లిఙ్గపురాణమ్

శర్వశ్చాణ్డకపాలస్థో భవశ్చాంభసి సువ్రతాః రుద్రో ఽగ్నిమధ్యే భగవాన్ ఉగ్రో వాయౌ పునః స్మృతః

శర్వుడు అండపు తలలో నివసిస్తాడు. భవుడు నీటిలో ఉంటాడు. రుద్రుడు, భగవంతుడు, అగ్నిలో మధ్యలో ఉంటాడు. ఉగ్రుడు మళ్లీ గాలిలో ఉన్నవాడిగా గుర్తించబడతాడు.

భీమశ్చావనిమధ్యస్థో హ్య్ అహఙ్కారే మహేశ్వరః బుద్ధౌ చ భగవానీశః సర్వతః పరమేశ్వరః

భీముడు భూమి మధ్యలో ఉంటాడు. మహేశ్వరుడు అహంకారంలో ఉంటాడు. భగవంతుడు, ఈశుడు, బుద్ధిలో ఉంటాడు. పరమేశ్వరుడు అన్ని చోట్ల ఉన్నవాడు.

ఏతైరావరణైరణ్డం సప్తభిః ప్రాకృతైర్ వృతమ్ ఏతా ఆవృత్య చాన్యోన్యమ్ అష్టౌ ప్రకృతయః స్థితాః

ఈ ఏడు ప్రకృతిగల ఆవరణాలతో అండం చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఇవి పరస్పరం ఒకదానికొకటి ఆవరిస్తూ, ఎనిమిది ప్రకృతులు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ప్రసర్గకాలే స్థిత్వా తు గ్రసన్త్యేతాః పరస్పరమ్ ఏవం పరస్పరోత్పన్నా ధారయన్తి పరస్పరమ్

సృష్టి సమయంలో ఇవి ఇలా ఉండి, ఒకదానికొకటి గ్రహించుకుంటాయి. పరస్పరం పుట్టి, పరస్పరం ఆధారంగా నిలుస్తాయి.

ఆధారాధేయభావేన వికారాస్తే వికారిషు మహేశ్వరః పరో ఽవ్యక్తాద్ అణ్డమ్ అవ్యక్తసంభవమ్

ఆధారమైనది, ఆధేయమైనదిగా ఉండి, ఈ మార్పులు మార్పులకు లోనైన వాటిలో ఉంటాయి. పరమేశ్వరుడు అవ్యక్తాన్ని మించి ఉండి, అవ్యక్తం నుండి అండాన్ని ఉద్భవింపజేస్తాడు.

అణ్డాజ్జజ్ఞే స ఏవేశః పురుషో ఽర్కసమప్రభః తస్మిన్కార్యస్య కరణం సంసిద్ధం స్వేచ్ఛయైవ తు

ఆ అండం నుండి ఆ స్వామి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే పురుషుడు జన్మించాడు. ఆతనిలో కార్యానికి కావలసిన సాధనాలు తన సంకల్పంతో సిద్ధంగా ఉన్నాయి.

స వై శరీరీ ప్రథమః స వై పురుష ఉచ్యతే తస్య వామాఙ్గజో విష్ణుః సర్వదేవనమస్కృతః

ఆయనే మొదటి శరీరధారి, పురుషుడని పిలవబడతాడు. అతని ఎడమ భాగం నుండి విష్ణువు, అందరు దేవతలు నమస్కరించే వాడు, ఉద్భవించాడు.

లక్ష్మ్యా దేవ్యా హ్యభూద్దేవ ఇచ్ఛయా పరమేష్ఠినః దక్షిణాఙ్గభవో బ్రహ్మా సరస్వత్యా జగద్గురుః

పరమేశ్వరుని సంకల్పంతో లక్ష్మీదేవి జన్మించింది. అతని కుడి భాగం నుండి బ్రహ్మ, జగద్గురు, సరస్వతితో కలసి పుట్టాడు.

తస్మిన్నణ్డే ఇమే లోకా అన్తర్విశ్వమిదం జగత్ చన్ద్రాదిత్యౌ సనక్షత్రౌ సగ్రహౌ సహ వాయునా

ఆ అండంలోనే ఈ లోకాలు, ఈ మొత్తం జగత్తు ఉన్నాయి. చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, గాలితో కూడి ఉన్నాయి.

