లిఙ్గపురాణమ్

ఊర్ధ్వస్రోతాస్తృతీయస్తు స వై చోర్ధ్వం వ్యవస్థితః యస్మాత్ప్రవర్తతే చోర్ధ్వమ్ ఊర్ధ్వస్రోతాస్తతః స్మృతః

మూడవ సృష్టి, పైకి ప్రవహించే స్రోతస్సు. అది ఎప్పుడూ పైకి ఉండేది. పైకి సాగుతుందని అందుకే దీనిని ఊర్ధ్వస్రోతస్సు అంటారు.

తే సుఖప్రీతిబహులా బహిరన్తశ్ చ సంవృతాః ప్రకాశా బహిరన్తశ్ చ ఊర్ధ్వస్రోతోభవాః స్మృతాః

వారు సుఖంతో, ఆనందంతో నిండినవారు. లోపల బయట వెలుగు ఉన్నవారు. వీరిని ఊర్ధ్వస్రోతస్సు జనులు అంటారు.

తే సత్త్వస్య చ యోగేన సృష్టాః సత్త్వోద్భవాః స్మృతాః ఊర్ధ్వస్రోతాస్తృతీయో వై దేవసర్గస్తు స స్మృతః

వారు సత్వగుణంతో కలిసినవారు, సత్వంలో పుట్టినవారు అని గుర్తించబడతారు. మూడవదైన ఊర్ధ్వస్రోతస్సు దేవతల సృష్టి అని చెప్పబడింది.

ప్రకాశాద్ బహిరన్తశ్ చ ఊర్ధ్వస్రోతోద్భవాః స్మృతాః తే ఊర్ధ్వస్రోతసో జ్ఞేయాస్ తుష్టాత్మానో బుధైః స్మృతాః

వారు లోపల బయట వెలుగు గలవారు, ఊర్ధ్వస్రోతస్సు జనులుగా గుర్తించబడ్డారు. వీరిని సంతృప్తి గల ఆత్మలు అని జ్ఞానులు అంటారు.

ఊర్ధ్వస్రోతఃసు సృష్టేషు దేవేషు వరదః ప్రభుః ప్రీతిమానభవద్బ్రహ్మా తతో ఽన్యం సో ఽభ్యమన్యత

ఊర్ధ్వస్రోతస్సు దేవతలు సృష్టించబడినప్పుడు, దయామయుడైన బ్రహ్మదేవుడు సంతోషించాడు. తరువాత ఆయన మరో సృష్టిని ఆలోచించాడు.

ససర్జ సర్గమన్యం హి సాధకం ప్రభురీశ్వరః తతో ఽభిధ్యాయతస్తస్య సత్యాభిధ్యాయినస్తదా

ప్రభువు అయిన బ్రహ్మదేవుడు మరొక సృష్టిని, ఫలప్రదమైనదిగా సృష్టించాడు. ఆయన నిజమైన ధ్యానంతో ఆలోచించగా అది ఉద్భవించింది.

ప్రాదురాసీత్తదా వ్యక్తాద్ అర్వాక్స్రోతాస్తు సాధకః యస్మాద్ అర్వాఙ్న్యవర్తన్త తతో ఽర్వాక్స్రోతసస్ తు తే

అప్పుడు, స్పష్టమైనదానిలో నుండి సఫలమైన, ముందుకు సాగే సృష్టి ఉద్భవించింది. అవి ముందుకు పోతాయని వాటిని అర్వాక్స్రోతస్సు అంటారు.

తే చ ప్రకాశబహులాస్ తమఃపృక్తా రజో ఽధికాః తస్మాత్తే దుఃఖబహులా భూయోభూయశ్ చ కారిణః

వారు వెలుగుతో నిండినవారు, చీకటి కలిసినవారు, రాజోగుణం ఎక్కువగా ఉన్నవారు. అందువల్ల వారు ఎక్కువగా బాధతో, పునఃపునః చర్యలు చేసే వారు.

సంవృతా బహిరన్తశ్ చ మనుష్యాః సాధకాశ్ చ తే

మానవులు, ఫలప్రదులైన వారు, లోపల బయట మూసుకుపోయినవారు.

