మహాదేవమనిర్దేశ్యం సర్వజ్ఞం త్వామనామయమ్ విశ్వరూపం విరూపాక్షం సదాశివమ్ అనామయమ్
నీవే మహాదేవుడు, వర్ణించలేని వాడు, సర్వజ్ఞుడు, రోగరహితుడు, విశ్వరూపుడు, విరూపాక్షుడు, శాశ్వత శివుడు, ఎటువంటి బాధలేని వాడు.
కోటిభాస్కరసంకాశం కోటిశీతాంశుసన్నిభమ్ కోటికాలాగ్నిసంకాశం షడ్వింశకమనీశ్వరమ్
నీవు కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే వాడు, కోటి చంద్రుల్లా శాంతంగా ఉన్నవాడు, కోటి కాలాగ్నిలా దహించే వాడు, ఇరవై ఆరు తత్త్వాలకు అధిపతివి.
ప్రవర్తకం జగత్యస్మిన్ ప్రకృతేః ప్రపితామహమ్ వదన్తి వరదం దేవం సర్వావాసం స్వయంభువమ్
ఈ లోకంలో సృష్టికర్తగా, ప్రకృతికి ప్రపితామహుడిగా, వరదాయినిగా, అన్నివాసాల దేవుడిగా, స్వయంభువుగా నిన్ను పిలుస్తారు.
శ్రుతయః శ్రుతిసారం త్వాం శ్రుతిసారవిదో జనాః
వేదాలు నిన్నే తమ సారమని చెబుతున్నాయి. వేదసారాన్ని తెలిసినవారు నిన్నే సారమని గుర్తిస్తారు.
అదృష్టమస్మాభిర్ అనేకమూర్తే వినా కృతం యద్భవతాథ లోకే త్వమేవ దైత్యాసురభూతసంఘాన్ దేవాన్ నరాన్ స్థావరజఙ్గమాంశ్ చ
ఓ అనేక రూపాలవాడా! ఈ లోకంలో నీవు చేసిన అనేక కార్యాలు మాకు కనబడవు. నీవే దానవ, దేవత, మానవ, స్థావరజంగమ సమూహాలకు మూలకారణవు.
పాహి నాన్యా గతిః శంభో వినిహత్యాసురోత్తమాన్ మాయయా మోహితాః సర్వే భవతః పరమేశ్వర
ఓ శంభో! మాకు రక్షణ కల్పించు; నీ తప్ప మాకు మరొక ఆశ్రయం లేదు. అసురులను సంహరించి, నీ మాయతో అందరినీ మోహింపజేస్తావు, పరమేశ్వరా!
యథా తరఙ్గా లహరీసమూహా యుధ్యన్తి చాన్యోన్యమపాంనిధౌ చ జలాశ్రయాదేవ జడీకృతాశ్ చ సురాసురాస్తద్వదజస్య సర్వమ్
ఎలా సముద్రంలో అలలు ఒకదానితో ఒకటి పోరాడి, చివరికి ఆ నీటివల్లే నిశ్చలమవుతాయో, అలాగే దేవతలు, దానవులు అన్నీ నీ వల్లే శాంతించిపోతాయి, ప్రభూ!
య ఇదం ప్రాతరుత్థాయ శుచిర్భూత్వా జపేన్నరః శృణుయాద్వా స్తవం పుణ్యం సర్వకామమ్ అవాప్నుయాత్
ఈ పవిత్ర స్తోత్రాన్ని ఉదయాన్నే లేచి, పవిత్రుడై జపించినా, వినినా, ఆ మనిషికి అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.
స్తుతస్త్వేవం సురైర్విష్ణోర్ జపేన చ మహేశ్వరః సోమః సోమామ్ అథాలిఙ్గ్య నన్దిదత్తకరః స్మయన్
దేవతలు, విష్ణువు ప్రార్థన చేయగా, మహేశ్వరుడు సోముని ఆలింగనం చేసి, నంది ఇచ్చిన చేయిని చిరునవ్వుతో పట్టుకున్నాడు.
ప్రాహ గంభీరయా వాచా దేవానాలోక్య శఙ్కరః జ్ఞాతం మయేదమధునా దేవకార్యం సురేశ్వరాః
శంకరుడు దేవతలను చూచి, గంభీరమైన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు: 'దేవతాధిపతులారా, ఇప్పుడు ఈ దేవకార్యం నాకు తెలియజేసారు.'
