చిత్రకస్యాభవన్పుత్రా విపృథుః పృథురేవ చ అశ్వగ్రీవః సుబాహుశ్ చ సుధాసూకగవేక్షణౌ
చిత్రకునికి విపృథు, పృథు, అశ్వగ్రీవుడు, సుబాహు, సుధా, సూక, గవేక్షణుడు అనే కుమారులు పుట్టారు.
అరిష్టనేమిరశ్వశ్ చ ధర్మో ధర్మభృదేవ చ సుభూమిర్బహుభూమిశ్ చ శ్రవిష్ఠాశ్రవణే స్త్రియౌ
అరిష్టనేమి, అశ్వ, ధర్ముడు, ధర్మభృత్, సుభూమి, బహుభూమి, అలాగే శ్రవిష్ఠా, శ్రవణ అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు పుట్టారు.
అన్ధకాత్కాశ్యదుహితా లేభే చ చతురః సుతాన్ కుకురం భజమానం చ శుచిం కమ్బలబర్హిషమ్
అంధకునికి కాశిరాజు కుమార్తె నలుగురు కుమారులను ప్రసవించింది. వారు కుకురుడు, భజమానుడు, శుచిః, కంబలబర్హిషుడు.
కుకురస్య సుతో వృష్ణిర్ వృష్ణేః శూరస్తతో ఽభవత్ కపోతరోమాతిబలస్ తస్య పుత్రో విలోమకః
కుకురునికి వృష్ణి కుమారుడు. వృష్ణికి శూరుడు పుట్టాడు. శూరునికి గొప్ప బలశాలి అయిన కపోతరోముడు పుట్టాడు. అతనికి విలోమకుడు కుమారుడు.
తస్యాసీత్ తుమ్బురుసఖో విద్వాన్పుత్రో నలః కిల ఖ్యాయతే స సునామ్నా తు చన్దనానకదున్దుభిః
విలోమకునికి తుంబురు స్నేహితుడు, పండితుడు అయిన నలుడు కుమారుడు. అతడే చందనానక దుందుభి అనే మంచిపేరు పొందాడు.
తస్మాదప్యభిజిత్పుత్ర ఉత్పన్నో ఽస్య పునర్వసుః అశ్వమేధం స పుత్రార్థమ్ ఆజహార నరోత్తమః
నలుని కుమారుడు అభిజిత్, అభిజితునికి పునర్వసు పుట్టాడు. ఆ మహాపురుషుడు కుమారుని కోసం అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహించాడు.
తస్య మధ్యే ఽతిరాత్రస్య సదోమధ్యాత్సముత్థితః తతస్తు విద్వాన్ సర్వజ్ఞో దాతా యజ్వా పునర్వసుః
ఆ అతి రాత్ర యాగం మధ్యలో, సాక్షాత్తు మధ్య భాగం నుంచి, జ్ఞానవంతుడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, దాత, యజ్ఞకర్త అయిన పునర్వసు జన్మించాడు.
తస్యాపి పుత్రమిథునం బభూవాభిజితః కిల ఆహుకశ్చాహుకీ చైవ ఖ్యాతౌ కీర్తిమతాం వరౌ
ఆ పునర్వసుకి ఇద్దరు పిల్లలు పుట్టారు—ఆహుకుడు, ఆహుకీ అని ప్రసిద్ధి చెందిన వారు.
ఆహుకాత్ కాశ్యదుహితుర్ ద్వౌ పుత్రౌ సంబభూవతుః దేవకశ్చోగ్రసేనశ్ చ దేవగర్భసమావుభౌ
ఆహుకుని ద్వారా, కాశ్యుడి కుమార్తెకు ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు—దేవకుడు, ఉగ్రసేనుడు. వీరిద్దరూ దైవిక గర్భంలో జన్మించారు.
దేవకస్య సుతా రాజ్ఞో జజ్ఞిరే త్రిదశోపమాః దేవవాన్ ఉపదేవశ్ చ సుదేవో దేవరక్షితః
దేవకునికి దేవతలకు సమానమైన కుమారులు పుట్టారు—దేవవాన్, ఉపదేవుడు, సుదేవుడు, దేవరక్షితుడు.
