లిఙ్గపురాణమ్

స హత్వా దేవసమ్భూతం నరకం దైత్యపుఙ్గవమ్ బ్రాహ్మణస్యోర్ధ్వచక్రస్య వరదానాన్మహాత్మనః

దేవతల వల్ల పుట్టిన దైత్యశ్రేష్ఠుడైన నరకాసురుడిని, మహాత్ముడైన ఉర్ధ్వచక్ర బ్రాహ్మణుని వరంతో, వధించాడు.

స్వోపభోగ్యాని కన్యానాం షోడశాతులవిక్రమః శతాధికాని జగ్రాహ సహస్రాణి మహాబలః

అసమానమైన పరాక్రమం కలిగిన మహాబలుడు, తన ఆనందార్థం పదహారు వేలకంటే ఎక్కువ మంది కన్యలను స్వీకరించాడు.

శాపవ్యాజేన విప్రాణామ్ ఉపసంహృతవాన్ కులమ్ సంహృత్య తత్కులం చైవ ప్రభాసే ఽతిష్ఠదచ్యుతః

శాపాన్ని నెపంగా చూపించి, బ్రాహ్మణుల వంశాన్ని నాశనం చేశాడు; ఆ వంశాన్ని పూర్తిగా నిర్మూలించి, అచ్యుతుడు ప్రభాసలో ఉండిపోయాడు.

తదా తస్యైవ తు గతం వర్షాణామధికం శతమ్ కృష్ణస్య ద్వారకాయాం వై జరాక్లేశాపహారిణః

ఆ సమయంలో, వృద్ధాప్య బాధను తొలగించేవాడు అయిన కృష్ణుడు, ద్వారకలో నూరేళ్లకంటే ఎక్కువ కాలం నివసించాడు.

విశ్వామిత్రస్య కణ్వస్య నారదస్య చ ధీమతః శాపం పిణ్డారకే ఽరక్షద్ వచో దుర్వాససస్తదా

ఆ సమయంలో, విశ్వామిత్రుడు, కణ్వుడు, నారదుడు వంటి మహర్షుల శాపాన్ని గురించి, దుర్వాసుని మాటలను పిండారకంలో కాపాడాడు.

త్యక్త్వా చ మానుషం రూపం జరకాస్త్రచ్ఛలేన తు అనుగృహ్య చ కృష్ణో ఽపి లుబ్ధకం ప్రయయౌ దివమ్

తర్వాత, జర అనే వేటగాడి బాణాన్ని నెపంగా చూపించి, మానవరూపాన్ని విడిచిన కృష్ణుడు, ఆ వేటగాడిని అనుగ్రహించి, స్వర్గానికి వెళ్లాడు.

అష్టావక్రస్య శాపేన భార్యాః కృష్ణస్య ధీమతః చౌరైశ్చాపహృతాః సర్వాస్ తస్య మాయాబలేన చ

అష్టావక్రుని శాపంతో, మాయాబలంతో, ధీమంతుడైన కృష్ణుని భార్యలందరినీ దొంగలు అపహరించారు.

బలభద్రో ఽపి సంత్యజ్య నాగో భూత్వా జగామ చ మహిష్యస్తస్య కృష్ణస్య రుక్మిణీప్రముఖాః శుభాః

బలభద్రుడు కూడా, తనను విడిచిపెట్టి, నాగరూపంలో వెళ్లిపోయాడు; అలాగే, కృష్ణుని సుభ్రతమైన భార్యలు, రుక్మిణి మొదలై వారు కూడా.

సహాగ్నిం వివిశుః సర్వాః కృష్ణేనాక్లిష్టకర్మణా రేవతీ చ తథా దేవీ బలభద్రేణ ధీమతా

వారు అందరూ అగ్నితో కలిసి అగ్నిలో ప్రవేశించారు; అలాగే, శుభ్రత కలిగిన రేవతీ దేవీ కూడా, ధీరుడైన బలభద్రునితో అగ్నిప్రవేశం చేసింది.

