లిఙ్గపురాణమ్

కన్యే ద్వే చ మహాభాగే యాభ్యాం జాతా ఇమాః ప్రజాః దేవీ నామ తథాకూతిః ప్రసూతిశ్చైవ తే ఉభే

మరియు ఆమెకు ఇద్దరు మహిమాన్వితమైన కుమార్తెలు పుట్టారు, వీరి ద్వారా ఈ ప్రజలు జన్మించారు. ఒకరు దేవహూతి, మరొకరు ఆకూతి—ఇవే ఆ ఇద్దరు.

స్వాయంభువః ప్రసూతిం తు దక్షాయ ప్రదదౌ ప్రభుః ప్రాణో దక్ష ఇతి జ్ఞేయః సంకల్పో మనురుచ్యతే

స్వాయంభువ మనువు ప్రసూతిని దక్షుడికి ఇచ్చాడు. దక్షుడు ప్రాణుడిగా, మనువు సంకల్పుడిగా పిలవబడతారు.

రుచేః ప్రజాపతేః సో ఽథ ఆకూతిం ప్రత్యపాదయత్ ఆకూత్యాం మిథునం జజ్ఞే మానసస్య రుచేః శుభమ్

తర్వాత ప్రజాపతి రుచికి ఆకూతిని భార్యగా ఇచ్చారు. ఆకూతి ద్వారా రుచికి మనసుతో ఒక మంచి జంట పుట్టింది.

యజ్ఞశ్ చ దక్షిణా చైవ యమలౌ సంబభూవతుః యజ్ఞస్య దక్షిణాయాం తు పుత్రా ద్వాదశ జజ్ఞిరే

యజ్ఞుడు, దక్షిణ అనే ఇద్దరు కవలలు పుట్టారు. యజ్ఞుడు, దక్షిణ నుండి పన్నెండు మంది కుమారులు జన్మించారు.

యామా ఇతి సమాఖ్యాతా దేవాః స్వాయంభువే ఽన్తరే ఏతస్య పుత్రా యజ్ఞస్య తస్మాద్యామాశ్ చ తే స్మృతాః

వారిని యాములు అని పిలుస్తారు, వీరు స్వాయంభువ మన్వంతరపు దేవతలు. వీరే యజ్ఞుని కుమారులు, అందుకే యాములు అనే పేరు వచ్చింది.

అజితశ్చైవ శుక్రశ్ చ గణౌ ద్వౌ బ్రహ్మణా కృతౌ యామాః పూర్వం ప్రజాతా యే తే ఽభవంస్తు దివౌకసః

అజితుడు, శుక్రుడు అనే రెండు గణాలను బ్రహ్మ సృష్టించాడు. యాములు ముందుగా పుట్టి, స్వర్గంలో నివసించేవారు.

స్వాయంభువసుతాయాం తు ప్రసూత్యాం లోకమాతరః తస్యాం కన్యాశ్చతుర్వింశద్ దక్షస్ త్వజనయత్ ప్రభుః

స్వాయంభువుని కుమార్తె ప్రసూతి ద్వారా లోకమాతలు పుట్టారు. ఆ ప్రసూతిలో ప్రభువు దక్షుడు ఇరవై నాలుగు మంది కుమార్తెలను కనెను.

సర్వాస్తాశ్ చ మహాభాగాః సర్వాః కమలలోచనాః భోగవత్యశ్ చ తాః సర్వాః సర్వాస్తా యోగమాతరః

అవి అన్నీ మహాభాగ్యవంతులై, అందరూ కమలాలాంటి కళ్లతో, సర్వసంపదలతో నిండినవారు. అవన్నీ యోగమాతృకలు.

సర్వాశ్ చ బ్రహ్మవాదిన్యః సర్వా విశ్వస్య మాతరః శ్రద్ధా లక్ష్మీర్ధృతిస్తుష్టిః పుష్టిర్మేధా క్రియా తథా

అందరూ బ్రహ్మవిద్య మాట్లాడేవారు, విశ్వానికి తల్లులవారు. శ్రద్ధ, లక్ష్మి, ధృతి, తృప్తి, పోషణ, మేధ, క్రియ కూడా ఉన్నారు.

