లిఙ్గపురాణమ్

తచ్ఛరీరసముత్పన్నైః కార్యైస్తైః కారణైః సహ క్షేత్రజ్ఞాః సమవర్తన్త గాత్రేభ్యస్తస్య ధీమతః

ఆ మహాత్ముని శరీరంలోంచి వచ్చిన క్రియలు, వాటి కారణాలతో కలిసి, క్షేత్రజ్ఞులు అతని అవయవాల నుండి ప్రబవించారు.

తతో దేవాసురపితౄన్ మానుషాంశ్ చ చతుష్టయమ్ సిసృక్షుర్ అమ్భాంస్యేతాని స్వమ్ ఆత్మానమ్ అయూయుజత్

తర్వాత దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు అనే నాలుగు వర్గాలను సృష్టించాలనే తపనతో, తనను తాను ఆ జలాలతో కలిపాడు.

తతస్తు యుఞ్జతస్తస్య తమోమాత్రసముద్భవమ్ సమభిధ్యాయతః సర్గం ప్రయత్నేన ప్రజాపతేః

ఆ తరువాత, సృష్టి కోసం తీవ్రంగా ధ్యానం చేస్తూ, అతను కలిసినప్పుడు, కేవలం అంధకార సారంతో ప్రజాపతి నుండి సృష్టి ఏర్పడింది.

తతో ఽస్య జఘనాత్పూర్వమ్ అసురా జజ్ఞిరే సుతాః అసుః ప్రాణః స్మృతో విప్రాస్ తజ్జన్మానస్ తతో ఽసురాః

తర్వాత, అతని కింద భాగం నుండి ముందుగా అసురులు పుట్టారు. ప్రాణాన్ని 'అసు' అని మునులు అంటారు. ఆ జననంతో వారిని అసురులు అంటారు.

యయా సృష్టాసురాః సర్వే తాం తనుం స వ్యపోహత సాపవిద్ధా తనుస్ తేన సద్యో రాత్రిర్ అజాయత

అసురులను సృష్టించిన ఆ శరీరాన్ని అతను వదిలేశాడు. ఆ శరీరం వదిలిపెట్టబడిన వెంటనే అది రాత్రిగా మారింది.

సా తమోబహులా యస్మాత్ తతో రాత్రిర్నియామికా ఆవృతాస్తమసా రాత్రౌ ప్రజాస్తస్మాత్స్వపన్త్యుత

ఆ శరీరం చీకటితో నిండినదిగా ఉండటం వల్ల, రాత్రి నియమకర్తగా మారింది. రాత్రి చీకటిలో ప్రాణులు నిద్రిస్తారు.

సృష్ట్వాసురాంస్తతః సో వై తనుమన్యామగృహ్ణత అవ్యక్తాం సత్త్వబహులాం తతస్తాం సో ఽభ్యపూజయత్

అసుర శరీరాన్ని సృష్టించిన తరువాత, అతను మరొక అవ్యక్తమైన, సత్త్వగుణంతో నిండిన శరీరాన్ని ధరించాడు. ఆ శరీరాన్ని ఆయన పూజించాడు.

తతస్తాం యుఞ్జతస్ తస్య ప్రియమ్ ఆసీత్ ప్రజాపతేః తతో ముఖాత్సముత్పన్నా దీవ్యతస్తస్య దేవతాః

ఆ శరీరాన్ని ధరించి, ప్రజాపతి ఆనందాన్ని పొందాడు. అతని నోటి నుండి ప్రకాశిస్తూ దేవతలు పుట్టారు.

యతో ఽస్య దీవ్యతో జాతాస్ తేన దేవాః ప్రకీర్తితాః ధాతుర్దివితి యః ప్రోక్తః క్రీడాయాం స విభావ్యతే

అతను ప్రకాశిస్తూ దేవతలు పుట్టినందున, వారిని దేవతలు అంటారు. 'దివి' అంటే ప్రకాశించడం, ఆటలో కూడా అదే అర్థం వస్తుంది.

యస్మాత్తస్య తు దీవ్యన్తో జజ్ఞిరే తేన దేవతాః దేవాన్సృష్ట్వాథ దేవేశస్ తనుమన్యామపద్యత

అతనిలోంచి ప్రకాశిస్తూ పుట్టినందున వారిని దేవతలు అంటారు. దేవతలను సృష్టించిన తరువాత దేవతాధిపతి మరొక శరీరాన్ని ధరించాడు.

