లిఙ్గపురాణమ్

ఖ్యాయతే యత్త్వితి ఖ్యాతిర్ జ్ఞానాదిభిర్ అనేకశః సర్వతత్త్వాధిపః సర్వం విజానాతి యదీశ్వరః

ఏదివల్ల విషయాలు అనేక విధాలుగా తెలిసిపోతాయో, దాన్ని ఖ్యాతి అంటారు. అన్ని తత్త్వాలకు అధిపతి, అన్నీ తెలిసినవాడు ఈశ్వరుడు.

మనుతే మన్యతే యస్మాన్ మతిర్మతిమతాంవరాః అర్థం బోధయతే యచ్చ బుధ్యతే బుద్ధిరుచ్యతే

ఏదివల్ల మనిషి ఆలోచించగలడో, తర్కించగలడో, మతిని మతిశాలులు అంటారు. అర్థాన్ని తెలియజేసేది బుద్ధి అని పిలుస్తారు.

అస్యా బుద్ధేః ప్రసాదస్తు ప్రాణాయామేన సిధ్యతి దోషాన్వినిర్దహేత్సర్వాన్ ప్రాణాయామాదసౌ యమీ

ఈ బుద్ధి ప్రసాదం ప్రాణాయామంతో సిద్ధిస్తుంది. ప్రాణాయామం వల్ల అన్ని దోషాలను నియంత్రించవచ్చు, దీనిని యమం అంటారు.

పాతకం ధారణాభిస్తు ప్రత్యాహారేణ నిర్దహేత్ విషయాన్విషవద్ధ్యాత్వా ధ్యానేనానీశ్వరాన్ గుణాన్

పాపాన్ని ధారణతో, ప్రత్యాహారంతో తొలగించాలి. విషయాలను విషంలా భావించి, ఇశ్వరత్వం లేని గుణాలపై ధ్యానం చేయాలి.

సమాధినా యతిశ్రేష్ఠాః ప్రజ్ఞావృద్ధిం వివర్ధయేత్ స్థానం లబ్ధ్వైవ కుర్వీత యోగాష్టాఙ్గాని వై క్రమాత్

సమాధి ద్వారా యతిశ్రేష్ఠులు జ్ఞానాన్ని పెంచాలి. సరైన స్థితిని పొందిన తర్వాత, యోగాశ్టాంగాలను క్రమంగా సాధించాలి.

లబ్ధ్వాసనాని విధివద్ యోగసిద్ధ్యర్థమ్ ఆత్మవిత్ ఆదేశకాలే యోగస్య దర్శనం హి న విద్యతే

యోగాన్ని సాధించేందుకు యోగాసనాలను సరిగ్గా ఏర్పాటుచేసుకున్న ఆత్మజ్ఞాని, అనుకూలమైన సమయం కాకపోతే యోగదృష్టిని పొందడు.

అగ్న్యభ్యాసే జలే వాపి శుష్కపర్ణచయే తథా జన్తువ్యాప్తే శ్మశానే చ జీర్ణగోష్ఠే చతుష్పథే

అగ్నిపూజలోనైనా, నీటిలోనైనా, ఎండిపోయిన ఆకుల దిబ్బపై అయినా, పురుగులు ఎక్కువగా ఉన్న చోటైనా, శ్మశానంలోనైనా, పాడైన గోశాలలోనైనా, నాలుగు దారులు కలిసే చోటైనా—

సశబ్దే సభయే వాపి చైత్యవల్మీకసంచయే అశుభే దుర్జనాక్రాన్తే మశకాదిసమన్వితే

శబ్దం ఎక్కువగా ఉన్న చోటైనా, భయంకరమైన ప్రదేశంలోనైనా, పుట్టలతో నిండిన చోటైనా, అపవిత్రమైన ప్రదేశంలోనైనా, చెడ్డవారు ఎక్కువగా ఉండే చోటైనా, దోమలు మొదలైన పురుగులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రదేశంలోనైనా—

నాచరేద్దేహబాధాయాం దౌర్మనస్యాదిసమ్భవే సుగుప్తే తు శుభే రమ్యే గుహాయాం పర్వతస్య తు

శరీరానికి బాధ కలిగే చోటా, మనస్సు కలవరపడే పరిస్థితుల్లో యోగాభ్యాసం చేయకూడదు. బాగా దాచిన, శుభ్రమైన, అందమైన ప్రదేశంలో, పర్వతపు గుహలో అయితే మంచిది.

