లిఙ్గపురాణమ్

దిశః పాదా రథస్యాస్య తథా చోపదిశశ్ చ హ పుష్కరాద్యాః పతాకాశ్ చ సౌవర్ణా రత్నభూషితాః

దిశలు ఈ రథానికి చక్రాలు, ఉపదిశలు కూడా అలాగే. పద్మాలు మొదలైన బంగారు, రత్నాల జెండాలు దాని పతాకలు.

సముద్రాస్తస్య చత్వారో రథకమ్బలికాః స్మృతాః గఙ్గాద్యాః సరితః శ్రేష్ఠాః సర్వాభరణభూషితాః

నాలుగు సముద్రాలు రథానికి తాడులుగా చెప్పబడ్డాయి. గంగా మొదలైన ఉత్తమ నదులు అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడ్డాయి.

చామరాసక్తహస్తాగ్రాః సర్వాః స్త్రీరూపశోభితాః తత్రతత్ర కృతస్థానాః శోభయాంచక్రిరే రథమ్

అన్ని స్త్రీలు చేతుల్లో చామరాలు పట్టుకొని, స్త్రీ స్వరూపంలో అలంకరించబడి, అక్కడక్కడ నిలబడి రథాన్ని మరింత అందంగా చేసారు.

ఆవహాద్యాస్ తథా సప్త సోపానం హైమముత్తమమ్ సారథిర్భగవాన్బ్రహ్మా దేవాభీషుధరాః స్మృతాః

ఏడు ఉత్తమమైన బంగారు మెట్లు ఉన్నాయి. రథసారధి భగవంతుడు బ్రహ్మ, దేవతలు ఆయుధధారులుగా చెప్పబడ్డారు.

ప్రతోదో బ్రహ్మణస్తస్య ప్రణవో బ్రహ్మదైవతమ్ లోకాలోకాచలస్తస్య ససోపానః సమన్తతః

ఈ రథానికి ప్రేరణ బ్రహ్మ, ప్రణవం బ్రహ్మదైవతం. లోకాలొక పర్వతం చుట్టూ మెట్లు.

విషమశ్ చ తదా బాహ్యో మానసాద్రిః సుశోభనః నాసాః సమన్తతస్తస్య సర్వ ఏవాచలాః స్మృతాః

బయటి మానస పర్వతం అద్భుతంగా ఉంది. దాని చుట్టూ ఉన్న అన్ని పర్వతాలు దాని ముక్కులు.

తలాః కపోతాః కాపోతాః సర్వే తలనివాసినః మేరురేవ మహాఛత్రం మన్దరః పార్శ్వడిణ్డిమః

తలాలు, కపోతాలు, కాపోతాలు—అన్ని తల ప్రాంత నివాసులు. మేరు మహా ఛత్రం, మందరము ప్రక్కన డిండి.

శైలేన్ద్రః కార్ముకం చైవ జ్యా భుజఙ్గాధిపః స్వయమ్ కాలరాత్ర్యా తథైవేహ తథేన్ద్రధనుషా పునః

పర్వతాధిపతి ధనుస్సు, దాని జ్య భుజంగాధిపతి. కాలరాత్రి, ఇంద్రధనస్సు కూడా దాని ధనుస్సు తంతువులు.

ఘణ్టా సరస్వతీ దేవీ ధనుషః శ్రుతిరూపిణీ ఇషుర్విష్ణుర్మహాతేజాః శల్యం సోమః శరస్య చ

గంట సరస్వతీ దేవి, ఆమె వేదస్వరూపిణి. బాణం మహాతేజస్వి విష్ణువు, బాణాగ్రం సోముడు.

కాలాగ్నిస్తచ్ఛరస్యైవ సాక్షాత్తీక్ష్ణః సుదారుణః అనీకం విషసమ్భూతం వాయవో వాజకాః స్మృతాః

కాలకాలమైన అగ్ని అతని ముఖంగా, భయంకరంగా, తీవ్రమైనదిగా ఉంది. విషం నుంచి పుట్టిన గాలులు అతని గుర్రాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

ఏవం కృత్వా రథం దివ్యం కార్ముకం చ శరం తథా సారథిం జగతాం చైవ బ్రహ్మాణం ప్రభుమీశ్వరమ్

అలా ఆ దివ్యరథాన్ని, విల్లు, బాణాన్ని, సారథిని, లోకాలకు అధిపతైన బ్రహ్మను సృష్టించాడు.