లోకాలోకద్వయం కించిద్ అణ్డే హ్యస్మిన్సమర్పితమ్ యత్తు సృష్టౌ ప్రసంఖ్యాతం మయా కాలాన్తరం ద్విజాః

ఈ అండంలో లోకమూ, లోకేతరమూ కొంతవరకు కలిసివున్నాయి. సృష్టి సమయంలో నేను వివరించినవన్నీ ఇందులో ఉన్నాయి, ద్విజులారా.

ఏతత్కాలాన్తరం జ్ఞేయమ్ అహర్వై పారమేశ్వరమ్ రాత్రిశ్చైతావతీ జ్ఞేయా పరమేశస్య కృత్స్నశః

ఈ కాలాన్ని పరమేశ్వరుని పగలు అని తెలుసుకోవాలి. పరమేశ్వరుని రాత్రి కూడా అంతే పరిమాణంలో, సంపూర్ణంగా ఉండే దానిగా తెలుసుకోవాలి.

అహస్తస్య తు యా సృష్టిః రాత్రిశ్ చ ప్రలయః స్మృతః నాహస్తు విద్యతే తస్య న రాత్రిరితి ధారయేత్

చేతులు లేనివాడి సృష్టి, రాత్రి అంటే లయమని చెబుతారు. చేతులు లేనివాడికి రాత్రి లేదు, లయమూ ఉండదు — ఇది మనం బాగా గ్రహించాలి.

ఉపచారస్తు క్రియతే లోకానాం హితకామ్యయా ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థాశ్ చ మహాభూతాని పఞ్చ చ

ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాలు, ఐదు మహాభూతాల గురించి లోకాలకు మేలు కావాలని ఉపమానంగా వివరణ ఇచ్చారు.

తస్మాత్ సర్వాణి భూతాని బుద్ధిశ్ చ సహ దైవతైః అహస్తిష్ఠన్తి సర్వాణి పరమేశస్య ధీమతః

అందువల్ల, అన్ని జీవులు, బుద్ధి, దేవతలతో కలసి, చేతులు లేకుండా, పరమేశ్వరుడైన జ్ఞానవంతుడిలో స్థిరంగా ఉంటాయి.

అహరన్తే ప్రలీయన్తే రాత్ర్యన్తే విశ్వసంభవః స్వాత్మన్యవస్థితే వ్యక్తే వికారే ప్రతిసంహృతే

ప్రపంచం ఉద్భవించే రాత్రి చివరలో అవన్నీ తమ స్వభావంలో నిలిచి, వ్యక్తమైనవి, వాటి మార్పులు లయమవుతాయి.

సాధర్మ్యేణావతిష్ఠేతే ప్రధానపురుషావుభౌ తమఃసత్త్వరజోపేతౌ సమత్వేన వ్యవస్థితౌ

ప్రధానం, పురుషుడు ఇద్దరూ తమ సహజ స్వభావంతో కలసి, అంధకారం, సత్త్వం, రజస్సుతో సమంగా స్థిరంగా ఉంటారు.

అనుపృక్తావభూతాం తావ్ ఓతప్రోతౌ పరస్పరమ్ గుణసామ్యే లయో జ్ఞేయో వైషమ్యే సృష్టిరుచ్యతే

ఇద్దరూ పరస్పరం కలిసిపోతూ ఉంటారు. గుణాలు సమంగా ఉన్నప్పుడు లయమవుతారు; అసమతుల్యత వచ్చినప్పుడు సృష్టి జరుగుతుంది.

తిలే యథా భవేత్తైలం ఘృతం పయసి వా స్థితమ్ తథా తమసి సత్త్వే చ రజస్యనుసృతం జగత్

ఎలా నువ్వులలో నూనె, పాలలో నెయ్యి ఉంటాయో, అలాగే ప్రపంచం కూడా తమస్సు, సత్త్వం, రజస్సును అనుసరిస్తూ ఉంటుంది.

ఉపాస్య రజనీం కృత్స్నాం పరాం మాహేశ్వరీం తథా అర్హముఖే ప్రవృత్తశ్ చ పరః ప్రకృతిసంభవః

పూర్తి రాత్రిని, పరమమైన మాహేశ్వరీని పూజించిన తరువాత, అర్హుని నోటినుండి, ప్రకృతిలోంచి పరముడు ఉద్భవిస్తాడు.

