తుల్యానేవాత్మనః సర్వాన్ రూపతేజోబలశ్రుతైః పిఙ్గలాన్సనిషఙ్గాంశ్ చ సకపర్దాన్సలోహితాన్
వాళ్లందరినీ తన రూపం, తేజం, బలం, విద్యలో తానెంత ఉంటే అంతే సమానంగా, పింగళవర్ణంతో, ఆయుధాలు ధరించినవారిగా, జటలు, ఎర్రని దేహంతో సృష్టించాడు.
విశిష్టాన్ హరికేశాంశ్ చ దృష్టిఘ్నాంశ్ చ కపాలినః మహారూపాన్విరూపాంశ్ చ విశ్వరూపాన్ స్వరూపిణః
వాళ్లలో కొందరు బంగారు జటలు కలవారు, భయంకరమైన చూపు ఉన్నవారు, ఖపాలాలు ధరించినవారు, గొప్ప రూపాలు, విచిత్రమైన రూపాలు, అన్ని రూపాలను ధరించేవారు, తమ స్వరూపాన్ని ప్రదర్శించేవారు.
రథినశ్చర్మిణశ్చైవ వర్మిణశ్ చ వరూథినః సహస్రశతబాహూంశ్ చ దివ్యాన్ భౌమాన్తరిక్షగాన్
రథసారథులు, చర్మాలు ధరించినవారు, కవచాలు వేసుకున్నవారు, కవచధారులు, వందల, వేల చేతులతో ఉన్నవారు, భూమిపై, ఆకాశంలో ఉండే దివ్యులు.
స్థూలశీర్షాన్ అష్టదంష్ట్రాన్ ద్విజిహ్వాంస్ తాంస్ త్రిలోచనాన్ అన్నాదాన్ పిశితాశాంశ్ చ ఆజ్యపాన్సోమపానపి
పెద్ద తలలు, ఎనిమిది పళ్ళు, రెండు నాలుకలు, మూడు కళ్ళు ఉన్నవారు, అన్నం తినేవారు, మాంసాహారులు, ఘృతాన్ని, సోమాన్ని పానంచేసేవారు.
మీఢుషో ఽతికపాలాంశ్ చ శితికణ్ఠోర్ధ్వరేతసః హవ్యాదాఞ్ఛ్రుతధర్మాంశ్ చ ధర్మిణో హ్యథ బర్హిణః
వారు భయంకరమైన రక్షకులు, నీలకంఠులు, పైకి ప్రవహించే వీర్యం కలవారు, హవిస్సులు తినేవారు, వేద ధర్మాన్ని తెలిసినవారు, ధార్మికులు, దర్భతో అలంకరించుకున్నవారు.
ఆసీనాన్ధావతశ్చైవ పఞ్చభూతాన్సహస్రశః అధ్యాపినో ఽధ్యాయినశ్ చ జపతో యుఞ్జతస్ తథా
వాళ్లు కూర్చుని ఉండేవారు, పరుగెత్తేవారు, ఐదు భూతాల నుంచి వేల కొద్దీ జనులు, బోధించేవారు, పఠించేవారు, జపించేవారు, యోగంలో నిమగ్నమై ఉండేవారు.
ధూమవన్తో జ్వలన్తశ్ చ నదీమన్తో ఽతిదీప్తినః వృద్ధాన్బుద్ధిమతశ్చైవ బ్రహ్మిష్ఠాఞ్శుభదర్శనాన్
వారు పొగతో ఉన్నవారు, జ్వలించేవారు, గర్జించే స్వరం కలవారు, అత్యంత ప్రకాశవంతులు, వృద్ధులు, జ్ఞానులు, బ్రహ్మను ఆరాధించే వారు, మంగళకరమైన రూపం కలవారు.
నీలగ్రీవాన్ సహస్రాక్షాన్ సర్వాంశ్చాథ క్షమాకరాన్ అదృశ్యాన్సర్వభూతానాం మహాయోగాన్మహౌజసః
నీలగొంతులు, వెయ్యి కళ్ళు కలవారు, సహనంతో ఉండేవారు, అన్ని జీవులకు కనిపించని వారు, మహాయోగులు, అపార శక్తి కలవారు.
భ్రమన్తో ఽభిద్రవన్తశ్ చ ప్లవన్తశ్ చ సహస్రశః అయాతయామాన్ అసృజద్ రుద్రానేతాన్ సురోత్తమాన్
వారు అల్లాడేవారు, దూకేవారు, వేల కొద్దీ ఎగిరేవారు. అలాంటి రుద్రులను, అలసట లేకుండా ఉండే ఉత్తమ దేవతలను అతను సృష్టించాడు.
