గఙ్గాదిభిః కృత్తికాద్యైః స్వాహయా చ విశేషతః ఇత్యేవం లోకమాతుశ్ చ వాగ్భిః సంబోధితః శివః
గంగ, కృత్తికలు, ముఖ్యంగా స్వాహా కూడా పిలుస్తూ, లోకమాత మాటలతో శివుడు ఉద్దేశించబడ్డాడు.
న యయౌ తృప్తిమీశానః పిబన్స్కన్దాననామృతమ్ న సస్మార చ తాన్దేవాన్ దైత్యశస్త్రనిపీడితాన్
ఈశానుడు స్కందుని ముఖామృతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ తృప్తి పొందలేదు; దైత్యుల ఆయుధాల వల్ల బాధపడుతున్న దేవతలను కూడా గుర్తు చేసుకోలేదు.
స్కన్దమాలిఙ్గ్య చాఘ్రాయ నృత్య పుత్రేత్యువాచ హ సో ఽపి లీలాలసో బాలో ననర్తార్తిహరః ప్రభుః
స్కందుని ఆలింగనం చేసి, వాసన పూసి, 'నా కుమారుడా!' అని ఆనందంతో నాట్యం చేశాడు. ఆ లీలామయుడైన బాలుడు, బాధలు తొలగించే ప్రభువు కూడా ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.
సహైవ ననృతుశ్చాన్యే సహ తేన గణేశ్వరాః త్రైలోక్యమఖిలం తత్ర ననర్తేశాజ్ఞయా క్షణమ్
ఆయనతో పాటు ఇతర గణాధిపతులు కూడా నాట్యం చేశారు. ప్రభువు ఆజ్ఞతో మూడు లోకాలన్నీ ఒక క్షణం ఆనందంగా నాట్యం చేశాయి.
నాగాశ్ చ ననృతుః సర్వే దేవాః సేన్ద్రపురోగమాః తుష్టువుర్గణపాః స్కన్దం ముమోదాంబా చ మాతరః
అన్ని నాగులు, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు నాట్యం చేశారు. గణపతులు స్కందుని స్తుతించారు; తల్లులు ఆనందించారు.
ససృజుః పుష్పవర్షాణి జగుర్గన్ధర్వకిన్నరాః నృత్యామృతం తదా పీత్వా పార్వతీపరమేశ్వరౌ అవాపతుస్ తదా తృప్తిం నన్దినా చ గణేశ్వరాః
వారు పుష్పవర్షం కురిపించారు, గంధర్వులు, కిన్నరులు పాటలు పాడారు. ఆ నాట్యామృతాన్ని ఆస్వాదించి, పార్వతీ పరమేశ్వరులు, నంది, గణాధిపతులు తృప్తి పొందారు.
తతః స నన్దీ సహ షణ్ముఖేన తథా చ సార్ధం గిరిరాజపుత్ర్యా వివేశ దివ్యం భవనం భవో ఽపి యథామ్బుదో ఽన్యామ్బుదమ్ అమ్బుదాభః
ఆ nandī, షణ్ముఖుడు, పర్వతరాజు కుమార్తెతో కలిసి ఆ దివ్యమైన గృహంలోకి ప్రవేశించాడు. భవుడు మేఘంలా ఉండి, ఒక మేఘం మరొక మేఘంలో కలిసిపోతున్నట్టు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ద్వారస్య పార్శ్వే తే తస్థుర్ దేవా దేవస్య ధీమతః తుష్టువుశ్ చ మహాదేవం కించిద్ ఉద్విగ్నచేతసః
ఆ ద్వారం పక్కన దేవతలు ఆ జ్ఞానీశ్వరుడి దగ్గర నిలబడి, కొంత ఆందోళనతో మహాదేవుని స్తుతించారు.
కింతు కింత్వితి చాన్యోన్యం ప్రేక్ష్య చైతత్సమాకులాః పాపా వయమ్ ఇతి హ్యన్యే అభాగ్యాశ్చేతి చాపరే
అందరూ ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ గందరగోళంగా, కొందరు 'మనమే పాపులు' అన్నారు. ఇంకొందరు 'మనకు అదృష్టం లేదు' అని విచారించారు.