క్షోభయామాస యోగేన పరేణ పరమేశ్వరః ప్రధానం పురుషం చైవ ప్రవిశ్య స మహేశ్వరః

పరమేశ్వరుడు పరమయోగంతో ప్రధానం, పురుషుడిని కదిలించి, వాటిలో ప్రవేశించి, మహేశ్వరుడయ్యాడు.

మహేశ్వరాత్త్రయో దేవా జజ్ఞిరే జగదీశ్వరాత్ శాశ్వతాః పరమా గుహ్యః సర్వాత్మానః శరీరిణః

మహేశ్వరుని నుండి, జగదీశ్వరుని నుండి, మూడు దేవతలు పుట్టాయి. అవి శాశ్వతమైనవి, పరమమైనవి, రహస్యమైనవి, సమస్త జీవుల స్వరూపమైనవి.

ఏత ఏవ త్రయో దేవా ఏత ఏవ త్రయో గుణాః ఏత ఏవ త్రయో లోకా ఏత ఏవ త్రయో ఽగ్నయః

ఈ మూడు దేవతలే మూడు గుణాలు, మూడు లోకాలు, మూడు అగ్నులు కూడా.

పరస్పరాశ్రితా హ్యేతే పరస్పరమనువ్రతాః పరస్పరేణ వర్తన్తే ధారయన్తి పరస్పరమ్

వీటన్నీ పరస్పర ఆధారంగా, ఒకదానికొకటి నిబద్ధంగా, పరస్పరం కలిసిపోతూ, ఒకదానిని మరొకటి నిలబెడతాయి.

అన్యోన్యమిథునా హ్యేతే అన్యోన్యముపజీవినః క్షణం వియోగో న హ్యేషాం న త్యజన్తి పరస్పరమ్

వీటన్నీ పరస్పరం జంటగా, ఒకదానికొకటి ఆధారంగా ఉంటాయి. ఒక్క క్షణం కూడా వేరుపడవు, ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టవు.

ఈశ్వరస్తు పరో దేవో విష్ణుశ్ చ మహతః పరః బ్రహ్మా చ రజసా యుక్తః సర్గాదౌ హి ప్రవర్తతే

పరమేశ్వరుడే పరమదేవుడు, విష్ణువు మహత్తుని మించి ఉన్నవాడు, బ్రహ్మా రజోగుణంతో సృష్టి ప్రారంభంలో కార్యాచరణలో ఉంటాడు.

పరః స పురుషో జ్ఞేయః ప్రకృతిః సా పరా స్మృతా

ఆ పరమునే పురుషుడని తెలుసుకోవాలి, ప్రకృతిని పరమమని గుర్తించాలి.

అధిష్ఠితా సా హి మహేశ్వరేణ ప్రవర్తతే చోద్యమనే సమన్తాత్ అనుప్రవృత్తస్తు మహాంస్తదేనాం చిరస్థిరత్వాద్ విషయం శ్రియః స్వయమ్

ఆమెను మహేశ్వరుడు నియంత్రిస్తాడు. అన్ని విధాలా ప్రేరేపించినప్పుడు ఆమె కార్యాచరణలోకి వస్తుంది. ఆ మహానుభావుడు ఆమెలో ప్రవేశించి, చాలా కాలం స్థిరంగా ఉంటాడు. ఆమె స్వయంగా శ్రీమంతతకు ఆధారంగా మారుతుంది.

ప్రధానగుణవైషమ్యాత్ సర్గకాలః ప్రవర్తతే ఈశ్వరాధిష్ఠితాత్పూర్వం తస్మాత్సదసదాత్మకాత్

ప్రధానంలోని గుణాల అసమతుల్యత వల్ల సృష్టికాలం ప్రారంభమవుతుంది. ఇశ్వరుని నియంత్రణకు ముందు అది సత్-అసత్ స్వరూపంగా ఉంటుంది.

సంసిద్ధః కార్యకరణే రుద్రశ్చాగ్రే హ్యవర్తత తేజసాప్రతిమో ధీమాన్ అవ్యక్తః సమ్ప్రకాశకః

కార్య-కరణాలలో సిద్ధుడైన రుద్రుడు ముందుగా ప్రబలంగా, అపూర్వమైన తేజస్సుతో, జ్ఞానంతో, అవ్యక్తంగా ఉన్నా ప్రకాశించేవాడిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.