లిఙ్గపురాణమ్

సంసిద్ధః కార్యకారణే తథా వై సమవర్తత ఏక ఏవ మహాదేవస్ త్రిధైవం స వ్యవస్థితః

కారణం, ఫలితాల్లో సంపూర్ణుడై, మహాదేవుడు ఒక్కడే మూడు రూపాల్లో స్థిరంగా ఉన్నాడు.

అప్రతీపేన జ్ఞానేన ఐశ్వర్యేణ సమన్వితః ధర్మేణ చాప్రతీపేన వైరాగ్యేణ చ తే ఽన్వితాః

అద్వితీయమైన జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం, ధర్మం, విరక్తి — ఇవన్నీ వారికి సమానంగా ఉన్నాయి.

అవ్యక్తాజ్జాయతే తేషాం మనసా యద్యదీహితమ్ వశీకృతత్వాత్త్రైగుణ్యం సాపేక్షత్వాత్స్వభావతః

అవ్యక్తం నుండి, వారి మనసు ద్వారా ఏది కోరితే అది ఉద్భవిస్తుంది; మూడు గుణాలపై అధికారం వల్ల, స్వభావానుసారంగా అవి జరుగుతాయి.

చతుర్ముఖస్తు బ్రహ్మత్వే కాలత్వే చాన్తకః స్మృతః సహస్రమూర్ధా పురుషస్ తిస్రో ఽవస్థాః స్వయంభువః

నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మదేవుడు సృష్టికర్తగా, కాలంగా అంతం చేసేవాడిగా, వేల తలలతో ఉన్న స్వయంభువుడు మూడు స్థితుల్లో ఉన్నాడని చెప్పబడింది.

బ్రహ్మత్వే సృజతే లోకాన్ కాలత్వే సంక్షిపత్యపి పురుషత్వే హ్యుదాసీనస్ తిస్రో ఽవస్థాః ప్రజాపతేః

బ్రహ్మగా లోకాలను సృష్టిస్తాడు; కాలంగా వాటిని లయ చేస్తాడు; పురుషుడిగా నిష్పక్షపాతంగా ఉంటాడు — ఇవే ప్రజాపతికి మూడు స్థితులు.

బ్రహ్మా కమలగర్భాభో రుద్రః కాలాగ్నిసన్నిభః పురుషః పుణ్డరీకాక్షో రూపం తత్పరమాత్మనః

బ్రహ్మదేవుడు కమలంలో జన్మించినవాడిలా, రుద్రుడు కాలాగ్నిలా, పురుషుడు కమలదళ నేత్రుడిగా ఉన్నాడు — ఇవే పరమాత్మ యొక్క రూపాలు.

ఏకధా స ద్విధా చైవ త్రిధా చ బహుధా పునః మహేశ్వరః శరీరాణి కరోతి వికరోతి చ

ఒక్కటిగా, రెండుగా, మూడుగా, మళ్లీ అనేక రూపాల్లో మహేశ్వరుడు శరీరాలను సృష్టించి, మార్చుతాడు.

నానాకృతిక్రియారూపనామవన్తి స్వలీలయా మహేశ్వరః శరీరాణి కరోతి వికరోతి చ

వివిధ రూపాలు, క్రియలు, ఆకారాలు, పేర్లతో తన లీల ద్వారా మహేశ్వరుడు శరీరాలను సృష్టించి, మార్చుతాడు.

త్రిధా యద్వర్తతే లోకే తస్మాత్త్రిగుణ ఉచ్యతే చతుర్ధా ప్రవిభక్తత్వాచ్ చతుర్వ్యూహః ప్రకీర్తితః

లోకంలో మూడు విధాలుగా ఉండే వాడైనందున అతడిని త్రిగుణుడు అంటారు; నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడినందున అతడు చతుర్వ్యూహుడు అని పిలవబడతాడు.

యదాప్నోతి యదాదత్తే యచ్చాత్తి విషయానయమ్ యచ్చాస్య సతతం భావస్ తస్మాదాత్మా నిరుచ్యతే

ఏది పొందినా, ఏది స్వీకరించినా, ఏది అనుభవించినా, అతని స్థితి ఎప్పుడూ ఏదైతే ఉందో, అందుకే అతడిని ఆత్మ అని అంటారు.

