లిఙ్గపురాణమ్

త్రికోణం చ తథాగ్నేయం సౌమ్యం సౌరం స్వశక్తిభిః సౌరం సౌమ్య తథాగ్నేయమ్ అథ వానుక్రమేణ తు

అలాగే, అగ్నిమండలంలో త్రికోణాన్ని, చంద్రమండలాన్ని, సూర్యమండలాన్ని వాటి తగిన శక్తులతో, సూర్య, చంద్ర, అగ్ని క్రమంగా ధ్యానించాలి.

ఆగ్నేయం చ తతః సౌరం సౌమ్యమేవం విధానతః అగ్నేరధః ప్రకల్ప్యైవం ధర్మాదీనాం చతుష్టయమ్

ముందుగా అగ్నిమండలాన్ని, తరువాత సూర్యమండలాన్ని, తరువాత చంద్రమండలాన్ని, ఈ క్రమంలో, అగ్నిమండలానికి దిగువన వాటిని స్థాపించి, ధర్మాది నాలుగు భాగాలను కూడా అలాగే ఉంచాలి.

గుణత్రయం క్రమేణైవ మణ్డలోపరి భావయేత్ సత్త్వస్థం చిన్తయేద్రుద్రం స్వశక్త్యా పరిమణ్డితమ్

మండలంపై మూడు గుణాలను క్రమంగా ధ్యానించి, సాత్విక స్థితిలో స్థిరమై, తన శక్తితో చుట్టబడిన రుద్రుని ధ్యానించాలి.

నాభౌ వాథ గలే వాపి భ్రూమధ్యే వా యథావిధి లలాటఫలికాయాం వా మూర్ధ్ని ధ్యానం సమాచరేత్

ఒకవేళ నాభిలో, లేక గొంతులో, లేక కనుబొమ్మల మధ్యలో, లేక నుదుటిపై, లేక తలపై యోగి ధ్యానం చేయాలి.

ద్విదలే షోడశారే వా ద్వాదశారే క్రమేణ తు దశారే వా షడస్రే వా చతురస్రే స్మరేచ్ఛివమ్

రెండు దళాలున్నదానిలోనైనా, పదహారు spokes ఉన్నదానిలోనైనా, పన్నెండు spokes ఉన్నదానిలోనైనా, పదిహేను spokes ఉన్నదానిలోనైనా, ఆరు కోణాలున్నదానిలోనైనా, నాలుగు కోణాలున్నదానిలోనైనా శివుని ధ్యానం చేయాలి.

కనకాభే తథాగారసంనిభే సుసితే ఽపి వా ద్వాదశాదిత్యసంకాశే చన్ద్రబిమ్బసమే ఽపి వా

ఆ స్థలం బంగారు వర్ణంలోనైనా, రాజమహల్ లాంటి ఆకారంలోనైనా, తెల్లగా మెరిసేలా ఉన్నదైనా, పన్నెండు సూర్యుల్లా ప్రకాశించేలా ఉన్నదైనా, చంద్రబింబంలా మెరిసేలా ఉన్నదైనా,

విద్యుత్కోటినిభే స్థానే చిన్తయేత్పరమేశ్వరమ్ అగ్నివర్ణే ఽథవా విద్యుద్ వలయాభే సమాహితః

విద్యుత్ మెరుపులా మెరిసే చోటయినా, అగ్ని వర్ణంలోనైనా, విద్యుత్ వలయంలా ఉన్న చోటయినా, పరమేశ్వరుని మనస్సు స్థిరపరచి ధ్యానం చేయాలి.

వజ్రకోటిప్రభే స్థానే పద్మరాగనిభే ఽపి వా నీలలోహితబిమ్బే వా యోగీ ధ్యానం సమభ్యసేత్

వజ్రపు అంచులా మెరిసే చోటయినా, పద్మరాగ రత్నంలా ఉన్న చోటయినా, నీలం-ఎరుపు రంగు బింబంలా ఉన్న చోటయినా, యోగి ధ్యానం చేయాలి.

మహేశ్వరం హృది ధ్యాయేన్ నాభిపద్మే సదాశివమ్ చన్ద్రచూడం లలాటే తు భ్రూమధ్యే శంకరం స్వయమ్

హృదయంలో మహేశ్వరుని, నాభిపద్మంలో సదాశివుని, నుదుటిపై చంద్రచూడుడిని, కనుబొమ్మల మధ్యలో శంకరుని ధ్యానం చేయాలి.