లక్షణైస్తారకాద్యైస్తే హ్య్ అష్టధా తు వ్యవస్థితాః

వారు నక్షత్రాలు మొదలైన లక్షణాలతో ఎనిమిది విధాలుగా స్థిరంగా ఉన్నారు.

సిద్ధాత్మానో మనుష్యాస్తే గన్ధర్వసహధర్మిణః ఇత్యేష తైజసః సర్గో హ్య్ అర్వాక్స్రోతఃప్రకీర్తితః

ఈ మానవులు సిద్ధాత్మలు, గంధర్వులతో సమానమైన వారు. ఈ తేజోవంతమైన సృష్టిని అర్వాక్స్రోతస్సు అని అంటారు.

పఞ్చమో ఽనుగ్రహః సర్గశ్ చతుర్ధా తు వ్యవస్థితః విపర్యయేణ శక్త్యా చ సిద్ధ్యా తుష్ట్యా తథైవ చ

ఐదవది అనుగ్రహ సృష్టి. ఇది నాలుగు విధాలుగా ఏర్పడింది — తిరస్కరణ ద్వారా, శక్తి ద్వారా, సిద్ధి ద్వారా, అలాగే తృప్తి ద్వారా.

స్థావరేషు విపర్యాసస్ తిర్యగ్యోనిషు శక్తితః సిద్ధాత్మానో మనుష్యాస్తు ఋషిదేవేషు కృత్స్నశః

స్థావరాలలో తిరస్కరణ ఉంది; పశువుల జన్మలో శక్తి ద్వారా; మానవుల్లో సిద్ధాత్ములు; ఋషులు, దేవతల్లో సంపూర్ణంగా ఉంటుంది.

ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గో వైకృతో నవమః స్మృతః భూతాదికానాం భూతానాం షష్ఠః సర్గః స ఉచ్యతే

ఇది ప్రాకృత సృష్టి; వైకృత సృష్టి తొమ్మిదవది అని భావిస్తారు; భూతాదులు, భూతాల మధ్య ఆరవ సృష్టి అని పిలుస్తారు.

నివృత్తం వర్తమానం చ తేషాం జానన్తి వై పునః భూతాదికానాం భూతానాం సప్తమః సర్గ ఏవ చ

వారు ఆ భూతాదులూ, భూతాల నిలిపివేత, కొనసాగింపును తెలుసుకుంటారు; అలాగే భూతాదులూ, భూతాల ఏడవ సృష్టిని కూడా.

తే పరిగ్రాహిణః సర్వే సంవిభాగరతాః పునః స్వాదనాశ్ చాప్యశీలాశ్ చ జ్ఞేయా భూతాదికాశ్ చ తే

వారు అందరూ స్వాధీనపరచుకునే వారు, ఎప్పుడూ విభజనలో రతులు; రుచిచూసేవారు, స్థిరమైన ప్రవర్తన లేనివారు, భూతాదులనుండి ప్రారంభమయ్యే వారు అని తెలుసుకోవాలి.

విపర్యయేణ భూతాదిర్ అశక్త్యా చ వ్యవస్థితః ప్రథమో మహతః సర్గో విజ్ఞేయో బ్రహ్మణః స్మృతః

తిరస్కరణతో, శక్తి లేకుండా భూతాదుల నుంచి ఏర్పడింది; మహత్త్వం నుండి మొదటి సృష్టి బ్రహ్మ సృష్టిగా గుర్తించాలి.

తన్మాత్రాణాం ద్వితీయస్తు భూతసర్గః స ఉచ్యతే వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గ ఐన్ద్రియకః స్మృతః

తన్మాత్రల సృష్టి రెండవది; భూతాల సృష్టి అని పిలుస్తారు. వికారాల నుంచి మూడవది, అది ఇంద్రియాల సృష్టిగా ప్రసిద్ధి.

ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సమ్భూతో బుద్ధిపూర్వకః ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థశ్ చ ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః

ఇది ప్రాకృత సృష్టి, బుద్ధి ముందుగా కలిగి పుట్టింది; ప్రధాన సృష్టి నాలుగవది, ప్రధానంగా స్థావరాలు అని పిలుస్తారు.

