పృథక్పశుత్వం దేవానాం తథాన్యేషాం సురోత్తమాః కల్పయిత్వైవ వధ్యాస్తే నాన్యథా నైవ సత్తమాః
దేవతలు, ఇతరులు వేరుగా ప్రాణులుగా ఏర్పడిన తర్వాత, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, వారిని సంహరించడమే మార్గం, ఇంకేదీ లేదు.
ఇతి శ్రుత్వా వచః సర్వం దేవదేవస్య ధీమతః విషాదమగమన్ సర్వే పశుత్వం ప్రతి శఙ్కితాః
దేవతాధిపతియైన జ్ఞానవంతుడి మాటలు విని, అందరూ ప్రాణుల స్థితి గురించి భయంతో నిరుత్సాహంగా మారారు.
తేషాం భావం తతో జ్ఞాత్వా దేవస్తానిదమబ్రవీత్ మా వో ఽస్తు పశుభావే ఽస్మిన్ భయం విబుధసత్తమాః
వారి మనసులోని భావాన్ని తెలుసుకుని, ఆ దేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ ఉత్తమ జ్ఞానదేవతలారా, ఈ ప్రాణుల స్థితిలో మీకు భయం ఉండకూడదు.'
శ్రూయతాం పశుభావస్య విమోక్షః క్రియతాం చ సః యో వై పాశుపతం దివ్యం చరిష్యతి స మోక్ష్యతి
'ఇప్పుడు ప్రాణుల స్థితి నుంచి విముక్తి గురించి వినండి, దాన్ని ఆచరించండి. ఎవరు ఆ దివ్య పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారో వారు విముక్తి పొందుతారు.'
పశుత్వాదితి సత్యం చ ప్రతిజ్ఞాతం సమాహితాః యే చాప్యన్యే చరిష్యన్తి వ్రతం పాశుపతం మమ
'ప్రాణుల స్థితి నిజమే, నేను ప్రకటించాను. మరెవరు నా పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారో వారు కూడా...'
మోక్ష్యన్తి తే న సందేహః పశుత్వాత్ సురసత్తమాః నైష్ఠికం ద్వాదశాబ్దం వా తదర్ధం వర్షకత్రయమ్
'వారు ప్రాణుల స్థితి నుంచి తప్పక విముక్తి పొందుతారు, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా. పన్నెండు సంవత్సరాలు, లేదా దాని సగం, లేక మూడు సంవత్సరాలు పూర్తి నిష్ఠతో ఆచరించినా సరే.'
శుశ్రూషాం కారయేద్యస్తు స పశుత్వాద్విముచ్యతే తస్మాత్పరమిదం దివ్యం చరిష్యథ సురోత్తమాః
'ఎవరు సేవ చేయిస్తారో వారు కూడా ప్రాణుల స్థితి నుంచి విముక్తి పొందుతారు. అందువల్ల, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, మీరు ఈ పరమ దివ్య వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.'
తథేతి చాబ్రువన్దేవాః శివే లోకనమస్కృతే తస్మాద్వై పశవః సర్వే దేవాసురనరాః ప్రభోః
దేవతలు, లోకాలు పూజించే శివునికి 'అలా జరుగును' అని సమాధానం ఇచ్చారు. అందువల్ల, ప్రభువుకి దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు అందరూ ప్రాణులే.
రుద్రః పశుపతిశ్చైవ పశుపాశవిమోచకః యః పశుస్తత్పశుత్వం చ వ్రతేనానేన సంత్యజేత్
రుద్రుడు, పశుపతిగా, బంధనాల్లో ఉన్న జీవులను విముక్తి చేసే వాడు. ఎవడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, అతడు తన పశుత్వాన్ని విడిచిపెట్టగలడు.
