లిఙ్గపురాణమ్

ప్రాణాద్బ్రహ్మాసృజద్దక్షం చక్షుర్భ్యాం చ మరీచినమ్ భృగుస్తు హృదయాజ్జజ్ఞే ఋషిః సలిలజన్మనః

ఆయన శ్వాస నుండి దక్షుడిని, కళ్ల నుండి మరీచిని, హృదయం నుండి సలిల జన్ముడైన ఋషికి భృగువును సృష్టించాడు.

శిరసో ఽఙ్గిరసశ్చైవ శ్రోత్రాదత్రిం తథాసృజత్ పులస్త్యం చ తథోదానాద్ వ్యానాచ్చ పులహం పునః

తల నుండి అంగిరసుని, చెవుల నుండి అత్రిని, ఊపిరిలోని ఉత్ప్రాణం నుండి పులస్త్యుని, వ్యాన వాయువు నుండి మళ్లీ పులహుని సృష్టించాడు.

సమానజో వసిష్ఠశ్ చ అపానాన్నిర్మమే క్రతుమ్ ఇత్యేతే బ్రహ్మణః పుత్రా దివ్యా ఏకాదశా స్మృతాః

సమాన వాయువు నుండి వశిష్ఠుడు, అపాన వాయువు నుండి క్రము జన్మించాడు. వీరే బ్రహ్మకు చెందిన పదకొండు దివ్య కుమారులు.

ధర్మాదయః ప్రథమజాః సర్వే తే బ్రహ్మణః సుతాః భృగ్వాదయస్తు తే సృష్టా నవైతే బ్రహ్మవాదినః

ధర్ముడు మొదలైనవారు మొదటి పుట్టినవారు, అందరూ బ్రహ్మ కుమారులే. భృగు మొదలైన ఈ తొమ్మిది మంది బ్రహ్మవేత్తలు సృష్టించబడ్డారు.

గృహమేధినః పురాణాస్ తే ధర్మస్ తైః సమ్ప్రవర్తితః తేషాం ద్వాదశ తే వంశా దివ్యా దేవగుణాన్వితాః

ఆ ప్రాచీన గృహస్థులు ధర్మాన్ని స్థాపించారు. వారిలో పన్నెండు వంశాలు, దైవగుణాలతో కూడినవి ఉన్నాయి.

క్రియావన్తః ప్రజావన్తో మహర్షిభిర్ అలంకృతాః ఋభుః సనత్కుమారశ్ చ ద్వావేతావూర్ధ్వరేతసౌ

వారు క్రియాశీలులు, సంతానవంతులు, మహర్షులతో అలంకరించబడ్డారు. ఋభు, సనత్కుమారుడు—ఈ ఇద్దరూ ఊర్ధ్వరేతసులు.

పూర్వోత్పన్నౌ పరం తేభ్యః సర్వేషామపి పూర్వజౌ వ్యతీతే త్వష్టమే కల్పే పురాణౌ లోకసాక్షిణౌ

వారు ముందే పుట్టినవారు, అందరిలో అగ్రస్థానం కలవారు, అందరికీ పెద్దవారు. ఎనిమిదవ గత కల్పంలో వారు పురాతనులు, లోకాల సాక్షులు.

విరాజేతాముభౌ లోకే తేజః సంక్షిప్య ధిష్ఠితౌ తావుభౌ యోగకర్మాణావ్ ఆరోప్యాత్మానమ్ ఆత్మని

తమ వెలుగు తగ్గించుకొని, ఆ ఇద్దరూ రెండు లోకాలలో స్థిరంగా నిలిచి, యోగ సాధనలో నిమగ్నమై, తమను తాము లోనికి తీసుకొని ధ్యానం చేశారు.

ప్రజాం ధర్మం చ కామం చ త్యక్త్వా వైరాగ్యమాస్థితౌ యథోత్పన్నః స ఏవేహ కుమారః స ఇహోచ్యతే

సంతానం, ధర్మం, కామాన్ని వదిలి, విరక్తిగా ఉండి, ఎలా పుట్టాడో అలా ఇక్కడ కుమారుడిగా పిలవబడుతున్నాడు.