ఋషిః సర్వగతత్వాచ్చ శరీరీ సో ఽస్య యత్ప్రభుః స్వామిత్వమస్య యత్సర్వం విష్ణుః సర్వప్రవేశనాత్

అతడు అన్నీ వ్యాపించినవాడు కనుక ఋషి; శరీరధారి అయినందున దానికి అధిపతి; అన్నిటికీ యజమాని అయినందున విష్ణువు, ఎందుకంటే అతడు అన్నిటిలోనూ ప్రవేశిస్తాడు.

భగవాన్ భగవద్భావాన్ నిర్మలత్వాచ్ఛివః స్మృతః పరమః సమ్ప్రకృష్టత్వాద్ అవనాద్ ఓమితి స్మృతః

దైవ గుణాలు కలిగి ఉండటం వల్ల భగవంతుడు; నిర్మలుడు కావడంతో శివుడు; అత్యున్నతుడు కావడంతో పరముడు; రక్షకుడు కావడంతో ఓం అని పిలవబడతాడు.

సర్వజ్ఞః సర్వవిజ్ఞానాత్ సర్వః సర్వమయో యతః త్రిధా విభజ్య చాత్మానం త్రైలోక్యం సమ్ప్రవర్తతే

అన్నీ తెలిసినవాడు కావడం వల్ల సర్వజ్ఞుడు; అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉండటం వల్ల సర్వమయుడు; తనను మూడు భాగాలుగా చేసి మూడు లోకాలను నడిపిస్తాడు.

సృజతే గ్రసతే చైవ రక్షతే చ త్రిభిః స్వయమ్ ఆదిత్వాద్ ఆదిదేవో ఽసావ్ అజాతత్వాద్ అజః స్మృతః

తానే స్వయంగా సృష్టించి, గ్రసించి, రక్షిస్తాడు; మొదటివాడు కావడంతో ఆదిదేవుడు; జన్మించని వాడు కావడంతో అజుడు అని పిలవబడతాడు.

పాతి యస్మాత్ప్రజాః సర్వాః ప్రజాపతిర్ ఇతి స్మృతః దేవేషు చ మహాన్దేవో మహాదేవస్తతః స్మృతః

అతడు అన్నీ ప్రాణులను రక్షించేవాడు కనుక ప్రజాపతి అని పిలవబడతాడు; దేవతల్లో మహాదేవుడు కనుక మహాదేవుడని గుర్తించబడతాడు.

సర్వగత్వాచ్చ దేవానామ్ అవశ్యత్వాచ్చ ఈశ్వరః బృహత్త్వాచ్చ స్మృతో బ్రహ్మా భూతత్వాద్భూత ఉచ్యతే

అన్నింటిలో వ్యాపించి, దేవతలకు అధిపతి కావడంతో ఈశ్వరుడు; విస్తారంగా ఉండటం వల్ల బ్రహ్మా; భూతమయుడైనందున భూతుడు అని పిలవబడతాడు.

క్షేత్రజ్ఞః క్షేత్రవిజ్ఞానాద్ ఏకత్వాత్కేవలః స్మృతః యస్మాత్పుర్యాం స శేతే చ తస్మాత్పూరుష ఉచ్యతే

క్షేత్రాన్ని తెలిసినవాడు కనుక క్షేత్రజ్ఞుడు; ఒక్కడే ఉండటం వల్ల కేవలుడు; శరీరరూప నగరంలో నివసించేవాడు కనుక పురుషుడు అని పిలవబడతాడు.

అనాదిత్వాచ్చ పూర్వత్వాత్ స్వయంభూరితి సంస్మృతః యాజ్యత్వాదుచ్యతే యజ్ఞః కవిర్ విక్రాన్తదర్శనాత్

ఆదిలో మొదలు లేకుండా, ముందుగా ఉన్నవాడిగా స్వయంభువునిగా గుర్తించబడతాడు. పూజించదగినవాడైనందున యజ్ఞుడని పిలవబడతాడు. అతడు కవి, మహత్తరమైన దృష్టి కలవాడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

క్రమణః క్రమణీయత్వాత్ పాలకశ్చాపి పాలనాత్ ఆదిత్యసంజ్ఞః కపిలో హ్య్ అగ్రజో ఽగ్నిరితి స్మృతః

నడక వల్ల అతడిని క్రమణుడని, రక్షణచేసేవాడిగా పాలకుడని అంటారు. అతడు ఆదిత్యుడు, కపిలుడు, పెద్దవాడు, అగ్నిగా కూడా గుర్తించబడతాడు.