ఉత్సృష్టా సా తనుస్తేన సద్యో ఽహః సమజాయత తస్మాదహో ధర్మయుక్తం దేవతాః సముపాసతే

ఆ శరీరాన్ని వదిలిన వెంటనే అది పగలు అయింది. అందువల్ల దేవతలు ధర్మంతో కూడిన పగలును ఆరాధిస్తారు.

సత్త్వమాత్రాత్మికామేవ తతో ఽన్యాం సో ఽభ్యమన్యత పితృవన్మన్యమానస్య పుత్రాంస్తాన్ధ్యాయతః ప్రభోః

తర్వాత ఆయన కేవలం సత్త్వగుణంతో కూడిన మరొక శరీరాన్ని ఆలోచించాడు. పితృదేవతలవంటి కుమారులను ధ్యానిస్తూ ప్రభువు తలపెట్టాడు.

పితరో హ్యుపపక్షాభ్యాం రాత్ర్యహ్ణోర్ అన్తరే ఽభవన్ తస్మాత్తే పితరో దేవాః పితృత్వం తేన తేషు తత్

పితృదేవతలు రాత్రి, పగలు మధ్య సంధ్యాకాలాల్లో పుట్టారు. అందువల్ల వారిని పితృదేవతలు అని, వారి స్థితిని పితృత్వంగా అంటారు.

యయా సృష్టాస్తు పితరస్ తనుం తాం స వ్యపోహత సాపవిద్ధా తనుస్తేన సద్యః సంధ్యా వ్యజాయత

ఆ శరీరం ద్వారా పితృదేవతలను సృష్టించిన తరువాత, ఆ శరీరాన్ని ఆయన వదిలేశాడు. ఆ శరీరం వదిలిపెట్టబడిన వెంటనే అది సంధ్యగా మారింది.

యస్మాదహర్దేవతానాం రాత్రిర్యా సాసురీ స్మృతా తయోర్మధ్యే తు పైత్రీ యా తనుః సా తు గరీయసీ

పగలు దేవతలకు, రాత్రి అసురులకు చెందింది. వాటి మధ్యలో ఉన్న పితృదేవతల శరీరం అత్యుత్తమమైనది.

తస్మాద్దేవా సురాః సర్వే ఋషయో మానవాస్ తథా ఉపాసన్తే ముదాయుక్తా రాత్ర్యహ్ణోర్ మధ్యమాం తనుమ్

అందువల్ల దేవతలు, ఇతర స్వర్గవాసులు, ఋషులు, అలాగే మనుష్యులు కూడా, రాత్రి, పగలు మధ్యలో ఉన్న ఆ రూపాన్ని ఆనందంతో పూజిస్తారు.

తతో హ్యన్యాం పునర్బ్రహ్మా తనుం వై సమగృహ్ణత రజోమాత్రాత్మికాయాం తు మనసా సో ఽసృజత్ప్రభుః

ఆ తర్వాత బ్రహ్మ దేవుడు మరొక రూపాన్ని, మొత్తం రజోగుణంతో కూడినదాన్ని స్వీకరించి, తన మనస్సుతో సృష్టించాడు.

రజఃప్రియాంస్తతః సో ఽథ మానసానసృజత్సుతాన్ మనస్వినస్తతస్తస్య మానవా జజ్ఞిరే సుతాః

తర్వాత ఆయన రజోగుణాన్ని ఇష్టపడే తన మనస్సు ద్వారా కొడుకులను సృష్టించాడు. ఆ కొడుకులు మనస్సుతో కూడినవారు, మనువులుగా జన్మించారు.

సృష్ట్వా పునః ప్రజాశ్చాపి స్వాం తనుం తామ్ అపోహత సాపవిద్ధా తనుస్తేన జ్యోత్స్నా సద్యస్త్వజాయత

ప్రజలను మళ్లీ సృష్టించిన తరువాత, ఆయన తన ఆ రూపాన్ని విడిచిపెట్టాడు. ఆ రూపాన్ని విడిచిన వెంటనే జ్యోత్స్నా జన్మించింది.

యస్మాద్భవన్తి సంహృష్టా జ్యోత్స్నాయా ఉద్భవే ప్రజాః ఇత్యేతాస్తనవస్తేన హ్య్ అపవిద్ధా మహాత్మనా

జ్యోత్స్నా పుట్టినప్పుడు ప్రజలు ఆనందపడతారు కాబట్టి, ఆ మహాత్ముడు ఆ రూపాలను విడిచిపెట్టాడు.