బుద్ధిర్లజ్జా వపుః శాన్తిః సిద్ధిః కీర్తిస్త్రయోదశ పత్న్యర్థం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మో దాక్షాయణీః ప్రభుః

బుద్ధి, లజ్జ, రూపం, శాంతి, సిద్ధి, కీర్తి—ఈ పదమూడు మందిని ధర్ముడు దక్షుని కుమార్తెలుగా భార్యలుగా స్వీకరించాడు.

దారాణ్యేతాని వై తస్య విహితాని స్వయంభువా తాభ్యః శిష్టాయవీయస్య ఏకాదశ సులోచనాః

ఈవారు ధర్మునికి భార్యలుగా స్వయంభువుడు నియమించాడు. వీరి తరువాత మిగిలిన చిన్నవారిలో పదకొండు మంది సుందర కళ్లతో ఉన్నారు.

సతీ ఖ్యాత్యథ సంభూతిః స్మృతిః ప్రీతిః క్షమా తథా సంనతిశ్చానసూయా చ ఊర్జా స్వాహా స్వధా తథా

సతీ, ఖ్యాతి, సంభూతి, స్మృతి, ప్రీతి, క్షమ, సన్నతి, అనసూయ, ఊర్జ, స్వాహా, స్వధా.

తాస్ తథా ప్రత్యపద్యన్త పునరన్యే మహర్షయః రుద్రో భృగుర్ మరీచిశ్ చ అఙ్గిరాః పులహః క్రతుః

వీరు తరువాత మరికొంత మంది మహర్షులు స్వీకరించారు. రుద్రుడు, భృగువు, మరీచి, అంగిరసు, పులహ, క్రతువు.

పులస్త్యో ఽత్రిర్ వసిష్ఠశ్ చ పితరో ఽగ్నిస్తథైవ చ సతీం భవాయ ప్రాయచ్ఛత్ ఖ్యాతిం చ భృగవే తతః

పులస్త్యుడు, అత్రి, వసిష్ఠుడు, పితృదేవతలు, అగ్ని కూడా. సతీని భవునికి ఇచ్చారు, ఖ్యాతిని భృగువుకి ఇచ్చారు.

మరీచయే చ సంభూతిం స్మృతిమఙ్గిరసే దదౌ ప్రీతిం చైవ పులస్త్యాయ క్షమాం వై పులహాయ చ

సంభూతిని మరీచికి, స్మృతిని అంగిరసునికి, ప్రీతిని పులస్త్యునికి, క్షమను పులహునికి ఇచ్చారు.

క్రతవే సంనతిం నామ అనసూయాం తథాత్రయే ఊర్జాం దదౌ వసిష్ఠాయ స్వాహామప్యగ్నయే దదౌ

సన్నతిని క్రతువుకి, అనసూయను అత్రికి, ఊర్జను వసిష్ఠునికి, స్వాహాను అగ్నికి ఇచ్చారు.

స్వధాం చైవ పితృభ్యస్తు తాస్వపత్యా నిబోధత ఏతాః సర్వా మహాభాగాః ప్రజాస్వనుసృతాః స్థితాః

స్వధాను పితృదేవతలకు ఇచ్చారు. ఇప్పుడు వీరి సంతానాన్ని విను. వీరందరూ మహాభాగ్యవంతులు, సర్వప్రజల్లో స్థిరంగా ఉన్నారు.

మన్వన్తరేషు సర్వేషు యావదాభూతసంప్లవమ్ శ్రద్ధా కామం విజజ్ఞే వై దర్పో లక్ష్మీసుతః స్మృతః

ప్రతి మన్వంతరంలో, సృష్టి లయం వరకు, శ్రద్ధకు కాముడు పుట్టాడు. లక్ష్మికి దర్పుడు కుమారుడిగా పుట్టాడని చెబుతారు.

ధృత్యాస్తు నియమః పుత్రస్ తుష్ట్యాః సంతోష ఏవ చ పుష్ట్యా లోభః సుతశ్చాపి మేధాపుత్రః శ్రుతస్ తథా

ధృతికి నియముడు కుమారుడిగా, తృప్తికి సంతోషుడు, పోషణకు లోభుడు, మేధకు శ్రుతి కుమారుడిగా పుట్టారు.