ఆరురోహ రథం దివ్యం రణమణ్డనధృగ్ భవః సర్వదేవగణైర్యుక్తం కమ్పయన్నివ రోదసీ

భవుడు యుద్ధానికి అలంకరించబడిన ఆ దివ్యరథంపై ఎక్కాడు. అందులో అన్ని దేవతల గణాలు జతకట్టబడ్డాయి. ఆ సమయంలో ఆకాశం, భూమి కంపించుతున్నట్లుగా అనిపించింది.

ఋషిభిః స్తూయమానశ్ చ వన్ద్యమానశ్ చ బన్దిభిః ఉపనృత్తశ్చాప్సరసాం గణైర్నృత్యవిశారదైః

ఋషులు స్తుతిస్తూ, గాయకులు వందిస్తూ, నాట్యంలో నిపుణమైన అప్సరసల గణాలు చుట్టూ నర్తిస్తూ ఆయనకు సేవ చేశారు.

సుశోభమానో వరదః సమ్ప్రేక్ష్యైవ చ సారథిమ్ తస్మిన్నారోహతి రథం కల్పితం లోకసంభృతమ్

వరమిచ్చే వాడు, ప్రకాశంగా మెరిసిపోతూ, సారథిని చూసి, లోకాలతో నిండిన ఆ సిద్ధమైన రథంపై ఎక్కాడు.

శిరోభిః పతితా భూమీం తురగా వేదసంభవాః అథాధస్తాద్రథస్యాస్య భగవాన్ ధరణీధరః

వేదాల నుంచి పుట్టిన గుర్రాలు తలకిందులుగా భూమిపై పడ్డాయి. అప్పుడు ఆ రథం క్రింద భూమిని మోయు భగవంతుడు కనిపించాడు.

వృషేన్ద్రరూపీ చోత్థాప్య స్థాపయామాస వై క్షణమ్ క్షణాన్తరే వృషేన్ద్రో ఽపి జానుభ్యామగమద్ధరామ్

వృషభరాజు రూపంలో ఆయన ఆ గుర్రాలను లేచిపెట్టాడు, కొంతసేపు నిలబెట్టాడు. వెంటనే ఆ వృషభుడు మళ్లీ మోకాళ్లపై భూమికి పడిపోయాడు.

అభీషుహస్తో భగవాన్ ఉద్యమ్య చ హయాన్ విభుః స్థాపయామాస దేవస్య వచనాద్వై రథం శుభమ్

బాణాన్ని చేతిలో పట్టుకున్న భగవంతుడు, ఆ గుర్రాలను లేచిపెట్టి, దేవుని ఆజ్ఞతో శుభమైన రథాన్ని స్థాపించాడు.

తతో ఽశ్వాంశ్చోదయామాస మనోమారుతరంహసః పురాణ్యుద్దిశ్య ఖస్థాని దానవానాం తరస్వినామ్

తర్వాత ఆయన మనస్సు, గాలి వేగంతో పరిగెత్తే గుర్రాలను పురాతనంగా ఆకాశంలో ఉండే శక్తివంతమైన దానవుల వైపు నడిపించాడు.

అథాహ భగవాన్ రుద్రో దేవానాలోక్య శఙ్కరః పశూనామాధిపత్యం మే దత్తం హన్మి తతో ఽసురాన్

అప్పుడు భగవంతుడైన రుద్రుడు, దేవతలను చూసి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రాణులపై అధికారం నాకు ఇచ్చారు. అందుకే నేను అసురులను సంహరిస్తాను.'