బ్రహ్మా దృష్ట్వాబ్రవీదేనం మాస్రాక్షీరీదృశీః ప్రజాః స్రష్టవ్యా నాత్మనస్తుల్యాః ప్రజా దేవ నమో ఽస్తు తే
వారిని చూసిన బ్రహ్మ అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'కటుకమైన కళ్ళతో ఇలాంటి ప్రాణులను సృష్టించకూడదు దేవా, నీతో సమానమైన వారిని సృష్టించకూడదు. నీకు నమస్కారం.'
అన్యాః సృజ త్వం భద్రం తే ప్రజా వై మృత్యుసంయుతాః నారప్స్యన్తే హి కర్మాణి ప్రజావగతమృత్యవః
'ఇంకా ఇతర ప్రాణులను సృష్టించు, నీకు మంగళం కలగాలి. వీరు మరణంతో బంధించబడి ఉన్నారు, వీరు తమ కర్తవ్యాలు చేయలేరు, ఎందుకంటే మరణం వీరిలోనే ఉంది.'
ఏవముక్తో ఽబ్రవీదేనం నాహం మృత్యుజరాన్వితాః ప్రజాః స్రక్ష్యామి భద్రం తే స్థితో ఽహం త్వం సృజ ప్రజాః
అలా అన్నప్పుడు అతను ఇలా చెప్పాడు: 'నేను మరణం, వృద్ధాప్యం కలిగిన ప్రాణులను సృష్టించను. నీకు మంగళం కలగాలి, నేను నిలబడిపోతాను, నువ్వే ప్రాణులను సృష్టించు.'
ఏతే యే వై మయా సృష్టా విరూపా నీలలోహితాః సహస్రాణాం సహస్రం తు ఆత్మనో నిఃసృతాః ప్రజాః
నేను సృష్టించిన వీరు, విచిత్రమైనవారు, నీలం ఎరుపు రంగులో ఉన్నవారు, వేల కొద్దీ, నా నుండి పుట్టిన ప్రాణులు.
ఏతే దేవా భవిష్యన్తి రుద్రా నామ మహాబలాః పృథివ్యామన్తరిక్షే చ దిక్షు చైవ పరిశ్రితాః
వీరు రుద్రులుగా, గొప్ప బలవంతులుగా, భూమి, ఆకాశం, అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించి ఉన్న దేవతలుగా ప్రసిద్ధి అవుతారు.
శతరుద్రాః సమాత్మానో భవిష్యన్తీతి యాజ్ఞికాః యజ్ఞభాజో భవిష్యన్తి సర్వదేవగణైః సహ
యజ్ఞం చేసే వారు, వంద రుద్రుల తత్వంతో ఏకమై, అన్ని దేవతలతో కలిసి యజ్ఞఫలాలను అనుభవిస్తారు.
మన్వన్తరేషు యే దేవా భవిష్యన్తీహ భేదతః సార్ధం తైర్ ఈజ్యమానాస్ తే స్థాస్యన్తీహ ఆ యుగక్షయాత్
ప్రతి మన్వంతరంలో భిన్నంగా కలిగే దేవతలు, వారితో కలిసి పూజింపబడుతూ, యుగాంతం వరకు ఇక్కడే ఉంటారు.
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా మహాదేవేన ధీమతా ప్రత్యువాచ నమస్కృత్య హృష్యమాణః ప్రజాపతిః
అప్పుడు మహాదేవుడు ఇలా చెప్పినపుడు, ప్రాణికర్త అయిన బ్రహ్మ ఆనందంతో నమస్కరించి సమాధానమిచ్చాడు.
ఏవం భవతు భద్రం తే యథా తే వ్యాహృతం విభో బ్రహ్మణా సమనుజ్ఞాతే తథా సర్వమభూత్కిల
అవును, నీ మాటల ప్రకారం అలా జరగాలి. నీకు శుభం కలగాలి. బ్రహ్మ ఆమోదించిన తరువాత, అన్నీ అలాగే జరిగాయి.
తతః ప్రభృతి దేవేశో న చాసూయత వై ప్రజాః ఊర్ధ్వరేతాః స్థితః స్థాణుర్ యావదాభూతసంప్లవమ్
అప్పటి నుంచి దేవతాధిపతి సృష్టిని ఆపేశాడు. తన వీర్యాన్ని పైకి నిలిపి, స్థిరంగా ఉండి, సమస్త ప్రాణుల లయం వరకు అలాగే ఉన్నాడు.