భవక్షేత్రే సుగుప్తే వా భవారామే వనే ఽపి వా గృహే తు సుశుభే దేశే విజనే జన్తువర్జితే

పొలంలోనైనా, బాగా దాచిన ప్రదేశంలోనైనా, సుందరమైన అడవిలోనైనా, ఇంట్లో అత్యంత శుభ్రమైన ప్రదేశంలోనైనా, జనులు లేని, జంతువులు లేని ఒంటరి ప్రదేశంలోనైనా—

అత్యన్తనిర్మలే సమ్యక్ సుప్రలిప్తే విచిత్రితే దర్పణోదరసంకాశే కృష్ణాగరుసుధూపితే

అత్యంత పరిశుద్ధంగా, బాగా పూతపూసిన, అందంగా అలంకరించిన, అద్దపు లోపలి వలె మెరిసే, కృష్ణాగరు వాసనతో పరిమళించే ప్రదేశంలో—

నానాపుష్పసమాకీర్ణే వితానోపరి శోభితే ఫలపల్లవమూలాఢ్యే కుశపుష్పసమన్వితే

వివిధ పూలతో అలంకరించబడిన, పై భాగంలో తలుపులతో మెరిసే, పండ్లు, కొత్త ఆకులతో నిండిన, దర్భలు, పువ్వులతో కూడిన ప్రదేశంలో—

సమాసనస్థో యోగాఙ్గాన్య్ అభ్యసేద్ధృషితః స్వయమ్ ప్రణిపత్య గురుం పశ్చాద్ భవం దేవీం వినాయకమ్

సరైన ఆసనంలో కూర్చొని, ముందుగా గురువుకు నమస్కరించి, తరువాత భవుడికి, దేవికి, వినాయకునికి నమస్కరించి, యోగాంగాలను ఉత్సాహంగా అభ్యసించాలి.

యోగీశ్వరాన్ సశిష్యాంశ్ చ యోగం యుఞ్జీత యోగవిత్ ఆసనం స్వస్తికం బద్ధ్వా పద్మమర్ధాసనం తు వా

యోగాన్ని తెలిసినవాడు, యోగేశ్వరులు మరియు వారి శిష్యుల సమక్షంలో, స్వస్తికాసనం, బద్ధాసనం, పద్మాసనం లేదా అర్ధపద్మాసనంలో కూర్చొని యోగాన్ని అభ్యసించాలి.

సమజానుస్ తథా ధీమాన్ ఏకజానురథాపివా సమం దృఢాసనో భూత్వా సంహృత్య చరణావుభౌ

రెండు మోకాళ్లు సమంగా లేదా ఒక మోకాలు మడిచి, స్థిరంగా, దృఢంగా ఆసనంలో కూర్చొని, రెండు పాదాలను దగ్గరగా ఉంచాలి.

సంవృతాస్యోపబద్ధాక్ష ఉరో విష్టభ్య చాగ్రతః పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ రక్షంస్ తథా ప్రజననం పునః

నోరు మూసి, కళ్లను నియంత్రించి, ఛాతీను నేరుగా ఉంచి, మడమలతో వృషణాలను, అలాగే జననాంగాన్ని రక్షిస్తూ కూర్చోవాలి.

కించిదున్నామితశిర దన్తైర్దన్తాన్న సంస్పృశేత్ సమ్ప్రేక్ష్య నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్

తల కొద్దిగా పైకి ఎత్తి, పళ్ళు ఒకదానికొకటి తాకకుండా, తన ముక్కు చివరను చూస్తూ, ఇతర దిక్కులను చూడకుండా ఉండాలి.

తమః ప్రచ్ఛాద్య రజసా రజః సత్త్వేన ఛాదయేత్ తతః సత్త్వస్థితో భూత్వా శివధ్యానం సమభ్యసేత్

అంధకారాన్ని రాజసంతో, రాజసాన్ని సాత్వికతతో కప్పి, సాత్విక స్థితిలో స్థిరమై, శివుని ధ్యానం చేయాలి.

ఓంకారవాచ్యం పరమం శుద్ధం దీపశిఖాకృతిమ్ ధ్యాయేద్వై పుణ్డరీకస్య కర్ణికాయాం సమాహితః

ఓంకార రూపమైన, పరమ పవిత్రమైన, దీపశిఖ వంటి స్వరూపాన్ని, కమలపు మధ్యభాగంలో ఏకాగ్రతతో ధ్యానించాలి.

నాభేరధస్తాద్వా విద్వాన్ ధ్యాత్వా కమలముత్తమమ్ త్ర్యఙ్గులే చాష్టకోణం వా పఞ్చకోణమథాపి వా

లేదా, జ్ఞాని తన నాభికి దిగువన, మూడు వేల్ల పరిమాణంలో, ఎనిమిది లేదా ఐదు కొమ్మలతో కూడిన ఉత్తమ కమలాన్ని ధ్యానించవచ్చు.