సద్యో రాత్ర్యహనీ చైవ సంధ్యా జ్యోత్స్నా చ జజ్ఞిరే జ్యోత్స్నా సంధ్యా అహశ్చైవ సత్త్వమాత్రాత్మకం త్రయమ్

ఆ సమయంలోనే రాత్రి, పగలు, సంధ్య, జ్యోత్స్నా జన్మించాయి. జ్యోత్స్నా, సంధ్య, పగలు — ఇవి మూడు శుద్ధ సత్త్వగుణంతో కూడినవే.

తమోమాత్రాత్మికా రాత్రిః సా వై తస్మాన్నిశాత్మికా తస్మాద్దేవా దివాతన్వా తుష్ట్యా సృష్టా ముఖాత్తు వై

రాత్రి మొత్తం తమోగుణంతో కూడినది, అందువల్ల అది చీకటి స్వరూపం. అందుకే దేవతలు పగలు రూపం నుండి, సంతృప్తితో ఆయన నోటిలోంచి పుట్టారు.

యస్మాత్తేషాం దివా జన్మ బలినస్తేన వై దివా తన్వా యయాసురాన్ రాత్రౌ జఘనాదసృజత్ప్రభుః

వారు పగలు పుట్టినవారు కాబట్టి, పగలు వారికి బలంగా ఉంటుంది. ఆ రూపంతో ప్రభువు రాత్రి తన పొట్ట నుండి అసురులను సృష్టించాడు.

ప్రాణేభ్యో నిశిజన్మానో బలినో నిశి తేన తే ఏతాన్యేవ భవిష్యాణాం దేవానామసురైః సహ

ప్రాణాల నుండి రాత్రి పుట్టినవారు, రాత్రి బలవంతులు. భవిష్యత్తులో దేవతలు, అసురులతో కలిసి వీరే ఉంటారు.

పితౄణాం మానవానాం చ అతీతానాగతేషు వై మన్వన్తరేషు సర్వేషు నిమిత్తాని భవన్తి హి

పితృదేవతలకు, మనుష్యులకు, గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాల్లో ఇవే కారణాలు అవుతాయి.

జ్యోత్స్నా రాత్ర్యహనీ సంధ్యా చత్వార్యంభాంసి తాని వై భాన్తి యస్మాత్ తతో ఽంభాంసి శబ్దో ఽయం సుమనీషిభిః

జ్యోత్స్నా, రాత్రి, పగలు, సంధ్య — ఈ నాలుగు 'అంభాంసి' అని పిలవబడతాయి. ఇవి ప్రకాశిస్తాయని, అందుకే జ్ఞానులు ఈ పేరును వాడతారు.

భాతిర్దీప్తౌ నిగదితః పునశ్చాథ ప్రజాపతిః సో ఽమ్భాంస్యేతాని సృష్ట్వా తు దేవమానుషదానవాన్

'భాతి' అంటే ప్రకాశించడం అని చెప్పబడింది. ఆ తరువాత ప్రజాపతి ఈ అంభాంసులను సృష్టించి, దేవతలు, మనుషులు, దానవులను కూడా సృష్టించాడు.

పితౄంశ్చైవ సృజత్తన్వా ఆత్మనా వివిధాన్పునః తాముత్సృజ్య తనుం జ్యోత్స్నాం తతో ఽన్యాం ప్రాప్య స ప్రభుః

ఆయన తన రూపంతో పితృదేవతలను, మళ్లీ అనేక ఇతరులను సృష్టించాడు. ఆ జ్యోత్స్నా రూపాన్ని విడిచిపెట్టి, ప్రభువు మరొక రూపాన్ని స్వీకరించాడు.

మూర్తిం తమోరజఃప్రాయాం పునరేవాభ్యపూజయత్ అన్ధకారే క్షుధావిష్టాంస్ తతో ఽన్యాన్ సో ఽసృజత్ ప్రభుః

తర్వాత ఆయన తమోగుణం, రజోగుణం ఎక్కువగా ఉన్న రూపాన్ని మళ్లీ పూజించాడు. ఆ చీకటిలో ఆకలితో ఉన్నవారిని సృష్టించాడు.