ప్రవిష్టా పావకం విప్రాః సా చ భర్తృపథం గతా ప్రేతకార్యం హరేః కృత్వా పార్థః పరమవీర్యవాన్

బ్రాహ్మణులు అగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఆవిడ తన భర్తవారి మార్గాన్ని అనుసరించింది. హరివారి అంత్యక్రియలు నిర్వహించిన తర్వాత, పరాక్రమశాలి పార్థుడు

రామస్య చ తథాన్యేషాం వృష్ణీనామపి సువ్రతః కన్దమూలఫలైస్తస్య బలికార్యం చకార సః

రామునికీ, ఇతరులకు కూడా, వృష్ణివంశీయులకు కూడా, ఆ ధర్మాత్ముడు వేరుళ్లు, కందులు, పండ్లతో బలిపూజ చేశాడు.

ద్రవ్యాభావాత్ స్వయం పార్థో భ్రాతృభిశ్ చ దివం గతః ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తః కృష్ణస్యాక్లిష్టకర్మణః

పార్థుడు, వస్తువుల లేమి వల్ల, తన అన్నదమ్ములతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు. ఇంతటితో కలుషరహితమైన కృష్ణుని కథ సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది.

ప్రభావో విలయశ్చైవ స్వేచ్ఛయైవ మహాత్మనః ఇత్యేతత్సోమవంశానాం నృపాణాం చరితం ద్విజాః

ఆ మహాత్ముని ప్రబావం, లయమూ అతని స్వేచ్ఛతోనే జరుగుతాయి. ఇదే సోమవంశ రాజుల చరిత్ర, ద్విజులారా.

యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి బ్రాహ్మణాన్ శ్రావయేదపి స యాతి వైష్ణవం లోకం నాత్ర కార్యా విచారణా

ఈ కథను ఎవరు చదువినా, వినినా, బ్రాహ్మణులకు వినిపించినా, వారు విష్ణువారి లోకాన్ని చేరుతారు. ఇందులో సందేహం లేదు.

ఆదిసర్గస్త్వయా సూత సూచితో న ప్రకాశితః సాంప్రతం విస్తరేణైవ వక్తుమర్హసి సువ్రత

సూతా! నీవు ఆదిసృష్టిని సూచించావు గాని, వివరంగా చెప్పలేదు. ఇప్పుడు దయచేసి విస్తృతంగా వివరించు, ధర్మాత్ముడా.

మహేశ్వరో మహాదేవః ప్రకృతేః పురుషస్య చ పరత్వే సంస్థితో దేవః పరమాత్మా మునీశ్వరాః

మహేశ్వరుడు, మహాదేవుడు, ప్రకృతి పురుషుల కంటే పరమమైన స్థితిలో ఉన్న దేవుడు, పరమాత్మ, మునుల అధిపతులు.

అవ్యక్తం చేశ్వరాత్తస్మాద్ అభవత్కారణం పరమ్ ప్రధానం ప్రకృతిశ్చేతి యదాహుస్తత్త్వచిన్తకాః

ఆ ప్రభువు నుండి అవ్యక్తం పుట్టింది. అదే పరమకారణం. దానిని ప్రథానం, ప్రకృతి అని తత్వవేత్తలు అంటారు.

గన్ధవర్ణరసైర్ హీనం శబ్దస్పర్శవివర్జితమ్ అజరం ధ్రువమక్షయ్యం నిత్యం స్వాత్మన్యవస్థితమ్

దానికి వాసన, రంగు, రుచి లేవు; శబ్దం, స్పర్శ కూడా ఉండవు. అది వృద్ధాప్యం లేని, శాశ్వతమైనది, నిత్యమైనది, తన స్వరూపంలో నిలిచినది.

జగద్యోనిం మహాభూతం పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్ విగ్రహః సర్వభూతానామ్ ఈశ్వరాజ్ఞాప్రచోదితమ్

అది జగత్తుకు మూలం, మహాభూతం, పరబ్రహ్మం, శాశ్వతమైనది. అన్ని భూతాలకు రూపంగా, ప్రభువు ఆజ్ఞతో ప్రేరేపించబడింది.

అనాద్యన్తమజం సూక్ష్మం త్రిగుణం ప్రభవావ్యయమ్ అప్రకాశమవిజ్ఞేయం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్తత

దానికి ఆదిలోను, అంతులోను లేదు; అది జనించనిది, సూక్ష్మమైనది, మూడు గుణాలున్నది, అవినాశినిది, తెలియనిది, బ్రహ్మ మొదట ఉన్నప్పుడు అది ఉండేది.

అస్యాత్మనా సర్వమిదం వ్యాప్తం త్వాసీచ్ఛివేచ్ఛయా గుణసామ్యే తదా తస్మిన్న్ అవిభాగే తమోమయే

శివుని సంకల్పంతో, తన స్వరూపంతో ఈ సమస్తం వ్యాపించింది. ఆ సమయంలో గుణాలు సమంగా ఉండగా, అది ఒక్కటే, చీకటితో నిండినదిగా ఉండేది.

సర్గకాలే ప్రధానస్య క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితస్య వై గుణభావాద్వ్యజ్యమానో మహాన్ ప్రాదుర్బభూవ హ

సృష్టికాలంలో, క్షేత్రజ్ఞుడు అధిష్ఠించిన ప్రథానంలో, గుణాల చలనం వల్ల మహత్తత్త్వం వెలిసింది.

సూక్ష్మేణ మహతా చాథ అవ్యక్తేన సమావృతమ్ సత్త్వోద్రిక్తో మహానగ్రే సత్తామాత్రప్రకాశకః

ఆ మహత్తత్త్వం, సూక్ష్మంగా, అవ్యక్తంతో కప్పబడి, సత్త్వగుణం ఎక్కువగా ఉండి, మొదటగా కేవలం సత్త్వాన్ని వెలిగించింది.

మనో మహాంస్తు విజ్ఞేయమ్ ఏకం తత్కారణం స్మృతమ్ సముత్పన్నం లిఙ్గమాత్రం క్షేత్రజ్ఞాధిష్ఠితం హి తత్

మనస్సు, మహత్తత్త్వం రెండూ ఒకటిగా తెలుసుకోవాలి. అదే దానికి కారణమని గుర్తించబడింది. క్షేత్రజ్ఞుడు అధిష్ఠించిన లింగమాత్రం పుట్టింది.

ధర్మాదీని చ రూపాణి లోకతత్త్వార్థహేతవః మహాన్ సృష్టిం వికురుతే చోద్యమానః సిసృక్షయా

ధర్మాది రూపాలు, లోకసత్యానికి కారణాలు, మహత్తత్త్వం సృష్టిని చేయడానికి ఉత్సాహపడి సృష్టిని ప్రారంభిస్తుంది.

మనో మహాన్మతిర్బ్రహ్మ పూర్బుద్ధిః ఖ్యాతిరీశ్వరః ప్రజ్ఞా చితిః స్మృతిః సంవిద్ విశ్వేశశ్చేతి స స్మృతః

మనస్సు, మహత్తత్త్వం, బుద్ధి, బ్రహ్మ, పూర్వబుద్ధి, ఖ్యాతి, ఈశ్వరత్వం, జ్ఞానం, చైతన్యం, స్మృతి, సంజ్ఞ, విశ్వేశ్వరుడు — ఇవన్నీ అదే అని గుర్తించబడింది.

మనుతే సర్వభూతానాం యస్మాచ్చేష్టా ఫలం తతః సౌక్ష్మ్యాత్తేన విభక్తం తు యేన తన్మన ఉచ్యతే

అది అన్ని భూతాల క్రియలను, ఫలితాలను ఆలోచించేది. తన సూక్ష్మత్వం వల్ల వేరు వేరు గా కనిపిస్తుంది. అందుకే దాన్ని మనస్సు అంటారు.

తత్త్వానామ్ అగ్రజో యస్మాన్ మహాంశ్ చ పరిమాణతః విశేషేభ్యో గుణేభ్యో ఽపి మహానితి తతః స్మృతః

తత్వాలన్నిటిలోనూ పెద్దవాడిగా, పరిమాణంలో విశాలుడిగా, ప్రత్యేక లక్షణాలకన్నా గొప్పవాడిగా ఉండటం వల్ల ఆయన మహాన్ అని పిలవబడతాడు.

బిభర్తి మానం మనుతే విభాగం మన్యతే ఽపి చ పురుషో భోగసంబన్ధాత్ తేన చాసౌ మతిః స్మృతః

ఆయన గౌరవాన్ని భరిస్తాడు, తేడాలను గుర్తిస్తాడు, వేరుదనాన్ని తెలుసుకుంటాడు. పురుషుడు అనుభవానికి సంబంధించటం వల్ల, దీనిని మతి అని అంటారు.