లిఙ్గపురాణమ్

జజ్ఞే తు రుక్మకవచాత్ పరావృత్పరవీరహా జజ్ఞిరే పఞ్చ పుత్రాస్తు మహాసత్త్వాః పరావృతః

రుక్మకవచుని నుండి పరావృతుడు పుట్టాడు, అతడు శత్రు వీరులను సంహరించాడు. పరావృతుడు మహాశక్తి కలవాడై, ఐదు మంది కుమారులను పొందాడు.

రుక్మేషుః పృథురుక్మశ్ చ జ్యామఘః పరిఘో హరిః పరిఘం చ హరిం చైవ విదేహేషు పితా న్యసత్

రుక్మేశు, పృథురుక్మ, జ్యామఘ, పరిఘ, హరి — వీరిలో పరిఘనూ, హరిని కూడా జ్యామఘుని తండ్రి విదేహ దేశానికి అప్పగించాడు.

రుక్మేషురభవద్రాజా పృథురుక్మస్తదాశ్రయాత్ తైస్తు ప్రవ్రాజితో రాజా జ్యామఘో ఽవసదాశ్రమే

రుక్మేశు రాజుగా అయ్యాడు, పృథురుక్మ అతని ఆధారంతో రాజ్యాన్ని పొందాడు. కానీ ఆ ఇద్దరి వల్ల జ్యామఘుడు రాజ్యంచే విడిచిపెట్టబడి, ఆశ్రమంలో నివసించాడు.

ప్రశాన్తః స వనస్థో ఽపి బ్రాహ్మణైరేవ బోధితః జగామ ధనురాదాయ దేశమన్యం ధ్వజీ రథీ

అతడు అరణ్యంలో ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రాహ్మణుల సూచనతో విల్లు పట్టుకుని, ధ్వజంతో కూడిన రథంలో మరో దేశానికి ప్రయాణించాడు.

నర్మదాతీరమేకాకీ కేవలం భార్యయా యుతః ఋక్షవన్తం గిరిం గత్వా త్యక్తమన్యైరువాస సః

జ్యామఘుడు తన భార్యతో మాత్రమే ఒంటరిగా నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న ఋక్షవంత్ పర్వతాన్ని చేరుకుని, ఇతరులందరూ విడిచిపెట్టినప్పటికీ అక్కడే నివసించాడు.

జ్యామఘస్యాభవద్భార్యా శైబ్యా శీలవతీ సతీ సా చైవ తపసోగ్రేణ శైబ్యా వై సమ్ప్రసూయత

జ్యామఘుని భార్య శైబ్యా, మంచి స్వభావం కలిగి, నిష్ఠతో ఉండేది. ఆమె కఠినమైన తపస్సుతో ఒక బిడ్డను కనింది.

సుతం విదర్భం సుభగా వయఃపరిణతా సతీ రాజా పుత్రసుతాయాం తు విద్వాంసౌ క్రథకైశికౌ

ఆ శైబ్యా, వయస్సులో పరిపక్వత కలిగి, అదృష్టవంతురాలై, విదర్భ అనే కుమారుని కనింది. రాజుని కుమార్తెకు క్రథుడు, కైశికుడు అనే విద్యావంతులు జన్మించారు.

పుత్రౌ విదర్భరాజస్య శూరౌ రణవిశారదౌ రోమపాదస్తృతీయశ్ చ బభ్రుస్తస్యాత్మజః స్మృతః

విదర్భ మహారాజుకు ఇద్దరు కుమారులు — రోమపాదుడు, బభ్రుడు. వీరిద్దరూ యుద్ధంలో పరాక్రమవంతులు, బభ్రుడు అతని స్వంత కుమారుడిగా గుర్తించబడతాడు.