తస్మాత్సనత్కుమారేతి నామాస్యేహ ప్రతిష్ఠితమ్ తతో ఽభిధ్యాయతస్తస్య జజ్ఞిరే మానసాః ప్రజాః

అందువల్ల ఇక్కడ అతనికి 'సనత్కుమారుడు' అనే పేరు స్థిరమైంది. అతని ధ్యానంతో మనస్సులోంచి పుట్టిన సంతానం ఏర్పడింది.

తచ్ఛరీరసముత్పన్నైః కార్యైస్తైః కారణైః సహ క్షేత్రజ్ఞాః సమవర్తన్త గాత్రేభ్యస్తస్య ధీమతః

ఆ మహాత్ముని శరీరంలోంచి వచ్చిన క్రియలు, వాటి కారణాలతో కలిసి, క్షేత్రజ్ఞులు అతని అవయవాల నుండి ప్రబవించారు.

తతో దేవాసురపితౄన్ మానుషాంశ్ చ చతుష్టయమ్ సిసృక్షుర్ అమ్భాంస్యేతాని స్వమ్ ఆత్మానమ్ అయూయుజత్

తర్వాత దేవతలు, అసురులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు అనే నాలుగు వర్గాలను సృష్టించాలనే తపనతో, తనను తాను ఆ జలాలతో కలిపాడు.

తతస్తు యుఞ్జతస్తస్య తమోమాత్రసముద్భవమ్ సమభిధ్యాయతః సర్గం ప్రయత్నేన ప్రజాపతేః

ఆ తరువాత, సృష్టి కోసం తీవ్రంగా ధ్యానం చేస్తూ, అతను కలిసినప్పుడు, కేవలం అంధకార సారంతో ప్రజాపతి నుండి సృష్టి ఏర్పడింది.

తతో ఽస్య జఘనాత్పూర్వమ్ అసురా జజ్ఞిరే సుతాః అసుః ప్రాణః స్మృతో విప్రాస్ తజ్జన్మానస్ తతో ఽసురాః

తర్వాత, అతని కింద భాగం నుండి ముందుగా అసురులు పుట్టారు. ప్రాణాన్ని 'అసు' అని మునులు అంటారు. ఆ జననంతో వారిని అసురులు అంటారు.

యయా సృష్టాసురాః సర్వే తాం తనుం స వ్యపోహత సాపవిద్ధా తనుస్ తేన సద్యో రాత్రిర్ అజాయత

అసురులను సృష్టించిన ఆ శరీరాన్ని అతను వదిలేశాడు. ఆ శరీరం వదిలిపెట్టబడిన వెంటనే అది రాత్రిగా మారింది.

సా తమోబహులా యస్మాత్ తతో రాత్రిర్నియామికా ఆవృతాస్తమసా రాత్రౌ ప్రజాస్తస్మాత్స్వపన్త్యుత

ఆ శరీరం చీకటితో నిండినదిగా ఉండటం వల్ల, రాత్రి నియమకర్తగా మారింది. రాత్రి చీకటిలో ప్రాణులు నిద్రిస్తారు.

సృష్ట్వాసురాంస్తతః సో వై తనుమన్యామగృహ్ణత అవ్యక్తాం సత్త్వబహులాం తతస్తాం సో ఽభ్యపూజయత్

అసుర శరీరాన్ని సృష్టించిన తరువాత, అతను మరొక అవ్యక్తమైన, సత్త్వగుణంతో నిండిన శరీరాన్ని ధరించాడు. ఆ శరీరాన్ని ఆయన పూజించాడు.

తతస్తాం యుఞ్జతస్ తస్య ప్రియమ్ ఆసీత్ ప్రజాపతేః తతో ముఖాత్సముత్పన్నా దీవ్యతస్తస్య దేవతాః

ఆ శరీరాన్ని ధరించి, ప్రజాపతి ఆనందాన్ని పొందాడు. అతని నోటి నుండి ప్రకాశిస్తూ దేవతలు పుట్టారు.

యతో ఽస్య దీవ్యతో జాతాస్ తేన దేవాః ప్రకీర్తితాః ధాతుర్దివితి యః ప్రోక్తః క్రీడాయాం స విభావ్యతే

అతను ప్రకాశిస్తూ దేవతలు పుట్టినందున, వారిని దేవతలు అంటారు. 'దివి' అంటే ప్రకాశించడం, ఆటలో కూడా అదే అర్థం వస్తుంది.