దివ్యే చ శాశ్వతస్థానే శివధ్యానం సమభ్యసేత్ నిర్మలం నిష్కలం బ్రహ్మ సుశాన్తం జ్ఞానరూపిణమ్

దివ్యమైన, శాశ్వతమైన స్థలంలో శివుని ధ్యానం చేయాలి. ఆయన నిర్మలుడు, నిష్కలుడు, బ్రహ్మస్వరూపుడు, పరమ శాంతుడు, జ్ఞానరూపుడు.

అలక్షణమనిర్దేశ్యమ్ అణోరల్పతరం శుభమ్ నిరాలమ్బమ్ అతర్క్యం చ వినాశోత్పత్తివర్జితమ్

ఆయనకు లక్షణాలేవీ లేవు, వర్ణించలేం, అత్యంత సూక్ష్ముడు, మంగళకరుడు, ఆధారములేని వాడు, ఊహించలేని వాడు, neither ఆది లేని వాడు, అంత్యమూ లేని వాడు.

కైవల్యం చైవ నిర్వాణం నిఃశ్రేయసమ్ అనుత్తమమ్ అమృతం చాక్షరం బ్రహ్మ హ్య్ అపునర్భవమ్ అద్భుతమ్

అది మోక్షం, నిర్వాణం, అత్యుత్తమమైన శ్రేయస్సు, అమృతం, అక్షరమైన బ్రహ్మం, పునర్జన్మ లేనిది, అద్భుతమైనది.

మహానన్దం పరానన్దం యోగానన్దమనామయమ్ హేయోపాదేయరహితం సూక్ష్మాత్సూక్ష్మతరం శివమ్

అది మహానందం, పరానందం, యోగానందం, బాధలేని ఆనందం, తీసుకోవడమూ వదిలిపెట్టడమూ లేనిది, అత్యంత సూక్ష్మమైన శివుడు.

స్వయంవేద్యమవేద్యం తచ్ ఛివం జ్ఞానమయం పరమ్ అతీన్ద్రియమ్ అనాభాసం పరం తత్త్వం పరాత్పరమ్

ఆ శివుడు జ్ఞానమయుడు, తనంతట తానే తెలిసినవాడు, తెలియనిది, పరముడు, ఇంద్రియాలకు అందని వాడు, రూపరహితుడు, పరమ తత్త్వం, పరతరమైన వాడు.

సర్వోపాధివినిర్ముక్తం ధ్యానగమ్యం విచారతః అద్వయం తమసశ్చైవ పరస్తాత్సంస్థితం పరమ్

అన్ని పరిమితులనుండి విముక్తుడు, ధ్యానం, విచారణ ద్వారా పొందదగినవాడు, ద్వైతరహితుడు, చీకటి దాటి ఉన్న పరముడు.

మనస్యేవం మహాదేవం హృత్పద్మే వాపి చిన్తయేత్ నాభౌ సదాశివం చాపి సర్వదేవాత్మకం విభుమ్

ఇలా మహాదేవుని మనస్సులోనో, హృదయ పద్మంలోనో, లేక నాభిలో సదాశివుని, అన్నిదేవతల సారమైన విభుని ధ్యానం చేయాలి.

దేహమధ్యే శివం దేవం శుద్ధజ్ఞానమయం విభుమ్ కన్యసేనైవ మార్గేణ చోద్ఘాతేనాపి శంకరమ్

దేహమధ్యంలో శివుని, శుద్ధజ్ఞానమయుడైన విభుని, కన్యాసా మార్గంలోనో, లేక ప్రాణాన్ని పైకి లేపే విధానంలోనో శంకరుని ధ్యానం చేయాలి.

క్రమశః కన్యసేనైవ మధ్యమేనాపి సువ్రతః ఉత్తమేనాపి వై విద్వాన్ కుమ్భకేన సమభ్యసేత్

క్రమంగా కన్యాసా మార్గంలోనో, మధ్యమార్గంలోనో, ఉత్తమ మార్గంలోనో, కుంభకాన్ని ఉపయోగించి జ్ఞానులు సాధన చేయాలి.

ద్వాత్రింశద్ రేచయేద్ధీమాన్ హృది నాభౌ సమాహితః రేచకం పూరకం త్యక్త్వా కుమ్భకం చ ద్విజోత్తమాః

హృదయంలోనో, నాభిలోనో ఏకాగ్రతతో ఉండి, ముప్పై రెండు సార్లు శ్వాసను బయటకు వదిలి, పూరక, రేచకాలను వదిలిపెట్టి, కుంభకాన్ని సాధించాలి.