తత్కృత్వా న చ పాపీయాన్ ఇతి శాస్త్రస్య నిశ్చయః తతో వినాయకః సాక్షాద్ బాలో ఽబాలపరాక్రమః
అది చేసినవాడు ఇక పాపి కాడు — ఇదే శాస్త్రంలో స్పష్టమైన నిర్ణయం. ఆ తరువాత వినాయకుడు, చిన్నవాడైనా అపూర్వ శక్తి కలవాడు,
అపూజితస్తదా దేవైః ప్రాహ దేవాన్నివారయన్ మామపూజ్య జగత్యస్మిన్ భక్ష్యభోజ్యాదిభిః శుభైః
ఆ సమయంలో దేవతలు తనను పూజించకపోయినప్పుడు, దేవతలను ఆపుతూ ఇలా అన్నాడు: 'ఈ లోకంలో నన్ను శుద్ధమైన భోజనపదార్థాలతో పూజించకుండా,'
కః పుమాన్సిద్ధిమాప్నోతి దేవో వా దానవో ఽపి వా తతస్తస్మిన్ క్షణాదేవ దేవకార్యే సురేశ్వరాః
మనుషులు, దేవతలు, లేదా దానవులు ఎవరు విజయాన్ని పొందగలరు? అందువల్ల, ఆ క్షణానికే, దేవతాధిపతులు ఆ దైవ కార్యానికి,
విఘ్నం కరిష్యే దేవేశ కథం కర్తుం సముద్యతాః తతః సేన్ద్రాః సురాః సర్వే భీతాః సమ్పూజ్య తం ప్రభుమ్
'దేవతల ప్రభూ! ఎవరు కార్యానికి ప్రయత్నిస్తే వారికి నేను విఘ్నాలు కలిగిస్తాను.' అప్పుడు ఇంద్రుడు సహా అందరు దేవతలు భయంతో ఆ ప్రభువును పూజించారు.
భక్ష్యభోజ్యాదిభిశ్చైవ ఉణ్డరైశ్చైవ మోదకైః అబ్రువంస్తే గణేశానం నిర్విఘ్నం చాస్తు నః సదా
భోజనాలు, పానీయాలు, మోదకాలు, ఇతర తీపిపదార్థాలతో గణేశుని పూజించి, 'మాకు ఎప్పుడూ విఘ్నాలు లేకుండా ఉండాలి' అని ప్రార్థించారు.
ఆలిఙ్గ్య చాఘ్రాయ సుతం తదానీమపూజయత్సర్వసురేన్ద్రముఖ్యః
తన కుమారుడిని ఆలింగనం చేసి, ముద్దాడి, ఆ సమయంలో అందరు దేవతాధిపతుల్లో ముఖ్యుడు అతన్ని పూజించాడు.
సమ్పూజ్య పూజ్యం సహ దేవసంఘైర్ వినాయకం నాయకమీశ్వరాణామ్ గణేశ్వరైరేవ నగేన్ద్రధన్వా పురత్రయం దగ్ధుమసౌ జగామ
పూజకు యోగ్యుడైన వినాయకుడిని, దేవతాసమూహంతో పాటు, గణపతులను, పర్వతరాజు ధనుస్సుతో కలిసి, మూడు పురాలను దహించేందుకు బయలుదేరాడు.
తం దేవదేవం సురసిద్ధసంఘా మహేశ్వరం భూతగణాశ్ చ సర్వే గణేశ్వరా నన్దిముఖాస్తదానీం స్వవాహనైరన్వయురీశమీశాః
ఆ దేవదేవుడిని, దివ్యులు, సిద్ధులు, భూతగణాలు, నందిముఖ్యులైన గణాధిపతులు, తమ తమ వాహనాలతో అనుసరించారు.
అగ్రే సురాణాం చ గణేశ్వరాణాం తదాథ నన్దీ గిరిరాజకల్పమ్ విమానమారుహ్య పురం ప్రహర్తుం జగామ మృత్యుం భగవానివేశః
దేవతలు, గణాధిపతుల ముందు నంది, పర్వతరాజు లాంటి వాహనంపై ఎక్కి, మృత్యుపురిని దాడి చేయడానికి బయలుదేరాడు.
యాన్తం తదానీం తు శిలాదపుత్రమ్ ఆరుహ్య నాగేన్ద్రవృషాశ్వవర్యాన్ దేవాస్తదానీం గణపాశ్ చ సర్వే గణా యయుః స్వాయుధచిహ్నహస్తాః
ఆ సమయంలో, శిలాదిపుత్రుడు ఉత్తమమైన ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రంపై ఎక్కి, దేవతలు, గణపతులు, ఇతర గణాలు తమ ఆయుధాలతో బయలుదేరారు.
జగామ జగతాం హితాయ పురత్రయం దగ్ధుమలుప్తశక్తిః
తన శక్తి తగ్గకుండా, లోకాల మేలుకోసం మూడు పురాలను దహించేందుకు వెళ్లాడు.
