లిఙ్గపురాణమ్

స్నానం విధానతః సమ్యక్ పశ్చాద్ ఆభ్యన్తరం చరేత్ ఆ దేహాన్తం మృదాలిప్య తీర్థతోయేషు సర్వదా

విధానంగా స్నానం చేసిన తర్వాత, అంతఃశుద్ధిని చేయాలి. జీవితాంతం మట్టి లేపి, పవిత్ర జలాల్లో స్నానం చేయాలి.

అవగాహ్యాపి మలినో హ్య్ అన్తః శౌచవివర్జితః శైవలా ఝషకా మత్స్యాః సత్త్వా మత్స్యోపజీవినః

నీటిలో మునిగినా, అంతఃశుద్ధి లేని వాడు మలినుడే. నీటిలో మొక్కలు, చేపలు, చేపలను తినే జంతువులు కూడా ఉంటాయి.

సదావగాహ్య సలిలే విశుద్ధాః కిం ద్విజోత్తమాః తస్మాదాభ్యన్తరం శౌచం సదా కార్యం విధానతః

నీటిలో ఎప్పుడూ మునిగే వాటికి శుద్ధి కలగదా, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా? అందుకే, నియమంగా అంతఃశుద్ధిని ఎప్పుడూ పాటించాలి.

ఆత్మజ్ఞానామ్భసి స్నాత్వా సకృదాలిప్య భావతః సువైరాగ్యమృదా శుద్ధః శౌచమేవం ప్రకీర్తితమ్

ఆత్మజ్ఞాన జలంలో స్నానం చేసి, నిజమైన భావంతో, స్వచ్ఛమైన విరక్తి అనే మట్టితో ఒక్కసారి లేపితే, వాడే నిజంగా శుద్ధుడు అని చెప్పబడింది.

శుద్ధస్య సిద్ధయో దృష్టా నైవాశుద్ధస్య సిద్ధయః న్యాయేనాగతయా వృత్త్యా సంతుష్టో యస్తు సువ్రతః

శుద్ధుడైనవారికి విజయాలు కనబడతాయి, అశుద్ధులకు కాదు. ధర్మబద్ధంగా వచ్చినదానితో సంతృప్తిగా ఉండే నియమశీలి విజయాన్ని పొందుతాడు.

సంతోషస్తస్య సతతమ్ అతీతార్థస్య చాస్మృతిః చాన్ద్రాయణాదినిపుణస్ తపాంసి సుశుభాని చ

వాడికి ఎప్పుడూ సంతృప్తి ఉంటుంది, గతంలో వచ్చిన లాభాలను గుర్తించడు. చంద్రాయణాది తపస్సుల్లో నిపుణుడు, శుభమైన ఆచారాల్లో నిష్ణాతుడు.

స్వాధ్యాయస్తు జపః ప్రోక్తః ప్రణవస్య త్రిధా స్మృతః వాచికశ్చాధమో ముఖ్య ఉపాంశుశ్చోత్తమోత్తమః

వేదాధ్యయనం అంటే జపమే. ప్రణవ జపం మూడు విధాలుగా చెప్పబడింది: వాచికంగా — ఇది తక్కువ, ఉపాంశు — ఇది మధ్యం, మానసికంగా — ఇది అత్యుత్తమం.

మానసో విస్తరేణైవ కల్పే పఞ్చాక్షరే స్మృతః తథా శివప్రణీధానం మనోవాక్కాయకర్మణా

మానసిక జపమే విస్తృతమైనది, ముఖ్యంగా ఐదు అక్షరాల మంత్రంతో. అలాగే, శివునిపై భక్తిని మనసు, మాట, శరీరంతో చేయాలి.

శివజ్ఞానం గురోర్భక్తిర్ అచలా సుప్రతిష్ఠితా నిగ్రహో హ్యపహృత్యాశు ప్రసక్తానీన్ద్రియాణి చ

శివుని జ్ఞానం, గురుపై అచంచలమైన భక్తి, ఇంద్రియాలు ఆకర్షితమైనప్పుడు వాటిని త్వరగా నియంత్రించడం — ఇవే చెప్పబడ్డాయి.

విషయేషు సమాసేన ప్రత్యాహారః ప్రకీర్తితః చిత్తస్య ధారణా ప్రోక్తా స్థానబన్ధః సమాసతః

ఇంద్రియాల నుంచి మనస్సును వెనక్కు తీసుకోవడాన్ని సంక్షిప్తంగా ప్రత్యాహారం అంటారు. మనస్సును ఒక చోట కట్టిపడేయడాన్ని ధారణ అంటారు.