తేషాం స్వసారః సప్తాసన్ వసుదేవాయ తా దదౌ వృషదేవోపదేవా చ తథాన్యా దేవరక్షితా
వారికి ఏడుగురు అక్కచెల్లెళ్లు ఉండగా, వారిని వసుదేవునికి పెళ్లి చేశారు. వారిలో వృషదేవి, ఉపదేవా, దేవరక్షితా మొదలైనవారు ఉన్నారు.
శ్రీదేవా శాన్తిదేవా చ సహదేవా తథాపరా దేవకీ చాపి తాసాం చ వరిష్ఠాభూత్సుమధ్యమా
శ్రీదేవా, శాంతిదేవా, సహదేవా, దేవకీ కూడా వారిలో ఉన్నారు. వీరిలో దేవకీ అత్యంత గొప్పదైనది, మధురమైన స్వభావం కలది.
నవోగ్రసేనస్య సుతాస్ తేషాం కంసస్తు పూర్వజః తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్ చ శతశో ఽథ సహస్రశః
ఉగ్రసేనునికి తొమ్మిది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో కంసుడు పెద్దవాడు. వారి కుమారులు, మనవళ్లు నూరల్లో, వేలల్లో ఉన్నారు.
దేవకస్య సుతా పత్నీ వసుదేవస్య ధీమతః బభూవ వన్ద్యా పూజ్యా చ దేవైరపి పతివ్రతా
దేవకుని కుమార్తె అయిన దేవకీ, తెలివైన వసుదేవునికి భార్యగా అయ్యింది. ఆమెను దేవతలు కూడా పూజించే విధంగా గౌరవించారు. ఆమె భర్తకు అంకితమై ఉండేది.
రోహిణీ చ మహాభాగా పత్నీ చానకదున్దుభేః పౌరవీ బాహ్లికసుతా సంపూజ్యాసీత్సురైరపి
రోహిణీ మహా భాగ్యవంతురాలు, అనకదుండుభి భార్య కూడా. పౌరవీ, బాహ్లికుని కుమార్తె, దేవతలు కూడా ఆమెను గౌరవించేవారు.
అసూత రోహిణీ రామం బలశ్రేష్ఠం హలాయుధమ్ ఆశ్రితం కంసభీత్యా చ స్వాత్మానం శాన్తతేజసమ్
రోహిణీ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన, హలాయుధుడైన రాముడిని ప్రసవించింది. కంసుడి భయంతో తన తేజస్సును దాచుకుంది.
జాతే రామే ఽథ నిహతే షడ్గర్భే చాతిదక్షిణే వసుదేవో హరిం ధీమాన్ దేవక్యాముదపాదయత్
రాముడు జన్మించిన తరువాత, ఆరు మంది కుమారులు హతమయ్యాక, తెలివైన వసుదేవుడు దేవకీలో హరిను కనుగొన్నాడు.
స ఏవ పరమాత్మాసౌ దేవదేవో జనార్దనః హలాయుధశ్ చ భగవాన్ అనన్తో రజతప్రభః
ఆయనే పరమాత్మ, దేవతల దేవుడు, జనార్దనుడు. హలాయుధుడు, అనంతుడు, వెండి వర్ణంలో ప్రకాశించే భగవంతుడు.
భృగుశాపఛలేనైవ మానయన్మానుషీం తనుమ్ బభూవ తస్యాం దేవక్యాం వాసుదేవో జనార్దన
భృగువు శాపాన్ని నిమిత్తంగా చేసుకుని, మానవ రూపాన్ని గౌరవిస్తూ, జనార్దనుడు వాసుదేవుడు దేవకీలో జన్మించాడు.
ఉమాదేహసముద్భూతా యోగనిద్రా చ కౌశికీ నియోగాద్దేవదేవస్య యశోదాతనయా హ్యభూత్
ఉమాదేవి శరీరంలో పుట్టిన యోగనిద్ర, కౌశికీ అని పిలవబడే ఆమె, దేవతల దేవుని సంకల్పంతో యశోదకు కుమార్తెగా జన్మించింది.