సాక్షాత్సమరసేనైవ దేహమధ్యే స్మరేచ్ఛివమ్ ఏకీభావం సమేత్యైవం తత్ర యద్రససమ్భవమ్

సాక్షాత్ సమరసంగా, దేహమధ్యంలో శివుని ధ్యానం చేసి, ఏకత్వాన్ని పొందినవాడు అక్కడ కలిగే ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాడు.

ఆనన్దం బ్రహ్మణో విద్వాన్ సాక్షాత్సమరసే స్థితః ధారణా ద్వాదశాయామా ధ్యానం ద్వాదశ ధారణమ్

సాక్షాత్ సమరస స్థితిలో ఉన్న జ్ఞాని బ్రహ్మానందాన్ని తెలుసుకుంటాడు. ధారణా పన్నెండు ఆయామాలు, ధ్యానం పన్నెండు ధారణలు.

ధ్యానం ద్వాదశకం యావత్ సమాధిర్ అభిధీయతే అథవా జ్ఞానినాం విప్రాః సమ్పర్కాదేవ జాయతే

ధ్యానం పన్నెండు దశల వరకు సాగితే దానిని సమాధి అంటారు. లేదా, జ్ఞానులు association వల్లే అది సులభంగా కలుగుతుంది, బ్రాహ్మణులారా.

ప్రయత్నాద్వా తయోస్తుల్యం చిరాద్వా హ్యచిరాద్ద్విజాః యోగాన్తరాయాస్ తస్యాథ జాయన్తే యుఞ్జతః పునః

లేదా, ఇద్దరూ శ్రమతో సమానంగా ఫలితాన్ని పొందుతారు, అది ఎంతకాలమైనా లేదా త్వరగా అయినా. యోగాభ్యాసంలో నిమగ్నుడైనవారికి మళ్లీ యోగానికి అడ్డంకులు కలుగుతాయి, ద్విజులారా.

నశ్యన్త్య్ అభ్యాసతస్ తే ఽపి ప్రణిధానేన వై గురోః

ఆ అడ్డంకులు కూడా పునఃపునః సాధనచేసి, గురువుపట్ల భక్తితో పోయిపోతాయి.

ఆలస్యం ప్రథమం పశ్చాద్ వ్యాధిపీడా ప్రజాయతే ప్రమాదః సంశయస్థానే చిత్తస్యేహానవస్థితిః

మొదట అలసత్వం వస్తుంది, తర్వాత వ్యాధి బాధ కలుగుతుంది. నిర్లక్ష్యం, సందేహం, మనస్సు స్థిరంగా లేకపోవడం కూడా కలుగుతాయి.

అశ్రద్ధాదర్శనం భ్రాన్తిర్ దుఃఖం చ త్రివిధం తతః దౌర్మనస్యమయోగ్యేషు విషయేషు చ యోగ్యతా

అనుభూతి లేకపోవడం, నమ్మకం లేకపోవడం, మాయలో పడిపోవడం, మూడు రకాల బాధలు కలుగుతాయి. మనస్సు దిగులుగా ఉండటం, అనర్హమైన వాటిలో ఆసక్తి లేకపోవడం, అర్హమైన వాటిలో ఆసక్తి కలిగిపోవడం జరుగుతాయి.

దశధాభిప్రజాయన్తే మునేర్యోగాన్తరాయకాః ఆలస్యం చాప్రవృత్తిశ్ చ గురుత్వాత్కాయచిత్తయోః

యోగికి పది విధాలుగా అడ్డంకులు కలుగుతాయి: అలసత్వం, చర్య లేకపోవడం, శరీరం-మనస్సు భారంగా మారడం.

వ్యాధయో ధాతువైషమ్యాత్ కర్మజా దోషజాస్ తథా ప్రమాదస్తు సమాధేస్తు సాధనానామ్ అభావనమ్

శరీరంలోని ధాతువుల అసమతుల్యత వల్ల వ్యాధులు, పూర్వకర్మల వల్ల వచ్చే బాధలు, దోషాల వల్ల కలిగే వ్యాధులు కలుగుతాయి. నిర్లక్ష్యం అంటే సమాధికి దారి చూపే మార్గాలపై ధ్యానం చేయకపోవడమే.

ఇదం వేత్యుభయస్పృక్తం విజ్ఞానం స్థానసంశయః అనవస్థితచిత్తత్వమ్ అప్రతిష్ఠా హి యోగినః

ఈ జ్ఞానం రెండు విధాలుగా కలిసిపోవడం వల్ల స్థలంపై సందేహం కలుగుతుంది. మనస్సు స్థిరంగా లేకపోవడం అంటే యోగికి స్థిరత లేకపోవడమే.