తస్యాః స్వాస్థ్యేన ధ్యానం చ సమాధిశ్ చ విచారతః తత్రైకచిత్తతా ధ్యానం ప్రత్యయాన్తరవర్జితమ్

అది స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు ధ్యానం, సమాధి అనే స్థితులు వస్తాయి. అక్కడ మనస్సు ఒక్కదానిపైనే నిలిచినపుడు, ఇతర ఆలోచనలు లేకపోయినపుడు, అది ధ్యానం అవుతుంది.

చిద్భాసమర్థమాత్రస్య దేహశూన్యమివ స్థితమ్ సమాధిః సర్వహేతుశ్ చ ప్రాణాయామ ఇతి స్మృతః

శుద్ధమైన చైతన్యం మాత్రమే మిగిలి, శరీరం లేనట్టు అనిపించినపుడు, దానిని సమాధి అంటారు. ఈ సమస్తానికి కారణం ప్రాణాయామమే అని చెప్పబడింది.

ప్రాణః స్వదేహజో వాయుర్ యమస్తస్య నిరోధనమ్ త్రిధా ద్విజైర్యమః ప్రోక్తో మన్దో మధ్యోత్తమస్ తథా

ప్రాణం అనగా మన శరీరంలో పుట్టే వాయువు. దాన్ని నియంత్రించడాన్ని యమం అంటారు. యమాన్ని మునులు మూడు విధాలుగా చెప్పారు — మృదువు, మధ్యమం, ఉత్తమం.

ప్రాణాపాననిరోధస్తు ప్రాణాయామః ప్రకీర్తితః ప్రాణాయామస్య మానం తు మాత్రాద్వాదశకం స్మృతమ్

ప్రాణం, అపాన వాయువులను నియంత్రించడాన్ని ప్రాణాయామం అంటారు. ప్రాణాయామానికి పరిమాణం పన్నెండు మాత్రలు అని గుర్తించబడింది.

నీచో ద్వాదశమాత్రస్తు ఉద్ధాతో ద్వాదశః స్మృతః మధ్యమస్ తు ద్విరుద్ధాతశ్ చతుర్వింశతిమాత్రకః

కనిష్ఠమైనది పన్నెండు మాత్రలు, ఉత్తమమైనది కూడా పన్నెండు మాత్రలు, మధ్యస్థమైనది రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఇరవై నాలుగు మాత్రలు.

ముఖ్యస్తు యస్త్రిరుద్ధాతః షట్త్రింశన్మాత్ర ఉచ్యతే ప్రస్వేదకమ్పనోత్థానజనకశ్చ యథాక్రమమ్

ప్రధానమైనది మూడు రెట్లు ఎక్కువగా, అంటే ముప్పై ఆరు మాత్రలు. ఇది క్రమంగా చెమట, కంపనం, లేచిపోవడం కలిగిస్తుంది.

ఆనన్దోద్భవయోగార్థం నిద్రాఘూర్ణిస్తథైవ చ రోమాఞ్చధ్వనిసంవిద్ధస్వాఙ్గమోటనకమ్పనమ్

యోగంలో ఆనందం కలిగించేందుకు, అలాగే నిద్ర, తల తిరగడం కోసం, రోమాంచనం, శబ్దం, అవగాహన, శరీరం వణికిపోవడం, కంపనం జరుగుతాయి.

భ్రమణం స్వేదజన్యా సా సంవిన్మూర్ఛా భవేద్యదా తదోత్తమోత్తమః ప్రోక్తః ప్రాణాయామః సుశోభనః

తల తిరగడం, చెమటతో మూర్చ వస్తే, దానిని అత్యుత్తమమైన, శ్రేష్ఠమైన ప్రాణాయామం అంటారు.

సగర్భో ఽగర్భ ఇత్యుక్తః సజపో విజపః క్రమాత్ ఇభో వా శరభో వాపి దురాధర్షో ఽథ కేసరీ

ఇది గర్భంతో లేదా గర్భం లేకుండా, జపంతో లేదా జపం లేకుండా జరుగుతుంది. ఏనుగు, జింక, అదుపు చేయలేని జంతువు, సింహంలా కూడా ఉంటుంది.