సా చైవ ప్రకృతిః సాక్షాత్ సర్వదేవనమస్కృతా పురుషో భగవాన్కృష్ణో ధర్మమోక్షఫలప్రదః
ఆమె సాక్షాత్తు ప్రకృతి, అందరు దేవతలు నమస్కరించే దైవం. భగవంతుడైన కృష్ణుడు, ధర్మమూ మోక్షమూ ఫలితంగా ఇచ్చేవాడు.
తాం కన్యాం జగృహే రక్షన్ కంసాత్స్వస్యాత్మజం తదా చతుర్భుజం విశాలాక్షం శ్రీవత్సకృతలాఞ్ఛనమ్
ఆ విశాలమైన కళ్లుగల, నాలుగు చేతులుగల, ఛాతీపై శ్రీవత్స చిహ్నం ఉన్న ఆ కన్యను, తన కుమారుని కంసునుంచి రక్షించడానికి తీసుకున్నాడు.
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మం ధారయన్తం జనార్దనమ్ యశోదాయై ప్రదత్త్వా తు వసుదేవశ్ చ బుద్ధిమాన్
శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించిన జనార్దనుని, తెలివైన వసుదేవుడు యశోదకు అప్పగించాడు.
దత్త్వైనం నన్దగోపస్య రక్షతామితి చాబ్రవీత్ రక్షకం జగతాం విష్ణుం స్వేచ్ఛయా ధృతవిగ్రహమ్
వీణను నందగోపునికి అప్పగిస్తూ, 'ఈయనను కాపాడండి' అని చెప్పాడు. జగత్తుకు రక్షకుడైన విష్ణువు తన ఇష్టానుసారం రూపాన్ని ధరించి వచ్చాడు.
ప్రసాదాచ్చైవ దేవస్య శివస్యామితతేజసః రామేణ సార్ధం తం దత్త్వా వరదం పరమేశ్వరమ్
అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న శివుని అనుగ్రహంతో, వరాలిచ్చే పరమేశ్వరుడు రామునికి అప్పగించబడాడు.
భూభారనిగ్రహార్థం చ హ్య్ అవతీర్ణం జగద్గురుమ్ అతో వై సర్వకల్యాణం యాదవానాం భవిష్యతి
భూమిపై భారం తీయడానికి జగద్గురువు అవతరించాడు. అందువల్ల యాదవులకు అన్ని శుభాలు కలుగుతాయి.
అయం స గర్భో దేవక్యా యో నః క్లేశ్యాన్హరిష్యతి ఉగ్రసేనాత్మజాయాథ కంసాయానకదున్దుభిః
ఇది దేవకీ గర్భంలో ఉన్నవాడే, మన బాధలను తొలగించబోతున్నాడు. ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసుడు, అనకదుండు భిపుత్రుడే.
నివేదయామాస తదా జాతాం కన్యాం సులక్షణామ్ అస్యాస్తవాష్టమో గర్భో దేవక్యాః కంస సువ్రత
తర్వాత, ఒక మంచి లక్షణాలున్న కుమార్తె జన్మించిందని ప్రకటించబడింది: 'ఇది దేవకీకి ఎనిమిదవ గర్భం, ఓ కంసా, నీవు మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడివి.'
మృత్యుర్ ఏవ న సందేహ ఇతి వాణీ పురాతనీ తతస్తాం హన్తుమారేభే కంసః సోల్లఙ్ఘ్య చాంబరమ్
ఆమె మరణమే అని పురాతన వాక్యం ఉంది—ఇందులో సందేహమే లేదు. అప్పుడు కంసుడు ఆకాశంలోకి ఎగిరి, ఆమెను చంపడానికి యత్నించాడు.
ఉవాచాష్టభుజా దేవీ మేఘగంభీరయా గిరా రక్షస్వ తత్స్వకం దేహమ్ ఆయాతో మృత్యురేవ తే
అష్టభుజాల దేవి మేఘంలా గంభీరమైన స్వరంతో ఇలా చెప్పింది: 'నీ శరీరాన్ని కాపాడుకో, నీ మరణం ఇప్పటికే వచ్చేసింది.'