విష్ణోర్ మాయాబలం చైవ నారదస్య చ ధీమతః తేషామధర్మనిష్ఠానాం దైత్యానాం దేవసత్తమాః
దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా, విష్ణువు మాయాబలం, నారదుని తెలివి, ఆ దైత్యుల అధర్మపు స్వభావం నాకు ఇప్పుడు తెలిసింది.
పురత్రయవినాశం చ కరిష్యే ఽహం సురోత్తమాః అథ సబ్రహ్మకా దేవాః సేన్ద్రోపేన్ద్రాః సమాగతాః
సురోత్తములారా, నేను ఇప్పుడు మూడు పురాల వినాశాన్ని చేస్తాను. అప్పుడు బ్రహ్మతో కూడి దేవతలు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు కూడి అక్కడికి వచ్చారు.
శ్రుత్వా ప్రభోస్తదా వాక్యం ప్రణేముస్తుష్టువుశ్ చ తే అప్యేతదన్తరే దేవీ దేవమాలోక్య విస్మితా
ప్రభువు మాటలు విని, వారు నమస్కరించి స్తుతించారు. ఆ మధ్యలో దేవి, దేవుణ్ణి చూసి ఆశ్చర్యపోయింది.
లీలాంబుజేన చాహత్య కలమాహ వృషధ్వజమ్ క్రీడమానం విభో పశ్య షణ్ముఖం రవిసన్నిభమ్
ఆమె లీలగా కమలంతో వృషధ్వజుని తాకి, 'ప్రభూ! చూడు, నీ కుమారుడు ఆరు ముఖాలతో సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో ఆడుకుంటున్నాడు' అని చెప్పింది.
పుత్రం పుత్రవతాం శ్రేష్ఠం భూషితం భూషణైః శుభైః ముకుటైః కటకైశ్చైవ కుణ్డలైర్వలయైః శుభైః
పిల్లలందరిలో శ్రేష్ఠుడైన నీ కుమారుడు, మకుటాలు, కంకణాలు, కుండలాలు, అందమైన వలయాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
నూపురైశ్ఛన్నవారైశ్ చ తథా హ్య్ ఉదరబన్ధనైః కిఙ్కిణీభిర్ అనేకాభిర్ హైమైరశ్వత్థపత్రకైః
అతని పాదాలలో నూపురాలు, దుస్తులు, నడుము వద్ద కట్టుబడి ఉన్న కింకిణీలు, బంగారు అశ్వత్తపత్ర ఆకులతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
కల్పకద్రుమజైః పుష్పైః శోభితైరలకైః శుభైః హారైర్ వారిజరాగాదిమణిచిత్రైస్ తథాఙ్గదైః
కల్పవృక్షపు పువ్వులతో, అందమైన జడలతో, కమలరంగు రత్నాలతో చేసిన హారాలతో, మెరిసే ఆంగదాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
ముక్తాఫలమయైర్హారైః పూర్ణచన్ద్రసమప్రభైః తిలకైశ్ చ మహాదేవ పశ్య పుత్రం సుశోభనమ్
పూర్ణచంద్రుని వంటి ప్రకాశంతో ముత్యాల హారాలు, తిలకాలతో మహాదేవా! నీ కుమారుడిని ఎంత అందంగా ఉన్నాడో చూడు.
అఙ్కితం కుఙ్కుమాద్యైశ్ చ వృత్తం భసితనిర్మితమ్ వక్త్రవృన్దం చ పశ్యేశ వృన్దం కామలకం యథా
కుంకుమ మొదలైన పదార్థాలతో అలంకరించబడి, భస్మంతో తయారైన రూపంతో, ప్రభూ! అతని ముఖవర్ణం కమలదళాల వలె ఉంది.
నేత్రాణి చ విభో పశ్య శుభాని త్వం శుభాని చ అఞ్జనాని విచిత్రాణి మఙ్గలార్థం చ మాతృభిః
ప్రభూ! అతని కన్నులు ఎంత అందంగా, మంగళకరంగా ఉన్నాయో చూడు. తల్లులు మంగళార్థంగా వివిధ అంజనాలతో అలంకరించారు.
గఙ్గాదిభిః కృత్తికాద్యైః స్వాహయా చ విశేషతః ఇత్యేవం లోకమాతుశ్ చ వాగ్భిః సంబోధితః శివః
గంగ, కృత్తికలు, ముఖ్యంగా స్వాహా కూడా పిలుస్తూ, లోకమాత మాటలతో శివుడు ఉద్దేశించబడ్డాడు.