యస్మాత్తస్య తు దీవ్యన్తో జజ్ఞిరే తేన దేవతాః దేవాన్సృష్ట్వాథ దేవేశస్ తనుమన్యామపద్యత

అతనిలోంచి ప్రకాశిస్తూ పుట్టినందున వారిని దేవతలు అంటారు. దేవతలను సృష్టించిన తరువాత దేవతాధిపతి మరొక శరీరాన్ని ధరించాడు.

ఉత్సృష్టా సా తనుస్తేన సద్యో ఽహః సమజాయత తస్మాదహో ధర్మయుక్తం దేవతాః సముపాసతే

ఆ శరీరాన్ని వదిలిన వెంటనే అది పగలు అయింది. అందువల్ల దేవతలు ధర్మంతో కూడిన పగలును ఆరాధిస్తారు.

సత్త్వమాత్రాత్మికామేవ తతో ఽన్యాం సో ఽభ్యమన్యత పితృవన్మన్యమానస్య పుత్రాంస్తాన్ధ్యాయతః ప్రభోః

తర్వాత ఆయన కేవలం సత్త్వగుణంతో కూడిన మరొక శరీరాన్ని ఆలోచించాడు. పితృదేవతలవంటి కుమారులను ధ్యానిస్తూ ప్రభువు తలపెట్టాడు.

పితరో హ్యుపపక్షాభ్యాం రాత్ర్యహ్ణోర్ అన్తరే ఽభవన్ తస్మాత్తే పితరో దేవాః పితృత్వం తేన తేషు తత్

పితృదేవతలు రాత్రి, పగలు మధ్య సంధ్యాకాలాల్లో పుట్టారు. అందువల్ల వారిని పితృదేవతలు అని, వారి స్థితిని పితృత్వంగా అంటారు.

యయా సృష్టాస్తు పితరస్ తనుం తాం స వ్యపోహత సాపవిద్ధా తనుస్తేన సద్యః సంధ్యా వ్యజాయత

ఆ శరీరం ద్వారా పితృదేవతలను సృష్టించిన తరువాత, ఆ శరీరాన్ని ఆయన వదిలేశాడు. ఆ శరీరం వదిలిపెట్టబడిన వెంటనే అది సంధ్యగా మారింది.

యస్మాదహర్దేవతానాం రాత్రిర్యా సాసురీ స్మృతా తయోర్మధ్యే తు పైత్రీ యా తనుః సా తు గరీయసీ

పగలు దేవతలకు, రాత్రి అసురులకు చెందింది. వాటి మధ్యలో ఉన్న పితృదేవతల శరీరం అత్యుత్తమమైనది.

తస్మాద్దేవా సురాః సర్వే ఋషయో మానవాస్ తథా ఉపాసన్తే ముదాయుక్తా రాత్ర్యహ్ణోర్ మధ్యమాం తనుమ్

అందువల్ల దేవతలు, ఇతర స్వర్గవాసులు, ఋషులు, అలాగే మనుష్యులు కూడా, రాత్రి, పగలు మధ్యలో ఉన్న ఆ రూపాన్ని ఆనందంతో పూజిస్తారు.

తతో హ్యన్యాం పునర్బ్రహ్మా తనుం వై సమగృహ్ణత రజోమాత్రాత్మికాయాం తు మనసా సో ఽసృజత్ప్రభుః

ఆ తర్వాత బ్రహ్మ దేవుడు మరొక రూపాన్ని, మొత్తం రజోగుణంతో కూడినదాన్ని స్వీకరించి, తన మనస్సుతో సృష్టించాడు.

రజఃప్రియాంస్తతః సో ఽథ మానసానసృజత్సుతాన్ మనస్వినస్తతస్తస్య మానవా జజ్ఞిరే సుతాః

తర్వాత ఆయన రజోగుణాన్ని ఇష్టపడే తన మనస్సు ద్వారా కొడుకులను సృష్టించాడు. ఆ కొడుకులు మనస్సుతో కూడినవారు, మనువులుగా జన్మించారు.

సృష్ట్వా పునః ప్రజాశ్చాపి స్వాం తనుం తామ్ అపోహత సాపవిద్ధా తనుస్తేన జ్యోత్స్నా సద్యస్త్వజాయత

ప్రజలను మళ్లీ సృష్టించిన తరువాత, ఆయన తన ఆ రూపాన్ని విడిచిపెట్టాడు. ఆ రూపాన్ని విడిచిన వెంటనే జ్యోత్స్నా జన్మించింది.