గృహీతో దమ్యమానస్తు యథాస్వస్థస్తు జాయతే తథా సమీరణో ఽస్వస్థో దురాధర్షశ్ చ యోగినామ్

దాన్ని పట్టుకుని, నియంత్రించినపుడు అది ఎలా ఉండాలో అలా మారుతుంది. కానీ వాయువు స్థిరంగా లేకపోతే, యోగులకు అదుపు చేయడం కష్టం.

న్యాయతః సేవ్యమానస్తు స ఏవం స్వస్థతాం వ్రజేత్ యథైవ మృగరాఙ్నాగః శరభో వాపి దుర్మదః

సరైన విధంగా సాధన చేస్తే అది స్థిరతను పొందుతుంది. ఎలా అంటే, అడవి జంతువు, ఏనుగు, లేదా జింక కూడా ఎంత దుర్మార్గమైనా, చివరికి శాంతించేది.

కాలాన్తరవశాద్యోగాద్ దమ్యతే పరమాదరాత్ తథా పరిచయాత్స్వాస్థ్యం సమత్వం చాధిగచ్ఛతి

కాలక్రమంలో, యోగ సాధన వల్ల, దాన్ని ఎంతో జాగ్రత్తగా నియంత్రించవచ్చు. అలానే, అలవాటు వల్ల స్థిరత, సమత్వం వస్తుంది.

యోగాదభ్యసతే యస్తు వ్యసనం నైవ జాయతే ఏవమభ్యస్యమానస్తు మునేః ప్రాణో వినిర్దహేత్

యోగ సాధన ద్వారా చేసే వాడికి ఎలాంటి హాని కలగదు. ఇలా సాధన చేస్తే ముని ప్రాణం పవిత్రమవుతుంది.

మనోవాక్కాయజాన్ దోషాన్ కర్తుర్దేహం చ రక్షతి సంయుక్తస్య తథా సమ్యక్ ప్రాణాయామేన ధీమతః

మనస్సు, వాక్కు, శరీరంతో కలిగే దోషాలను, సాధకుని శరీరాన్ని కూడా, జ్ఞానితో సమంగా, సరిగ్గా ప్రాణాయామం చేసినపుడు రక్షిస్తుంది.

దోషాత్తస్మాచ్చ నశ్యన్తి నిశ్వాసస్తేన జీర్యతే ప్రాణాయామేన సిధ్యన్తి దివ్యాః శాన్త్యాదయః క్రమాత్

దోషాలు అంతా నశించిపోతాయి, ఊపిరి కూడా తగ్గిపోతుంది. ప్రాణాయామం వల్ల దివ్యమైన శాంతి మొదలైన గుణాలు క్రమంగా సిద్ధిస్తాయి.

శాన్తిః ప్రశాన్తిర్దీప్తిశ్ చ ప్రసాదశ్ చ తథా క్రమాత్ ఆదౌ చతుష్టయస్యేహ ప్రోక్తా శాన్తిరిహ ద్విజాః

శాంతి, పరమశాంతి, ప్రకాశం, స్పష్టత ఇవన్నీ క్రమంగా లభిస్తాయి. వీటిలో మొదటిగా శాంతినే ఇక్కడ మునులు చెప్పారు.

సహజాగన్తుకానాం చ పాపానాం శాన్తిర్ ఉచ్యతే ప్రశాన్తిః సంయమః సమ్యగ్ వచసామితి సంస్మృతా

సహజంగా, లేదా అప్రయత్నంగా కలిగే పాపాలు పోవడమే శాంతి. పరమశాంతి అనగా పూర్తిగా నియంత్రణ కలిగి ఉండడమే, ఇది సంప్రదాయంలో గుర్తించబడింది.

ప్రకాశో దీప్తిరిత్యుక్తః సర్వతః సర్వదా ద్విజాః సర్వేన్ద్రియప్రసాదస్తు బుద్ధేర్వై మరుతామపి

ప్రకాశం అనగా వెలుగు, దీప్తి అని అంటారు, ద్విజులారా! ఇది ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా ఉంటుంది. మన ఇంద్రియాల స్పష్టత కూడా బుద్ధికి, వాయువులకు కూడా చెందింది.

ప్రసాద ఇతి సమ్ప్రోక్తః స్వాన్తే త్విహ చతుష్టయే ప్రాణో ఽపానః సమానశ్ చ ఉదానో వ్యాన ఏవ చ

ఈ స్పష్టతను 'ప్రసాదం' అని పిలుస్తారు. మన శరీరంలో నాలుగు రకాల వాయువులు ఉన్నాయి — ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన.