లిఙ్గపురాణమ్

తస్మాత్పఞ్చగుణా భూమిః స్థూలా భూతేషు శస్యతే శాన్తా ఘోరాశ్ చ మూఢాశ్ చ విశేషాస్తేన తే స్మృతాః

అందువల్ల భూమి ఐదు లక్షణాలతో, భూతాల్లో స్థూలంగా ఉంటుంది. శాంతమైనవి, ఘోరమైనవి, మూర్ఛతో ఉన్నవి — ఇవే భేదాలుగా గుర్తించబడతాయి.

పరస్పరానుప్రవేశాద్ ధారయన్తి పరస్పరమ్ భూమేరన్తస్త్విదం సర్వం లోకాలోకాచలావృతమ్

పరస్పరం కలిసిపోవడం వల్ల అవి ఒకదానిని ఒకటి నిలబెడతాయి. భూమిలోపల ఈ లోకమంతా, లోకాలు, పర్వతాలతో కూడి ఉంటుంది.

విశేషాశ్చేన్ద్రియగ్రాహ్యా నియతత్వాచ్చ తే స్మృతాః గుణం పూర్వస్య సర్గస్య ప్రాప్నువన్త్యుత్తరోత్తరాః

ఈ భేదాలను ఇంద్రియాలు గ్రహించగలవు, అవి స్థిరంగా ఉన్నందువల్ల గుర్తించబడతాయి. ప్రతి తరువాతి సృష్టి ముందున్న లక్షణాన్ని పొందుతుంది.

తేషాం యావచ్చ తద్ యచ్చ యచ్చ తావద్గుణం స్మృతమ్ ఉపలభ్యాప్సు వై గన్ధం కేచిద్ బ్రూయుర్ అపాం గుణమ్

వాటిలో ఆ లక్షణాలు ఉన్నంతకాలం, వాటికి ఏవి గుణాలుగా భావించబడతాయో, కొందరు నీటిలో పరిమళాన్ని గ్రహించి, అది నీటి గుణమని అంటారు.

పృథివ్యామేవ తం విద్యాద్ అపాం వాయోశ్ చ సంశ్రయాత్ ఏతే సప్త మహాత్మానో హ్య్ అన్యోన్యస్య సమాశ్రయాత్

అయితే, ఆ పరిమళం నిజంగా భూమికి చెందినదని తెలుసుకో. అది నీటిలో, గాలిలో కనిపించడమూ వాటి పరస్పర సంబంధం వల్లే. ఈ ఏడు మహత్తర భూతాలు ఒకదానికొకటి కలిసిపోతూ, పరస్పర లక్షణాలను పంచుకుంటాయి.

పురుషాధిష్ఠితత్వాచ్చ అవ్యక్తానుగ్రహేణ చ మహాదయో విశేషాన్తా హ్య్ అణ్డముత్పాదయన్తి తే

పురుషుడు అధిష్ఠానంగా ఉండటం వల్ల, అవ్యక్తుని కృపతో, ఈ మహాభూతాలు విశిష్ట రూపాల వరకు విస్తరించి, అండాన్ని సృష్టించాయి.

ఏకకాలసముత్పన్నం జలబుద్బుదవచ్చ తత్ విశేషేభ్యో ఽణ్డమ్ అభవన్ మహత్ తద్ ఉదకేశయమ్

ఆ అండం, నీటిలో బుడగలా ఒక్కసారిగా ఉద్భవించింది. అది విశిష్ట భూతాల నుండి పుట్టింది. అది విస్తారంగా ఉండి, నీటిపై తేలియుంది.

అద్భిర్ దశగుణాభిస్తు బాహ్యతో ఽణ్డం సమావృతమ్ ఆపో దశగుణేనైతాస్ తేజసా బాహ్యతో వృతాః

ఆ అండాన్ని బయట నుండి దశపాటు ఎక్కువ నీరు చుట్టుముట్టింది. ఆ నీటిని కూడా దశపాటు ఎక్కువ అగ్ని బయట నుంచి ఆవరిస్తోంది.

తేజో దశగుణేనైవ వాయునా బాహ్యతో వృతమ్ వాయుర్దశగుణేనైవ బాహ్యతో నభసా వృతః

ఆ అగ్నిని మళ్లీ దశపాటు ఎక్కువ గాలి బయట నుంచి చుట్టుకుంది. ఆ గాలిని కూడా దశపాటు ఎక్కువ ఆకాశం బయట నుంచి ఆవరించింది.

ఆకాశేనావృతో వాయుః ఖం తు భూతాదినావృతమ్ భూతాదిర్మహతా చాపి అవ్యక్తేనావృతో మహాన్

ఆ గాలిని ఆకాశం చుట్టుకుంది. ఆకాశాన్ని భూతాదిగా పిలిచే మూలతత్త్వం ఆవరించింది. భూతాదిని మహత్తత్త్వం, మహత్తత్త్వాన్ని అవ్యక్తం చుట్టుకుంది.

శర్వశ్చాణ్డకపాలస్థో భవశ్చాంభసి సువ్రతాః రుద్రో ఽగ్నిమధ్యే భగవాన్ ఉగ్రో వాయౌ పునః స్మృతః

శర్వుడు అండపు తలలో నివసిస్తాడు. భవుడు నీటిలో ఉంటాడు. రుద్రుడు, భగవంతుడు, అగ్నిలో మధ్యలో ఉంటాడు. ఉగ్రుడు మళ్లీ గాలిలో ఉన్నవాడిగా గుర్తించబడతాడు.

భీమశ్చావనిమధ్యస్థో హ్య్ అహఙ్కారే మహేశ్వరః బుద్ధౌ చ భగవానీశః సర్వతః పరమేశ్వరః

భీముడు భూమి మధ్యలో ఉంటాడు. మహేశ్వరుడు అహంకారంలో ఉంటాడు. భగవంతుడు, ఈశుడు, బుద్ధిలో ఉంటాడు. పరమేశ్వరుడు అన్ని చోట్ల ఉన్నవాడు.

ఏతైరావరణైరణ్డం సప్తభిః ప్రాకృతైర్ వృతమ్ ఏతా ఆవృత్య చాన్యోన్యమ్ అష్టౌ ప్రకృతయః స్థితాః

ఈ ఏడు ప్రకృతిగల ఆవరణాలతో అండం చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఇవి పరస్పరం ఒకదానికొకటి ఆవరిస్తూ, ఎనిమిది ప్రకృతులు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ప్రసర్గకాలే స్థిత్వా తు గ్రసన్త్యేతాః పరస్పరమ్ ఏవం పరస్పరోత్పన్నా ధారయన్తి పరస్పరమ్

సృష్టి సమయంలో ఇవి ఇలా ఉండి, ఒకదానికొకటి గ్రహించుకుంటాయి. పరస్పరం పుట్టి, పరస్పరం ఆధారంగా నిలుస్తాయి.

ఆధారాధేయభావేన వికారాస్తే వికారిషు మహేశ్వరః పరో ఽవ్యక్తాద్ అణ్డమ్ అవ్యక్తసంభవమ్

ఆధారమైనది, ఆధేయమైనదిగా ఉండి, ఈ మార్పులు మార్పులకు లోనైన వాటిలో ఉంటాయి. పరమేశ్వరుడు అవ్యక్తాన్ని మించి ఉండి, అవ్యక్తం నుండి అండాన్ని ఉద్భవింపజేస్తాడు.

అణ్డాజ్జజ్ఞే స ఏవేశః పురుషో ఽర్కసమప్రభః తస్మిన్కార్యస్య కరణం సంసిద్ధం స్వేచ్ఛయైవ తు

ఆ అండం నుండి ఆ స్వామి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే పురుషుడు జన్మించాడు. ఆతనిలో కార్యానికి కావలసిన సాధనాలు తన సంకల్పంతో సిద్ధంగా ఉన్నాయి.

స వై శరీరీ ప్రథమః స వై పురుష ఉచ్యతే తస్య వామాఙ్గజో విష్ణుః సర్వదేవనమస్కృతః

ఆయనే మొదటి శరీరధారి, పురుషుడని పిలవబడతాడు. అతని ఎడమ భాగం నుండి విష్ణువు, అందరు దేవతలు నమస్కరించే వాడు, ఉద్భవించాడు.

లక్ష్మ్యా దేవ్యా హ్యభూద్దేవ ఇచ్ఛయా పరమేష్ఠినః దక్షిణాఙ్గభవో బ్రహ్మా సరస్వత్యా జగద్గురుః

పరమేశ్వరుని సంకల్పంతో లక్ష్మీదేవి జన్మించింది. అతని కుడి భాగం నుండి బ్రహ్మ, జగద్గురు, సరస్వతితో కలసి పుట్టాడు.

తస్మిన్నణ్డే ఇమే లోకా అన్తర్విశ్వమిదం జగత్ చన్ద్రాదిత్యౌ సనక్షత్రౌ సగ్రహౌ సహ వాయునా

ఆ అండంలోనే ఈ లోకాలు, ఈ మొత్తం జగత్తు ఉన్నాయి. చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, గాలితో కూడి ఉన్నాయి.

