లిఙ్గపురాణమ్

రణధృష్టస్య చ సుతో నిధృతిః పరవీరహా దశార్హో నైధృతో నామ్నా మహారిగణసూదనః

రణధృష్టునికి నిధృతి అనే కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు. నిధృతికి దశార్హుడు అనే కుమారుడు, అతడు మహా శత్రు సమూహాలను నశింపజేసేవాడు.

దశార్హస్య సుతో వ్యాప్తో జీమూత ఇతి తత్సుతః జీమూతపుత్రో వికృతిస్ తస్య భీమరథః సుతః

దశార్హునికి వ్యాప్తుడు అనే కుమారుడు, వ్యాప్తునికి జీమూతుడు జన్మించాడు. జీమూతునికి వికృతి, వికృతికి భీమరథుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

అథ భీమరథస్యాసీత్ పుత్రో నవరథః కిల దానధర్మరతో నిత్యం సత్యశీలపరాయణః

భీమరథునికి నవరథుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు ఎల్లప్పుడూ దానం, ధర్మంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు, సత్యంలో స్థిరంగా ఉండేవాడు.

తస్య చాసీద్దృఢరథః శకునిస్తస్య చాత్మజః తస్మాత్ కరమ్భః సమ్భూతో దేవరాతో ఽభవత్తతః

నవరథునికి దృఢరథుడు కుమారుడు, దృఢరథునికి శకుని కుమారుడు. శకునికి కరంభుడు జన్మించాడు. కరంభుని తర్వాత దేవరాతుడు పుట్టాడు.

దేవరాతాదభూద్రాజా దేవరాతిర్ మహాయశాః దేవగర్భోపమో జజ్ఞే యో దేవక్షత్రనామకః

దేవరాతుని నుంచి మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవరాతి అనే రాజు జన్మించాడు. అతడు దేవతల వలె ఉన్నవాడు, దేవక్షత్రుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

దేవక్షత్రసుతః శ్రీమాన్ మధుర్నామ మహాయశాః మధూనాం వంశకృద్రాజా మధోస్తు కురువంశకః

దేవక్షత్రునికి శ్రీమంతుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన మధురుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. మధురుడు మధువంశాన్ని స్థాపించాడు. మధువంశం నుంచి కురువంశం వెలిసింది.

కురువంశాద్ అనుస్ తస్మాత్ పురుత్వాన్ పురుషోత్తమః అంశుర్జజ్ఞే చ వైదర్భ్యాం భద్రవత్యాం పురుత్వతః

కురువంశం నుంచి అనువు, అనువునుంచి పురుత్వాన్ అనే ఉత్తముడు జన్మించాడు. పురుత్వాన్, విదర్భుని భద్రవతి అనే భార్యతో కలిసి అంశు అనే కుమారుని కనాడు.

ఐక్ష్వాకీమ్ అవహచ్చాంశుః సత్త్వస్తస్మాదజాయత సత్త్వాత్ సర్వగుణోపేతః సాత్వతః కులవర్ధనః

అంశు, ఇక్ష్వాకువంశానికి చెందిన యువతిని పెళ్లాడాడు. వారిద్దరికి సత్వుడు జన్మించాడు. సత్వుని నుంచి సాత్వతుడు పుట్టాడు. అతడు అన్ని గుణాలతో కూడి, వంశాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.

జ్యామఘస్య మయా ప్రోక్తా సృష్టిర్వై విస్తరేణ వః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి నిసృష్టిం జ్యామఘస్య తు

ఇలా జ్యామఘుని వంశవృత్తాంతాన్ని నేను మీకు విశదంగా వివరించాను. ఈ జ్యామఘుని వంశకథను ఎవరు చదువుతారో, వినుతారో —

ప్రజీవత్యేతి వై స్వర్గం రాజ్యం సౌఖ్యం చ విన్దతి

ఆయన దీర్ఘాయువు పొందుతాడు, స్వర్గాన్ని, రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని కూడా అనుభవిస్తాడు.