యస్మాదుక్తః స్థితో ఽస్మీతి తస్మాత్స్థాణురితి స్మృతః ఏష దేవో మహాదేవః పురుషో ఽర్కసమద్యుతిః
"నేను స్థిరంగా ఉన్నాను" అని ఆయన చెప్పినందున, ఆయనను స్థాణువు అని పిలుస్తారు. ఈ దేవుడు, మహాదేవుడు, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే పురుషుడు.
అర్ధనారీనరవపుస్ తేజసా జ్వలనోపమః స్వేచ్ఛయాసౌ ద్విధాభూతః పృథక్ స్త్రీ పురుషః పృథక్
ఆయన అర్ధనారీశ్వర రూపంలో, అగ్నిలా తేజస్సుతో, తన ఇష్టానుసారం ఇద్దరుగా విడిపోయాడు—ఒకవైపు స్త్రీ, మరోవైపు పురుషుడు.
స ఏవైకాదశార్ధేన స్థితో ఽసౌ పరమేశ్వరః తత్ర యా సా మహాభాగా శఙ్కరస్యార్ధకాయినీ
ఆ పరమేశ్వరుడు, పదకొండు భాగాలలో ఒక భాగంగా నిలిచాడు. అక్కడ శంకరుని అర్ధదేహమైన మహాభాగ్యశాలిని ఆమె.
ప్రాగుక్తా తు మహాదేవీ స్త్రీ సైవేహ సతీ హ్యభూత్ హితాయ జగతాం దేవీ దక్షేణారాధితా పురా
ముందుగా చెప్పిన మహాదేవి, అదే స్త్రీ ఇక్కడ సతిగా అవతరించింది. లోకాల మేలుకోసం, ఆమెను దక్షుడు పూర్వంలో పూజించాడు.
కార్యార్థం దక్షిణం తస్యాః శుక్లం వామం తథాసితమ్ ఆత్మానం విభజస్వేతి ప్రోక్తా దేవేన శంభునా
ఒక కార్యార్థం కోసం శంభుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: "నీ కుడివైపు తెలుపుగా, ఎడమవైపు నల్లగా విడగొట్టు."
సా తథోక్తా ద్విధాభూతా శుక్లా కృష్ణా చ వై ద్విజాః తస్యా నామాని వక్ష్యామి శృణ్వన్తు చ సమాహితాః
ఆమె ఆ మాటల ప్రకారం తెలుపు, నలుపు అని రెండు రూపాలుగా విడిపోయింది. ఇప్పుడు నేను ఆమె పేర్లను చెబుతాను, మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
స్వాహా స్వధా మహావిద్యా మేధా లక్ష్మీః సరస్వతీ సతీ దాక్షాయణీ విద్యా ఇచ్ఛాశక్తిః క్రియాత్మికా
స్వాహా, స్వధా, మహావిద్య, మేధ, లక్ష్మీ, సరస్వతి, సతీ, దాక్షాయణి, విద్య, ఇచ్ఛాశక్తి, క్రియాత్మిక.
అపర్ణా చైకపర్ణా చ తథా చైవైకపాటలా ఉమా హైమవతీ చైవ కల్యాణీ చైకమాతృకా
అపర్ణ, ఏకపర్ణ, అలాగే ఏకపాటల, ఉమా, హేమవతీ, కల్యాణి, అలాగే ఏకమాతృక.
ఖ్యాతిః ప్రజ్ఞా మహాభాగా లోకే గౌరీతి విశ్రుతా గణాంబికా మహాదేవీ నన్దినీ జాతవేదసీ
ఖ్యాతి, ప్రజ్ఞ, మహాభాగ్యశాలిని, లోకంలో గౌరీ అని ప్రసిద్ధి చెందినది, గణాంబిక, మహాదేవి, నందిని, జాతవేదసి.
ఏకరూపమథైతస్యాః పృథగ్దేహవిభావనాత్ సావిత్రీ వరదా పుణ్యా పావనీ లోకవిశ్రుతా
ఆమె రూపభేదం వల్ల, సావిత్రి, వరద, పవిత్రమైనది, లోకాలలో పవిత్రతకు ప్రసిద్ధి చెందినది.
ఆజ్ఞా ఆవేశనీ కృష్ణా తామసీ సాత్త్వికీ శివా ప్రకృతిర్వికృతా రౌద్రీ దుర్గా భద్రా ప్రమాథినీ
ఆజ్ఞ, ఆవేశని, కృష్ణ, తామసీ, సాత్వికీ, శివా, ప్రకృతి, వికృత, రౌద్రీ, దుర్గ, భద్ర, ప్రమాథిని.