లోకాలోకద్వయం కించిద్ అణ్డే హ్యస్మిన్సమర్పితమ్ యత్తు సృష్టౌ ప్రసంఖ్యాతం మయా కాలాన్తరం ద్విజాః

ఈ అండంలో లోకమూ, లోకేతరమూ కొంతవరకు కలిసివున్నాయి. సృష్టి సమయంలో నేను వివరించినవన్నీ ఇందులో ఉన్నాయి, ద్విజులారా.

ఏతత్కాలాన్తరం జ్ఞేయమ్ అహర్వై పారమేశ్వరమ్ రాత్రిశ్చైతావతీ జ్ఞేయా పరమేశస్య కృత్స్నశః

ఈ కాలాన్ని పరమేశ్వరుని పగలు అని తెలుసుకోవాలి. పరమేశ్వరుని రాత్రి కూడా అంతే పరిమాణంలో, సంపూర్ణంగా ఉండే దానిగా తెలుసుకోవాలి.

అహస్తస్య తు యా సృష్టిః రాత్రిశ్ చ ప్రలయః స్మృతః నాహస్తు విద్యతే తస్య న రాత్రిరితి ధారయేత్

చేతులు లేనివాడి సృష్టి, రాత్రి అంటే లయమని చెబుతారు. చేతులు లేనివాడికి రాత్రి లేదు, లయమూ ఉండదు — ఇది మనం బాగా గ్రహించాలి.

ఉపచారస్తు క్రియతే లోకానాం హితకామ్యయా ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థాశ్ చ మహాభూతాని పఞ్చ చ

ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాలు, ఐదు మహాభూతాల గురించి లోకాలకు మేలు కావాలని ఉపమానంగా వివరణ ఇచ్చారు.

తస్మాత్ సర్వాణి భూతాని బుద్ధిశ్ చ సహ దైవతైః అహస్తిష్ఠన్తి సర్వాణి పరమేశస్య ధీమతః

అందువల్ల, అన్ని జీవులు, బుద్ధి, దేవతలతో కలసి, చేతులు లేకుండా, పరమేశ్వరుడైన జ్ఞానవంతుడిలో స్థిరంగా ఉంటాయి.

అహరన్తే ప్రలీయన్తే రాత్ర్యన్తే విశ్వసంభవః స్వాత్మన్యవస్థితే వ్యక్తే వికారే ప్రతిసంహృతే

ప్రపంచం ఉద్భవించే రాత్రి చివరలో అవన్నీ తమ స్వభావంలో నిలిచి, వ్యక్తమైనవి, వాటి మార్పులు లయమవుతాయి.

సాధర్మ్యేణావతిష్ఠేతే ప్రధానపురుషావుభౌ తమఃసత్త్వరజోపేతౌ సమత్వేన వ్యవస్థితౌ

ప్రధానం, పురుషుడు ఇద్దరూ తమ సహజ స్వభావంతో కలసి, అంధకారం, సత్త్వం, రజస్సుతో సమంగా స్థిరంగా ఉంటారు.

అనుపృక్తావభూతాం తావ్ ఓతప్రోతౌ పరస్పరమ్ గుణసామ్యే లయో జ్ఞేయో వైషమ్యే సృష్టిరుచ్యతే

ఇద్దరూ పరస్పరం కలిసిపోతూ ఉంటారు. గుణాలు సమంగా ఉన్నప్పుడు లయమవుతారు; అసమతుల్యత వచ్చినప్పుడు సృష్టి జరుగుతుంది.

తిలే యథా భవేత్తైలం ఘృతం పయసి వా స్థితమ్ తథా తమసి సత్త్వే చ రజస్యనుసృతం జగత్

ఎలా నువ్వులలో నూనె, పాలలో నెయ్యి ఉంటాయో, అలాగే ప్రపంచం కూడా తమస్సు, సత్త్వం, రజస్సును అనుసరిస్తూ ఉంటుంది.

ఉపాస్య రజనీం కృత్స్నాం పరాం మాహేశ్వరీం తథా అర్హముఖే ప్రవృత్తశ్ చ పరః ప్రకృతిసంభవః

పూర్తి రాత్రిని, పరమమైన మాహేశ్వరీని పూజించిన తరువాత, అర్హుని నోటినుండి, ప్రకృతిలోంచి పరముడు ఉద్భవిస్తాడు.