సాత్వతః సత్యసమ్పన్నః ప్రజజ్ఞే చతురః సుతాన్ భజనం భ్రాజమానం చ దివ్యం దేవావృధం నృపమ్

సాత్వతుని నుండి నిజాయితీతో నిండిన నలుగురు కుమారులు పుట్టారు: భజనుడు, ప్రకాశవంతుడైన భ్రాజమానుడు, దివ్యుడు, దేవావృద్ధుడు, నృపుడు.

అన్ధకం చ మహాభాగం వృష్ణిం చ యదునన్దనమ్ తేషాం నిసర్గాంశ్చతురః శృణుధ్వం విస్తరేణ వై

అందకుడు అనే మహాభాగుడు, యదువంశానికి ఆనందంగా ఉన్న వృష్ణి కూడా పుట్టారు. వీరి సహజ లక్షణాలను మీరు వివరంగా వినండి.

సృఞ్జయ్యాం భజనాచ్చైవ భ్రాజమానాద్విజజ్ఞిరే అయుతాయుః శతాయుశ్ చ బలవాన్ హర్షకృత్స్మృతః

సృంజయుని నుండి, భజనుని నుండి, ఆ ప్రకాశవంతుడి నుండి అయుతాయువు, శతాయువు, బలవంతుడు, హర్షకృత్ అనే వారు పుట్టారు.

తేషాం దేవావృధో రాజా చచార పరమం తపః పుత్రః సర్వగుణోపేతో మమ భూయాదితి స్మరన్

వారిలో దేవావృద్ధుడు అనే రాజు అత్యున్నత తపస్సు ఆచరించాడు. 'నా కుమారుడు అన్ని మంచి లక్షణాలతో ఉండాలి' అని మనసులో కోరుకున్నాడు.

తస్య బభ్రురితి ఖ్యాతః పుణ్యశ్లోకో నృపోత్తమః అనువంశపురాణజ్ఞా గాయన్తీతి పరిశ్రుతమ్

ఆయన కుమారుడు బభ్రువు అని ప్రసిద్ధి చెందిన రాజు. పుణ్యశ్లోకుడిగా పేరు గడించాడు. వంశపురాణాలను తెలిసినవారు ఆయనను ప్రశంసిస్తూ పాటలు పాడుతారు.

గుణాన్దేవావృధస్యాథ కీర్తయన్తో మహాత్మనః యథైవ శృణుమో దూరాత్ సంపశ్యామస్తథాన్తికాత్

ఇప్పుడు మనం దూరం నుండి విని, దగ్గరగా చూసినట్టు, ఆ మహాత్ముడైన దేవావృద్ధుని గొప్ప లక్షణాలను వివరంగా చెప్పుకుందాం.

బభ్రుః శ్రేష్ఠో మనుష్యాణాం దేవైర్దేవావృధః సమః పురుషాః పఞ్చ షష్టిస్తు షట్ సహస్రాణి చాష్ట చ

బభ్రువు మనుషుల్లో అగ్రగణ్యుడు, దేవావృద్ధుడు దేవతలకు సమానుడు. ఐదుగురు, ఆ తర్వాత అరవైమంది, ఆ తర్వాత ఆరు వేల ఎనిమిది మంది ఉన్నారు.

యే ఽమృతత్వమనుప్రాప్తా బభ్రోర్దేవావృధాదపి యజ్వా దానమతిర్వీరో బ్రహ్మణ్యస్తు దృఢవ్రతః

బభ్రువు, దేవావృద్ధుని కంటే ముందుగా అమరత్వాన్ని పొందిన వారు యజ్ఞాలు చేసినవారు, దానశీలులు, వీరులు, బ్రహ్మవేత్తలు, దృఢనిశ్చయంతో ఉన్నవారు.

కీర్తిమాంశ్ చ మహాతేజాః సాత్వతానాం మహారథః తస్యాన్వవాయే సమ్భూతా భోజా వై దైవతోపమాః

పేరు ప్రఖ్యాతి గలవాడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, సాత్వతులలో మహారథుడు. ఆయన వంశంలో భోజులు పుట్టారు, వారు దేవతలకు సమానులు.