పృథక్పశుత్వం దేవానాం తథాన్యేషాం సురోత్తమాః కల్పయిత్వైవ వధ్యాస్తే నాన్యథా నైవ సత్తమాః

దేవతలు, ఇతరులు వేరుగా ప్రాణులుగా ఏర్పడిన తర్వాత, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, వారిని సంహరించడమే మార్గం, ఇంకేదీ లేదు.

ఇతి శ్రుత్వా వచః సర్వం దేవదేవస్య ధీమతః విషాదమగమన్ సర్వే పశుత్వం ప్రతి శఙ్కితాః

దేవతాధిపతియైన జ్ఞానవంతుడి మాటలు విని, అందరూ ప్రాణుల స్థితి గురించి భయంతో నిరుత్సాహంగా మారారు.

తేషాం భావం తతో జ్ఞాత్వా దేవస్తానిదమబ్రవీత్ మా వో ఽస్తు పశుభావే ఽస్మిన్ భయం విబుధసత్తమాః

వారి మనసులోని భావాన్ని తెలుసుకుని, ఆ దేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ ఉత్తమ జ్ఞానదేవతలారా, ఈ ప్రాణుల స్థితిలో మీకు భయం ఉండకూడదు.'

శ్రూయతాం పశుభావస్య విమోక్షః క్రియతాం చ సః యో వై పాశుపతం దివ్యం చరిష్యతి స మోక్ష్యతి

'ఇప్పుడు ప్రాణుల స్థితి నుంచి విముక్తి గురించి వినండి, దాన్ని ఆచరించండి. ఎవరు ఆ దివ్య పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారో వారు విముక్తి పొందుతారు.'

పశుత్వాదితి సత్యం చ ప్రతిజ్ఞాతం సమాహితాః యే చాప్యన్యే చరిష్యన్తి వ్రతం పాశుపతం మమ

'ప్రాణుల స్థితి నిజమే, నేను ప్రకటించాను. మరెవరు నా పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారో వారు కూడా...'

మోక్ష్యన్తి తే న సందేహః పశుత్వాత్ సురసత్తమాః నైష్ఠికం ద్వాదశాబ్దం వా తదర్ధం వర్షకత్రయమ్

'వారు ప్రాణుల స్థితి నుంచి తప్పక విముక్తి పొందుతారు, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా. పన్నెండు సంవత్సరాలు, లేదా దాని సగం, లేక మూడు సంవత్సరాలు పూర్తి నిష్ఠతో ఆచరించినా సరే.'

శుశ్రూషాం కారయేద్యస్తు స పశుత్వాద్విముచ్యతే తస్మాత్పరమిదం దివ్యం చరిష్యథ సురోత్తమాః

'ఎవరు సేవ చేయిస్తారో వారు కూడా ప్రాణుల స్థితి నుంచి విముక్తి పొందుతారు. అందువల్ల, ఓ ఉత్తమ దేవతలారా, మీరు ఈ పరమ దివ్య వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.'

తథేతి చాబ్రువన్దేవాః శివే లోకనమస్కృతే తస్మాద్వై పశవః సర్వే దేవాసురనరాః ప్రభోః

దేవతలు, లోకాలు పూజించే శివునికి 'అలా జరుగును' అని సమాధానం ఇచ్చారు. అందువల్ల, ప్రభువుకి దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు అందరూ ప్రాణులే.

రుద్రః పశుపతిశ్చైవ పశుపాశవిమోచకః యః పశుస్తత్పశుత్వం చ వ్రతేనానేన సంత్యజేత్

రుద్రుడు, పశుపతిగా, బంధనాల్లో ఉన్న జీవులను విముక్తి చేసే వాడు. ఎవడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, అతడు తన పశుత్వాన్ని విడిచిపెట్టగలడు.

తత్కృత్వా న చ పాపీయాన్ ఇతి శాస్త్రస్య నిశ్చయః తతో వినాయకః సాక్షాద్ బాలో ఽబాలపరాక్రమః

అది చేసినవాడు ఇక పాపి కాడు — ఇదే శాస్త్రంలో స్పష్టమైన నిర్ణయం. ఆ తరువాత వినాయకుడు, చిన్నవాడైనా అపూర్వ శక్తి కలవాడు,