హిరణ్యమస్య గర్భో ఽభూద్ ధిరణ్యస్యాపి గర్భజః తస్మాద్ధిరణ్యగర్భత్వం పురాణే ఽస్మిన్నిరుచ్యతే

అతడు బంగారు గర్భంగా అవతరించాడు, ఆ బంగారులోనుంచి గర్భంగా జన్మించాడు. అందువల్ల ఈ పురాణంలో అతడిని హిరణ్యగర్భుడు అని వివరించారు.

స్వయంభువో ఽపి వృత్తస్య కాలో విశ్వాత్మనస్తు యః న శక్యః పరిసంఖ్యాతుమ్ అపి వర్షశతైరపి

స్వయంభువుని కాలాన్ని, అతడు విశ్వానికి ఆత్మ అయినప్పటికీ, వందల సంవత్సరాలు గడిచినా లెక్కించలేము.

కాలసంఖ్యావివృత్తస్య పరార్ధో బ్రహ్మణః స్మృతః తావచ్ఛేషో ఽస్య కాలో ఽన్యస్ తస్యాన్తే ప్రతిసృజ్యతే

కాల గణన ముగిసినప్పుడు బ్రహ్మదేవుని పరార్ధమనే పరమ కాలం గుర్తించబడుతుంది. మిగిలిన కాలం ఇంకొకటి, అది కూడా చివరికి లయమవుతుంది.

కోటికోటిసహస్రాణి అహర్భూతాని యాని వై సమతీతాని కల్పానాం తావచ్ఛేషాః పరే తు యే యస్త్వయం వర్తతే కల్పో వారాహస్తం నిబోధత

గత కల్పాల్లో కోట్ల కోట్ల రోజులూ గడిచిపోయాయి. అంతే సంఖ్యలో భవిష్యత్తులో మిగిలి ఉన్నాయి. ఇప్పుడు వర్ణించబోయే వరాహ కల్ప కథను వినండి.

ప్రథమః సాంప్రతస్తేషాం కల్పో ఽయం వర్తతే ద్విజాః యస్మిన్స్వాయంభువాద్యాస్తు మనవస్తే చతుర్దశ

ద్విజులారా! ఆ కల్పల్లో ఇది మొదటి కల్పం, ఇందులో స్వాయంభువుని మొదలుకొని పద్నాలుగు మనువులు అవతరించారు.

అతీతా వర్తమానాశ్ చ భవిష్యా యే చ వై పునః తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపర్వతా

గతంలో, ప్రస్తుతం, భవిష్యత్తులో కూడా, ఆ మనువుల వల్ల ఈ భూమంతా, ఏడు ద్వీపాలు, పర్వతాలతో కలిపి పాలించబడుతోంది.

పూర్ణం యుగసహస్రం వై పరిపాల్యా మహేశ్వరైః ప్రజాభిస్తపసా చైవ తేషాం శృణుత విస్తరమ్

పూర్తిగా వెయ్యి యుగాల పాటు, మహేశ్వరులు ప్రజలతో పాటు తపస్సుతో భూమిని రక్షిస్తారు. వారి వివరాలు ఇప్పుడు వినండి.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి చ కథితాని భవిష్యన్తి కల్పః కల్పేన చైవ హి

ప్రతి మన్వంతరంలో అన్ని మధ్యకాలాలు కూడా చెప్పబడతాయి; అలాగే ప్రతి కల్పంలోనూ ఇదే విధంగా ఉంటుంది.

అతీతాని చ కల్పాని సోదర్కాణి సహాన్వయైః అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్కః కార్యో విజానతా

గత కల్పాలు, వాటి ఉపసృష్టులు, వంశాలతో కలిపి, అలాగే రాబోయే కల్పాలు కూడా — తెలిసినవాడు వాటిని ఈ విధంగా విచారించాలి.

ఆపో హ్యగ్రే సమభవన్ నష్టే చ పృథివీతలే శాన్తతారైకనీరే ఽస్మిన్ న ప్రాజ్ఞాయత కించన

ఆదిలో భూమి కనబడకుండా పోయింది, కేవలం నీరు మాత్రమే ఉండేది. ఆ ప్రశాంతమైన ఒక్కటి నీటిలో ఏదీ కనిపించలేదు.