త్రికోణం చ తథాగ్నేయం సౌమ్యం సౌరం స్వశక్తిభిః సౌరం సౌమ్య తథాగ్నేయమ్ అథ వానుక్రమేణ తు

అలాగే, అగ్నిమండలంలో త్రికోణాన్ని, చంద్రమండలాన్ని, సూర్యమండలాన్ని వాటి తగిన శక్తులతో, సూర్య, చంద్ర, అగ్ని క్రమంగా ధ్యానించాలి.

ఆగ్నేయం చ తతః సౌరం సౌమ్యమేవం విధానతః అగ్నేరధః ప్రకల్ప్యైవం ధర్మాదీనాం చతుష్టయమ్

ముందుగా అగ్నిమండలాన్ని, తరువాత సూర్యమండలాన్ని, తరువాత చంద్రమండలాన్ని, ఈ క్రమంలో, అగ్నిమండలానికి దిగువన వాటిని స్థాపించి, ధర్మాది నాలుగు భాగాలను కూడా అలాగే ఉంచాలి.

గుణత్రయం క్రమేణైవ మణ్డలోపరి భావయేత్ సత్త్వస్థం చిన్తయేద్రుద్రం స్వశక్త్యా పరిమణ్డితమ్

మండలంపై మూడు గుణాలను క్రమంగా ధ్యానించి, సాత్విక స్థితిలో స్థిరమై, తన శక్తితో చుట్టబడిన రుద్రుని ధ్యానించాలి.

నాభౌ వాథ గలే వాపి భ్రూమధ్యే వా యథావిధి లలాటఫలికాయాం వా మూర్ధ్ని ధ్యానం సమాచరేత్

ఒకవేళ నాభిలో, లేక గొంతులో, లేక కనుబొమ్మల మధ్యలో, లేక నుదుటిపై, లేక తలపై యోగి ధ్యానం చేయాలి.

ద్విదలే షోడశారే వా ద్వాదశారే క్రమేణ తు దశారే వా షడస్రే వా చతురస్రే స్మరేచ్ఛివమ్

రెండు దళాలున్నదానిలోనైనా, పదహారు spokes ఉన్నదానిలోనైనా, పన్నెండు spokes ఉన్నదానిలోనైనా, పదిహేను spokes ఉన్నదానిలోనైనా, ఆరు కోణాలున్నదానిలోనైనా, నాలుగు కోణాలున్నదానిలోనైనా శివుని ధ్యానం చేయాలి.

కనకాభే తథాగారసంనిభే సుసితే ఽపి వా ద్వాదశాదిత్యసంకాశే చన్ద్రబిమ్బసమే ఽపి వా

ఆ స్థలం బంగారు వర్ణంలోనైనా, రాజమహల్ లాంటి ఆకారంలోనైనా, తెల్లగా మెరిసేలా ఉన్నదైనా, పన్నెండు సూర్యుల్లా ప్రకాశించేలా ఉన్నదైనా, చంద్రబింబంలా మెరిసేలా ఉన్నదైనా,

విద్యుత్కోటినిభే స్థానే చిన్తయేత్పరమేశ్వరమ్ అగ్నివర్ణే ఽథవా విద్యుద్ వలయాభే సమాహితః

విద్యుత్ మెరుపులా మెరిసే చోటయినా, అగ్ని వర్ణంలోనైనా, విద్యుత్ వలయంలా ఉన్న చోటయినా, పరమేశ్వరుని మనస్సు స్థిరపరచి ధ్యానం చేయాలి.

వజ్రకోటిప్రభే స్థానే పద్మరాగనిభే ఽపి వా నీలలోహితబిమ్బే వా యోగీ ధ్యానం సమభ్యసేత్

వజ్రపు అంచులా మెరిసే చోటయినా, పద్మరాగ రత్నంలా ఉన్న చోటయినా, నీలం-ఎరుపు రంగు బింబంలా ఉన్న చోటయినా, యోగి ధ్యానం చేయాలి.

మహేశ్వరం హృది ధ్యాయేన్ నాభిపద్మే సదాశివమ్ చన్ద్రచూడం లలాటే తు భ్రూమధ్యే శంకరం స్వయమ్

హృదయంలో మహేశ్వరుని, నాభిపద్మంలో సదాశివుని, నుదుటిపై చంద్రచూడుడిని, కనుబొమ్మల మధ్యలో శంకరుని ధ్యానం చేయాలి.