క్రియాయామభవత్పుత్రో దణ్డః సమయ ఏవ చ బుద్ధ్యాం బోధః సుతస్ తద్వత్ ప్రమాదో ఽప్యుపజాయత

క్రియకు దండుడు, సమయుడు కుమారులుగా పుట్టారు. బుద్ధికి బోధుడు కుమారుడిగా, అలాగే ప్రమాదుడు కూడా పుట్టాడు.

లజ్జాయాం వినయః పుత్రో వ్యవసాయో వసోః సుతః క్షేమః శాన్తిసుతశ్చాపి సుఖం సిద్ధేర్వ్యజాయత

లజ్జకు వినయుడు కుమారుడిగా, రూపానికి వ్యవసాయుడు, శాంతికి క్షేముడు, సిద్ధికి సుఖం పుట్టింది.

యశః కీర్తిసుతశ్చాపి ఇత్యేతే ధర్మసూనవః కామస్య హర్షః పుత్రో వై దేవ్యాం ప్రీత్యాం వ్యజాయత

కీర్తికి యశస్సు కుమారుడిగా పుట్టాడు. వీరే ధర్ముని కుమారులు. ప్రీతి దేవికి కామునికి హర్షుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

ఇత్యేష వై సుతోదర్కః సర్గో ధర్మస్య కీర్తితః జజ్ఞే హింసా త్వధర్మాద్వై నికృతిం చానృతం సుతమ్

ఇలా ధర్ముని సంతాన సృష్టి వివరించబడింది. అధర్ముని నుండి హింస పుట్టింది, ఆమెకు నికృతి, అనృతం కుమారులుగా పుట్టారు.

నికృత్యాం తు ద్వయం జజ్ఞే భయం నరక ఏవ చ మాయా చ వేదనా చాపి మిథునద్వయమేతయోః

నికృతికి ఇద్దరు పుట్టారు—భయం, నరకం. వీరిలో మాయ, వేదన కూడా పుట్టారు. ఇవి రెండు జంటలు.

భూయో జజ్ఞే ఽథ వై మాయా మృత్యుం భూతాపహారిణమ్ వేదనాయాః సుతశ్చాపి దుఃఖం జజ్ఞే చ రౌరవః

మళ్లీ మాయకు మృత్యువు పుట్టాడు, భూతాలను తీసుకుపోయేవాడు. వేదనకు దుఃఖం, రౌరవం కూడా పుట్టారు.

మృత్యోర్ వ్యాధిజరాశోకక్రోధాసూయాశ్ చ జజ్ఞిరే దుఃఖోత్తరాః సుతా హ్యేతే సర్వే చాధర్మలక్షణాః

మరణం నుంచి వ్యాధి, వృద్ధాప్యం, దుఃఖం, కోపం, అసూయ ఇవన్నీ పుట్టాయి. ఇవన్నీ బాధతో కూడినవే, ధర్మానికి విరుద్ధంగా ఉండే స్వభావం కలవే.

నైషాం భార్యాస్తు పుత్రాశ్ చ సర్వే హ్యేతే పరిగ్రహాః ఇత్యేష తామసః సర్గో జజ్ఞే ధర్మనియామకః

వాళ్ల భార్యలు, పిల్లలు కూడా అంతే, వీరందరూ సంపాదించినవారు లాగా భావించబడతారు. ఇలా ధర్మ నియమానికి లోబడి, తామస స్వభావం కలిగిన సృష్టి పుట్టింది.

ప్రజాః సృజేతి వ్యాదిష్టో బ్రహ్మణా నీలలోహితః సో ఽభిధ్యాయ సతీం భార్యాం నిర్మమే హ్యాత్మసంభవాన్

బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో నీలలోహితుడు జీవులను సృష్టించమని చెప్పగా, అతను తన భార్య సతిని ధ్యానించి, తనలో నుంచే సంతానం పుట్టించాడు.

నాధికాన్న చ హీనాంస్తాన్ మానసానాత్మనః సమాన్ సహస్రం హి సహస్రాణాం సో ఽసృజత్ కృత్తివాససః

అతను తనకంటే ఎక్కువగానో తక్కువగానో కాకుండా, తనతో సమానంగా ఉన్నవారిని మాత్రమే సృష్టించాడు. కృత్తివాసుడు వేల కొద్దీ, తన మనస్సుతో సమానమైనవారిని పుట్టించాడు.