గాన్ధారీ చైవ మాద్రీ చ వృష్ణిభార్యే బభూవతుః గాన్ధారీ జనయామాస సుమిత్రం మిత్రనన్దనమ్

గాంధారి, మాద్రీ అనే వారు వృష్ణికి భార్యలయ్యారు. గాంధారి సుమిత్రుడిని ప్రసవించింది, అతను మిత్రులకు ఆనందంగా ఉండేవాడు.

మాద్రీ లేభే చ తం పుత్రం తతః సా దేవమీఢుషమ్ అనమిత్రం శినిం చైవ తావుభౌ పురుషోత్తమౌ

మాద్రీ కూడా కుమారుని పొందింది. ఆమె నుండి దేవమీఢుషుడు పుట్టాడు. అనమిత్రుడు, శినిని కూడా ప్రసవించింది. వీరిద్దరూ పురుషోత్తములు.

అనమిత్రసుతో నిఘ్నో నిఘ్నస్య ద్వౌ బభూవతుః ప్రసేనశ్ చ మహాభాగః సత్రాజిచ్చ సుతావుభౌ

అనమిత్రుని కుమారుడు నిఘ్నుడు. నిఘ్నునికి ఇద్దరు కుమారులు: ప్రసేనుడు అనే మహాభాగుడు, సత్రాజిత్—ఇద్దరూ అతని కుమారులే.

తస్య సత్రాజితః సూర్యః సఖా ప్రాణసమో ఽభవత్ స్యమన్తకో నామ మణిర్ దత్తస్తస్మై వివస్వతా

సత్రాజిత్‌కు సూర్యుడు స్నేహితుడిగా, ప్రాణసముడిగా ఉండేవాడు. స్యమంతకమణి అనే రత్నాన్ని వివస్వంతుడు అతనికి ఇచ్చాడు.

పృథివ్యాం సర్వరత్నానామ్ అసౌ రాజాభవన్మణిః కదాచిన్మృగయాం యాతః ప్రసేనేన సహైవ సః

ఆ మణి భూమిపై అన్ని రత్నాలలో రాజుగా నిలిచింది. ఒకసారి, ప్రసేనునితో కలిసి వేటకు వెళ్లాడు.

వధం ప్రాప్తో ఽసహాయశ్ చ సింహాదేవ సుదారుణాత్ అథ పుత్రః శినేర్జజ్ఞే కనిష్ఠాద్ వృష్ణినన్దనాత్

అతను ఒంటరిగా, భయంకరమైన సింహం చేతిలో ప్రాణాలు కోల్పోయాడు. ఆ తరువాత, వృష్ణివంశానికి చెందిన శినికి చిన్న కుమారుని నుండి—

సత్యవాక్ సత్యసమ్పన్నః సత్యకస్తస్య చాత్మజః సాత్యకిర్యుయుధానస్తు శినేర్నప్తా ప్రతాపవాన్

సత్యవాక్ అనే నిజాయితీ గలవాడు పుట్టాడు. అతని కుమారుడు సత్యకుడు. శినికి మనవడైన సాత్యకి, యుయుధానుడు పరాక్రమశాలి.

అసంగో యుయుధానస్య కుణిస్తస్య సుతో ఽభవత్ కుణేర్ యుగంధరః పుత్రః శైనేయా ఇతి కీర్తితాః

యుయుధానునికి కుమారుడు అసంగుడు. అతనికి కుమారుడు కుణి. కుణికి కుమారుడు యుగంధరుడు. వీరిని శైనేయులు అని పిలుస్తారు.

మాద్ర్యాః సుతస్య సంజజ్ఞే సుతో వార్ష్ణిర్యుధాజితః శ్వఫల్క ఇతి విఖ్యాతస్ త్రైలోక్యహితకారకః

మాద్రి కుమారునికి వర్ష్ణి యుధాజిత్ అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతడే శ్వఫల్కుడు అని ప్రసిద్ధి పొందాడు. అతడు మూడు లోకాలకూ మేలు చేసినవాడు.

శ్వఫల్కశ్ చ మహారాజో ధర్మాత్మా యత్ర వర్తతే నాస్తి వ్యాధిభయం తత్ర నావృష్టిభయమప్యుత

ధర్మాత్ముడైన మహారాజు శ్వఫల్కుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ వ్యాధుల భయం ఉండదు, వర్షాభావం కూడా ఉండదు.