భాగ్యవన్తశ్ చ దైత్యేన్ద్రా ఇతి చాన్యే సురేశ్వరాః పూజాఫలమిమం తేషామ్ ఇత్యన్యే నేతి చాపరే
ఇంకొందరు దేవతాధిపతులు 'దైత్యాధిపతులు ఎంత అదృష్టవంతులు!' అన్నారు. మరికొందరు 'ఇది వారి పూజ ఫలితం' అన్నారు. ఇంకొందరు అంగీకరించలేదు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తేషాం శ్రుత్వా శబ్దాననేకశః కుమ్భోదరో మహాతేజా దణ్డేనాతాడయత్సురాన్
అంతలో వారి పలువిధమైన మాటలు విని, మహాతేజస్సుతో ఉన్న కుంభోదరుడు తన దండంతో దేవతల్ని కొట్టాడు.
దుద్రువుస్తే భయావిష్టా దేవా హాహేతివాదినః అపతన్మునయశ్చాన్యే దేవాశ్ చ ధరణీతలే
భయంతో దేవతలు 'హా' అని అరుస్తూ పారిపోయారు. మరికొందరు మునులు, దేవతలు భూమిపై పడిపోయారు.
అహో విధేర్బలం చేతి మునయః కశ్యపాదయః దృష్ట్వాపి దేవదేవేశం దేవానాం చాసురద్విషామ్
కశ్యపుడు మొదలైన మునులు, దేవతాధిపతిని, దేవతల శత్రువులను చూసి, 'హాయ్, విధి బలమంత!' అని అన్నారు.
అభాగ్యాన్న సమాప్తం తు కార్యమిత్యపరే ద్విజాః ప్రోచుర్నమః శివాయేతి పూజ్య చాల్పతరం హృది
ఇంకొందరు ద్విజులు, 'మన అదృష్టం లేకపోవడం వల్ల పనిది పూర్తవలేదు' అన్నారు. కొంత భక్తితో 'శివాయ నమః' అని పలికారు.
తతః కపర్దీ నన్దీశో మహాదేవప్రియో మునిః శూలీ మాలీ తథా హాలీ కుణ్డలీ వలయీ గదీ
తర్వాత కపర్దీ, మహాదేవునికి ప్రియమైన నందీశ్వరుడు, త్రిశూలం, మాల, గద, కుండలాలు, వలయాలు ధరించి అక్కడ కనిపించాడు.
వృషమారుహ్య సుశ్వేతం యయౌ తస్యాజ్ఞయా తదా తతో వై నన్దినం దృష్ట్వా గణః కుమ్భోదరో ఽపి సః
అతడు తెల్లని వృషభంపై ఎక్కి, ఆజ్ఞతో బయలుదేరాడు. నందిని చూసి, గణసేనాధిపతి కుంభోదరుడూ వెళ్ళాడు.
ప్రణమ్య నన్దినం మూర్ధ్నా సహ తేన త్వరన్ యయౌ నన్దీ భాతి మహాతేజా వృషపృష్ఠే వృషధ్వజః
కుంభోదరుడు నందిని తలవంచి నమస్కరించి, అతనితో కలిసి త్వరగా వెళ్లాడు. మహాతేజస్సుతో ఉన్న నంది, వృషభం మీద వెలిగిపోతూ కనిపించాడు.
సగణో గణసేనానీర్ మేఘపృష్ఠే యథా భవః దశయోజనవిస్తీర్ణం ముక్తాజాలైర్ అలంకృతమ్
తన గణాలతో కూడిన గణసేనాధిపతి భవుడు, మేఘంపై ప్రయాణిస్తున్నట్టు, పది యోజనాల పొడవునా, ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడి వెళ్ళాడు.
సితాతపత్రం శైలాదేర్ ఆకాశమివ భాతి తత్ తత్రాన్తర్బద్ధమాలా సా ముక్తాఫలమయీ శుభా
ఆ తెల్ల గొడుగు పర్వతం నుంచి వచ్చినది, ఆకాశంలా మెరిసింది. అందులో ముత్యాల మాల అందంగా అలంకరించబడింది.
గఙ్గాకాశాన్నిపతితా భాతి మూర్ధ్ని విభోర్యథా అథ దృష్ట్వా గణాధ్యక్షం దేవదున్దుభయః శుభాః
ఆ ముత్యాల మాల, గంగానది ఆకాశం నుంచి భూమిపై పడినట్టు భవుని తలపై మెరుస్తోంది. గణాధిపతిని చూసి, దివ్యమైన డుండుభులు మోగాయి.