తతో ఽర్వాక్స్రోతసాం సర్గః సప్తమః స తు మానుషః అష్టమో ఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసశ్ చ సః

తర్వాత, అవర్వాక్స్రోతస్వుల సృష్టి ఏడవది, అది మానవ సృష్టి; ఎనిమిదవది అనుగ్రహ సృష్టి, అది సాత్వికమైనది, తామసమైనది కూడా.

పఞ్చైతే వైకృతాః సర్గాః ప్రాకృతాస్తు త్రయః స్మృతాః ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమః స్మృతః

ఈ ఐదు వైకృత సృష్టులు; మూడు ప్రాకృత సృష్టులు అని భావిస్తారు; ప్రాకృత, వైకృత, కౌమార సృష్టి కలిసి తొమ్మిదవది.

అబుద్ధిపూర్వకాః సర్గాః ప్రాకృతాస్తు త్రయః స్మృతాః బుద్ధిపూర్వం ప్రవర్తన్తే షట్ పునర్బ్రహ్మణస్తు తే

బుద్ధి లేకుండా జరిగే మూడు ప్రాకృత సృష్టులు; బ్రహ్మనుంచి బుద్ధితో ఏర్పడే ఆరు సృష్టులు.

విస్తరానుగ్రహః సర్గః కీర్త్యమానో నిబోధత చతుర్ధావస్థితః సో ఽథ సర్వభూతేషు కృత్స్నశః

ఇప్పుడు విస్తృతమైన అనుగ్రహ సృష్టిని విను; అది నాలుగు విధాలుగా ఏర్పడి, సమస్త భూతాల్లో సంపూర్ణంగా ఉంది.

ఇత్యేతే ప్రాకృతాశ్చైవ వైకృతాశ్ చ నవ స్మృతాః పరస్పరానురక్తాశ్ చ కారణైశ్ చ బుధైః స్మృతాః

ఇలా ఈ తొమ్మిది — ప్రాకృత, వైకృత సృష్టులు — పరస్పరం అనుసంధానమై, కారణాలుగా జ్ఞానులు గుర్తిస్తారు.

అగ్రే ససర్జ వై బ్రహ్మా మానసానాత్మనః సమాన్ ఋభుః సనత్కుమారశ్ చ ద్వావేతావూర్ధ్వరేతసౌ

ప్రారంభంలో బ్రహ్మ తన మనసులోంచి సమానమైన ఋభు, సనత్కుమారులను సృష్టించాడు. వీరిద్దరూ ఊర్ధ్వరేతసులు.

పూర్వోత్పన్నౌ పురా తేభ్యః సర్వేషామపి పూర్వజౌ వ్యతీతే త్వష్టమే కల్పే పురాణౌ లోకసాక్షిణౌ

వారు అందరికన్నా ముందుగా పుట్టారు; ఎనిమిదవ కల్పంలో, వారు పురాతనులు, లోకాల సాక్షులు.

తౌ వారాహే తు భూర్లోకే తేజః సంక్షిప్య ధిష్ఠితౌ తావుభౌ మోక్షకర్మాణావ్ ఆరోప్యాత్మానమాత్మని

వారాహ కాలంలో, భూమిలో, తమ తేజస్సును ఉపసంహరించి, ఇద్దరూ అక్కడే నిలిచారు; ఇద్దరూ మోక్షకార్యాలలో లీనమై, ఆత్మను ఆత్మలో స్థాపించారు.

ప్రజాం ధర్మం చ కామం చ త్యక్త్వా వైరాగ్యమాస్థితౌ యథోత్పన్నస్తథైవేహ కుమారః స ఇహోచ్యతే

ప్రజ, ధర్మం, కామాన్ని వదిలి, విరక్తిని ఆశ్రయించారు; ఎలా పుట్టారో అలాగే ఇక్కడ కుమారుడు చెప్పబడుతున్నాడు.

తస్మాత్ సనత్కుమారేతి నామాస్యేహ ప్రకీర్తితమ్ సనన్దం సనకం చైవ విద్వాంసం చ సనాతనమ్

అందువల్ల ఇక్కడ అతనికి సనత్కుమారుడు అనే పేరు ప్రసిద్ధి; సనంద, సనక, జ్ఞానవంతుడు అయిన సనాతనుడు కూడా.