న యయౌ తృప్తిమీశానః పిబన్స్కన్దాననామృతమ్ న సస్మార చ తాన్దేవాన్ దైత్యశస్త్రనిపీడితాన్
ఈశానుడు స్కందుని ముఖామృతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ తృప్తి పొందలేదు; దైత్యుల ఆయుధాల వల్ల బాధపడుతున్న దేవతలను కూడా గుర్తు చేసుకోలేదు.
స్కన్దమాలిఙ్గ్య చాఘ్రాయ నృత్య పుత్రేత్యువాచ హ సో ఽపి లీలాలసో బాలో ననర్తార్తిహరః ప్రభుః
స్కందుని ఆలింగనం చేసి, వాసన పూసి, 'నా కుమారుడా!' అని ఆనందంతో నాట్యం చేశాడు. ఆ లీలామయుడైన బాలుడు, బాధలు తొలగించే ప్రభువు కూడా ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.
సహైవ ననృతుశ్చాన్యే సహ తేన గణేశ్వరాః త్రైలోక్యమఖిలం తత్ర ననర్తేశాజ్ఞయా క్షణమ్
ఆయనతో పాటు ఇతర గణాధిపతులు కూడా నాట్యం చేశారు. ప్రభువు ఆజ్ఞతో మూడు లోకాలన్నీ ఒక క్షణం ఆనందంగా నాట్యం చేశాయి.
నాగాశ్ చ ననృతుః సర్వే దేవాః సేన్ద్రపురోగమాః తుష్టువుర్గణపాః స్కన్దం ముమోదాంబా చ మాతరః
అన్ని నాగులు, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు నాట్యం చేశారు. గణపతులు స్కందుని స్తుతించారు; తల్లులు ఆనందించారు.
ససృజుః పుష్పవర్షాణి జగుర్గన్ధర్వకిన్నరాః నృత్యామృతం తదా పీత్వా పార్వతీపరమేశ్వరౌ అవాపతుస్ తదా తృప్తిం నన్దినా చ గణేశ్వరాః
వారు పుష్పవర్షం కురిపించారు, గంధర్వులు, కిన్నరులు పాటలు పాడారు. ఆ నాట్యామృతాన్ని ఆస్వాదించి, పార్వతీ పరమేశ్వరులు, నంది, గణాధిపతులు తృప్తి పొందారు.
తతః స నన్దీ సహ షణ్ముఖేన తథా చ సార్ధం గిరిరాజపుత్ర్యా వివేశ దివ్యం భవనం భవో ఽపి యథామ్బుదో ఽన్యామ్బుదమ్ అమ్బుదాభః
ఆ nandī, షణ్ముఖుడు, పర్వతరాజు కుమార్తెతో కలిసి ఆ దివ్యమైన గృహంలోకి ప్రవేశించాడు. భవుడు మేఘంలా ఉండి, ఒక మేఘం మరొక మేఘంలో కలిసిపోతున్నట్టు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ద్వారస్య పార్శ్వే తే తస్థుర్ దేవా దేవస్య ధీమతః తుష్టువుశ్ చ మహాదేవం కించిద్ ఉద్విగ్నచేతసః
ఆ ద్వారం పక్కన దేవతలు ఆ జ్ఞానీశ్వరుడి దగ్గర నిలబడి, కొంత ఆందోళనతో మహాదేవుని స్తుతించారు.
కింతు కింత్వితి చాన్యోన్యం ప్రేక్ష్య చైతత్సమాకులాః పాపా వయమ్ ఇతి హ్యన్యే అభాగ్యాశ్చేతి చాపరే
అందరూ ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ గందరగోళంగా, కొందరు 'మనమే పాపులు' అన్నారు. ఇంకొందరు 'మనకు అదృష్టం లేదు' అని విచారించారు.
భాగ్యవన్తశ్ చ దైత్యేన్ద్రా ఇతి చాన్యే సురేశ్వరాః పూజాఫలమిమం తేషామ్ ఇత్యన్యే నేతి చాపరే
ఇంకొందరు దేవతాధిపతులు 'దైత్యాధిపతులు ఎంత అదృష్టవంతులు!' అన్నారు. మరికొందరు 'ఇది వారి పూజ ఫలితం' అన్నారు. ఇంకొందరు అంగీకరించలేదు.