నియోగాద్వజ్రిణః సర్వే వినేదుర్మునిపుఙ్గవాః తుష్టువుశ్ చ గణేశానం వాగ్భిర్ ఇష్టప్రదం శుభమ్
వజ్రాయుధుడి ఆజ్ఞతో అన్ని మహామునులు నాదాలు చేశారు. వారు గణపతిని, కోరిన వరాలిచ్చేవాడని, మంగళకరమైన మాటలతో స్తుతించారు.
యథా దేవా భవం దృష్ట్వా ప్రీతికణ్టకితత్వచః నియోగాద్వజ్రిణో మూర్ధ్ని పుష్పవర్షం చ ఖేచరాః
దేవతలు భవుని చూసి ఆనందంతో ఒళ్లంతా పులకరించిపోయారు. వజ్రాయుధుడి ఆజ్ఞతో ఆకాశంలో ఉండే దేవతలు పువ్వుల వర్షం కురిపించారు.
వవృషుశ్ చ సుగన్ధాఢ్యం నన్దినో గగనోదితమ్ వృష్ట్యా తుష్టస్తదా రేజే తుష్ట్యా పుష్ట్యా యథార్థయా
వారు ఆకాశం నుంచి సువాసనలతో నిండిన పుష్పాలను నందిపై వర్షించారు. ఆ వర్షానికి సంతోషంతో నంది నిజమైన సంతృప్తి, బలంతో ప్రకాశించాడు.
నన్దీ భవశ్ చాన్ద్రయాతు స్నాతయా గన్ధవారిణా పుష్పైర్నానావిధైస్తత్ర భాతి పృష్ఠం వృషస్య తత్
నంది, భవుడు చంద్రుని నుంచి వచ్చిన సుగంధ జలంలో స్నానం చేసి, వృషభం మీద ఎన్నో రకాల పువ్వులతో అలంకరించబడి మెరిసిపోతున్నారు.
సంకీర్ణం తు దివః పృష్ఠం నక్షత్రైరివ సువ్రతాః కుసుమైః సంవృతో నన్దీ వృషపృష్ఠే రరాజ సః
సువ్రతులారా! ఆకాశం నక్షత్రాలతో నిండినట్లు, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన నందీ వృషభంపై కూర్చొని ప్రకాశించాడు.
దివః పృష్ఠే యథా చన్ద్రో నక్షత్రైరివ సువ్రతాః తం దృష్ట్వా నన్దినం దేవాః సేన్ద్రోపేన్ద్రాస్ తథావిధమ్
ఎలా ఆకాశంలో చంద్రుడు నక్షత్రాల మధ్య వెలుగుతాడో, అలాగే ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు సహా దేవతలు ఆ రూపంలో ఉన్న నందిని చూశారు.
తుష్టువుర్ గణపేశానం దేవదేవమివాపరమ్ నమస్తే రుద్రభక్తాయ రుద్రజాప్యరతాయ చ
వారు గణపతిని, దేవతల దేవుడిని, మరో రుద్రుడిగా స్తుతించారు: 'రుద్రభక్తుడా! రుద్రుని జపంలో నిమగ్నుడా! నీకు నమస్కారం.'
రుద్రభక్తార్తినాశాయ రౌద్రకర్మరతాయ తే కూష్మాణ్డగణనాథాయ యోగినాం పతయే నమః
రుద్రుని భక్తుల బాధలు తొలగించేవాడా, ఉగ్రకార్యాలలో ఆనందించేవాడా, కూష్మాండ గణాల అధిపతిగా, యోగుల నాయకుడా! నీకు నమస్కారం.
సర్వదాయ శరణ్యాయ సర్వజ్ఞాయార్తిహారిణే వేదానాం పతయే చైవ వేదవేద్యాయ తే నమః
ఎప్పుడూ ఆశ్రయమిచ్చేవాడా, అన్నీ తెలిసినవాడా, కష్టాలను తొలగించేవాడా, వేదాలకు అధిపతిగా, వేదాల ద్వారా తెలుసుకోవలసినవాడా! నీకు నమస్కారం.
వజ్రిణే వజ్రదంష్ట్రాయ వజ్రివజ్రనివారిణే వజ్రాలంకృతదేహాయ వజ్రిణారాధితాయ తే
వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడా, వజ్రపు పళ్లుగలవాడా, వజ్రాన్ని అదుపు చేసే వాడా, వజ్రాలతో అలంకరించబడినవాడా, వజ్రాయుధాన్ని పూజించే వారి చేత పూజింపబడేవాడా! నీకు నమస్కారం.