన్ని లోకాల మేలుకోసం, మూడుపురాలకు వెళ్లాడు—
దగ్ధుం సమర్థో మనసా క్షణేన చరాచరం సర్వమిదం త్రిశూలీ కిమత్ర దగ్ధుం త్రిపురం పినాకీ స్వయం గతశ్చాత్ర గణైశ్ చ సార్ధమ్
త్రిశూలాన్ని ధరించినవాడు, తన మనసుతో ఒక్క క్షణంలోనే చరాచరమంతా కాల్చగలడు. అలాంటి పినాకి స్వయంగా గణాలతో కలిసి అక్కడికి వెళ్లడం, త్రిపురాన్ని కాల్చడం అవసరమా—
రథేన కిం చేషువరేణ తస్య గణైశ్ చ కిం దేవగణైశ్ చ శంభోః పురత్రయం దగ్ధుమలుప్తశక్తేః కిమేతద్ ఇత్యాహుర్ అజేన్ద్రముఖ్యాః
ఆయనకు రథం అవసరమా? ఉత్తమమైన బాణం అవసరమా? గణాలు అవసరమా? దేవతా గణాలు అవసరమా? శంభువు త్రిపురాన్ని కాల్చడానికి శక్తి తగ్గిపోలేదా? ఇదేమిటి అని ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతాధిపతులు అనుకున్నారు—
మన్వామ నూనం భగవాన్పినాకీ లీలార్థమేతత్సకలం ప్రవర్త్తుమ్ వ్యవస్థితశ్చేతి తథాన్యథా చేద్ ఆడమ్బరేణాస్య ఫలం కిమన్యత్
నిజంగా, నాకు అనిపిస్తోంది — పరమేశ్వరుడు పినాకి ఈ సర్వాన్ని కేవలం తన క్రీడకోసమే చేస్తున్నాడు. లేదంటే, ఇంత ఆర్భాటంగా చేయడంలో ఇంకేం ప్రయోజనం ఉండేది?
పురత్రయస్యాస్య సమీపవర్తీ సురేశ్వరైర్ నన్దిముఖైశ్ చ నన్దీ గణైర్గణేశస్తు రరాజ దేవ్యా జగద్రథో మేరురివాష్టశృఙ్గైః
ఆ మూడు పురాల దగ్గర, దేవేంద్రుడు నంది, నందిగణాలు, గణేశుడు తన గణాలతో, దేవితో కలిసి, ఎనిమిది శిఖరాల మేరు పర్వతంలా, జగద్రథంగా ప్రకాశించాడు.
అథ నిరీక్ష్య సురేశ్వరమీశ్వరం సగణమద్రిసుతాసహితం తదా త్రిపురరఙ్గతలోపరి సంస్థితః సురగణో ఽనుజగామ స్వయం తథా
ఆ సమయంలో, దేవతల సమూహం, పరమేశ్వరుడు తన గణాలతో, పార్వతీదేవితో ఉన్నాడని చూసి, త్రిపుర యుద్ధభూమిపైకి వచ్చి నిలిచింది.
జగత్త్రయం సర్వమివాపరం తత్ పురత్రయం తత్ర విభాతి సమ్యక్ నరేశ్వరైశ్చైవ గణైశ్ చ దేవైః సురేతరైశ్ చ త్రివిధైర్మునీన్ద్రాః
అక్కడ ఆ మూడు పురాలు ఇంకొక విశ్వంలా వెలిగిపోతూ, రాజులతో, గణాలతో, దేవతలతో, ఇతర దైవికులతో, మూడు రకాల మహర్షులతో నిండిపోయి కనిపించాయి.
అథ సజ్యం ధనుః కృత్వా శర్వః సంధాయ తం శరమ్ యుక్త్వా పాశుపతాస్త్రేణ త్రిపురం సమచిన్తయత్
తర్వాత శర్వుడు తన విల్లు ఎక్కించి, బాణాన్ని పెట్టి, పాశుపతాస్త్రాన్ని కలిపి, త్రిపురాన్ని మనస్సులో ఆలోచించాడు.
తస్మిన్ స్థితే మహాదేవే రుద్రే వితతకార్ముకే పురాణి తేన కాలేన జగ్మురేకత్వమాశు వై
అప్పుడు మహాదేవుడు రుద్రుడు తన భారీ విల్లు పట్టుకుని నిలిచిన వేళ, ఆ పురాలు వెంటనే ఒక్కటయ్యాయి.
ఏకీభావం గతే చైవ త్రిపురే సముపాగతే బభూవ తుములో హర్షో దేవతానాం మహాత్మనామ్
త్రిపురం ఒక్కటైన వెంటనే, మహాత్ములైన దేవతల్లో గొప్ప ఆనందం ఉప్పొంగింది.
తతో దేవగణాః సర్వే సిద్ధాశ్ చ పరమర్షయః జయేతి వాచో ముముచుః సంస్తువన్తో ఽష్టమూర్తికమ్
తర్వాత అందరు దేవతలు, సిద్ధులు, పరమ ఋషులు, అష్టమూర్తిని స్తుతిస్తూ 'జయము' అని హర్షధ్వానాలు చేశారు.