సురాసురేశం సహస్రరశ్మిర్ భగవాన్ సుతీక్ష్ణః
సహస్రకిరణుడైన భగవంతుడు, దేవాసురాధిపతి, ఉగ్ర స్వరూపుడై,
రరాజ మధ్యే భగవాన్సురాణాం వివాహనో వారిజపత్రవర్ణః యథా సుమేరోః శిఖరాధిరూఢః సహస్రరశ్మిర్ భగవాన్ సుతీక్ష్ణః
భగవంతుడు దేవతల మధ్యలో, తన వాహనంపై, కమలదళ వర్ణంతో ప్రకాశించాడు. సూర్యుడు సుమేరు శిఖరంపైకి ఎక్కినట్లుగా, ఆ సహస్రకిరణుడైన భగవంతుడు ఉగ్రంగా వెలిగాడు.
సహస్రనేత్రః ప్రథమః సురాణాం గజేన్ద్రమారుహ్య చ దక్షిణే ఽస్య జగామ రుద్రస్య పురం నిహన్తుం యథోరగాంస్తత్ర తు వైనతేయః
సహస్రనేత్రుడు, దేవతలలో ప్రథముడు, ఏనుగు రాజుపై ఎక్కి, రుద్రుని కుడిపక్కన పురాన్ని నాశనం చేయడానికి వెళ్లాడు. అక్కడ గరుడుడు పాముల్లా వెళ్లాడు.
తం సిద్ధగన్ధర్వసురేన్ద్రవీరాః సురేన్ద్రవృన్దాధిపమ్ ఇన్ద్రమ్ ఈశమ్ సమన్తతస్తుష్టువురిష్టదం తే జయేతి శక్రం వరపుష్పవృష్ట్యా
సిద్ధులు, గంధర్వులు, వీరదేవతలు, దేవతాధిపతులు అందరూ ఇంద్రుడిని చుట్టూ నిలబడి, 'జయము' అని స్తుతించారు. అతనిపై ఉత్తమమైన పుష్పవృష్టి కురిపించారు.
ప్రణేమురాలోక్య సహస్రనేత్రం సలీలమంబా తనయం యథేన్ద్రమ్
సహస్రనేత్రుడిని చూసి, వారు తల్లిలా తన కుమారుడిని చూసినట్టు, ఇంద్రునికి నమస్కరించారు.
యమపావకవిత్తేశా వాయుర్నిరృతిరేవ చ అపామ్పతిస్ తథేశానో భవం చాను సమాగతాః
యముడు, అగ్ని, కుబేరుడు, వాయువు, నిరృతి, జలపతి, ఈశానుడు, భవుడు కూడా అక్కడ చేరారు.
వీరభద్రో రణే భద్రో నైరృత్యాం వై రథస్య తు వృషభేన్ద్రం సమారుహ్య రోమజైశ్ చ సమావృతః
యుద్ధంలో మహోన్నతుడైన వీరభద్రుడు, రథం యొక్క దక్షిణాపశ్చిమ భాగంలో వృషభాధిపతిని ఎక్కి, రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్న వారితో చుట్టూ ఉన్నాడు.
సేవాం చక్రే పురం హన్తుం దేవదేవం త్రియంబకమ్ మహాకాలో మహాతేజా మహాదేవ ఇవాపరః
అతడు, దేవదేవుడైన త్రయంబకుని, మహాకాలుని, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న మహాదేవుడిలా, నగరాన్ని నాశనం చేయడానికి సేవచేశాడు.
వాయవ్యాం సగణైః సార్ధం సేవాం చక్రే రథస్య తు
వాయవ్య దిశలో తన అనుచరులతో కలిసి రథానికి సేవచేశాడు.
షణ్ముఖో ఽపి సహ సిద్ధచారణైః సేనయా చ గిరిరాజసంనిభః దేవనాథగణవృన్దసంవృతో వారణేన చ తథాగ్నిసంభవః
షణ్ముఖుడు కూడా సిద్ధులు, చారణులు, తన సేనతో, పర్వతాధిపతిని పోలిన రూపంతో, దేవతాధిపతుల గుంపులతో చుట్టుముట్టబడి, ఏనుగుతో, అగ్నిసంభవుడై అక్కడ ఉన్నాడు.