సుధృతిస్తనయస్తస్య విద్వాన్పరమధార్మికః కౌశికస్తనయస్తస్మాత్ తస్మాచ్చైద్యాన్వయః స్మృతః

ఆ బభ్రునికి సుధృతి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు జ్ఞానవంతుడు, ధర్మంలో ప్రావీణ్యం కలవాడు. సుధృతికి కౌశికుడు జన్మించాడు. ఆ కౌశికుని నుంచి చేడిప్రజల వంశం వెలిసింది.

క్రథో విదర్భస్య సుతః కున్తిస్తస్యాత్మజో ఽభవత్ కున్తేర్ వృతస్తతో జజ్ఞే రణధృష్టః ప్రతాపవాన్

క్రథుడు విదర్భుని కుమారుడు. అతనికి కుంతి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. కుంతికి వృత్తుడు, వృత్తుని నుంచి యుద్ధంలో ధైర్యంగా ఉండే రణధృష్టుడు జన్మించాడు.

రణధృష్టస్య చ సుతో నిధృతిః పరవీరహా దశార్హో నైధృతో నామ్నా మహారిగణసూదనః

రణధృష్టునికి నిధృతి అనే కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు. నిధృతికి దశార్హుడు అనే కుమారుడు, అతడు మహా శత్రు సమూహాలను నశింపజేసేవాడు.

దశార్హస్య సుతో వ్యాప్తో జీమూత ఇతి తత్సుతః జీమూతపుత్రో వికృతిస్ తస్య భీమరథః సుతః

దశార్హునికి వ్యాప్తుడు అనే కుమారుడు, వ్యాప్తునికి జీమూతుడు జన్మించాడు. జీమూతునికి వికృతి, వికృతికి భీమరథుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

అథ భీమరథస్యాసీత్ పుత్రో నవరథః కిల దానధర్మరతో నిత్యం సత్యశీలపరాయణః

భీమరథునికి నవరథుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు ఎల్లప్పుడూ దానం, ధర్మంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు, సత్యంలో స్థిరంగా ఉండేవాడు.

తస్య చాసీద్దృఢరథః శకునిస్తస్య చాత్మజః తస్మాత్ కరమ్భః సమ్భూతో దేవరాతో ఽభవత్తతః

నవరథునికి దృఢరథుడు కుమారుడు, దృఢరథునికి శకుని కుమారుడు. శకునికి కరంభుడు జన్మించాడు. కరంభుని తర్వాత దేవరాతుడు పుట్టాడు.

దేవరాతాదభూద్రాజా దేవరాతిర్ మహాయశాః దేవగర్భోపమో జజ్ఞే యో దేవక్షత్రనామకః

దేవరాతుని నుంచి మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవరాతి అనే రాజు జన్మించాడు. అతడు దేవతల వలె ఉన్నవాడు, దేవక్షత్రుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

దేవక్షత్రసుతః శ్రీమాన్ మధుర్నామ మహాయశాః మధూనాం వంశకృద్రాజా మధోస్తు కురువంశకః

దేవక్షత్రునికి శ్రీమంతుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన మధురుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. మధురుడు మధువంశాన్ని స్థాపించాడు. మధువంశం నుంచి కురువంశం వెలిసింది.

కురువంశాద్ అనుస్ తస్మాత్ పురుత్వాన్ పురుషోత్తమః అంశుర్జజ్ఞే చ వైదర్భ్యాం భద్రవత్యాం పురుత్వతః

కురువంశం నుంచి అనువు, అనువునుంచి పురుత్వాన్ అనే ఉత్తముడు జన్మించాడు. పురుత్వాన్, విదర్భుని భద్రవతి అనే భార్యతో కలిసి అంశు అనే కుమారుని కనాడు.

ఐక్ష్వాకీమ్ అవహచ్చాంశుః సత్త్వస్తస్మాదజాయత సత్త్వాత్ సర్వగుణోపేతః సాత్వతః కులవర్ధనః

అంశు, ఇక్ష్వాకువంశానికి చెందిన యువతిని పెళ్లాడాడు. వారిద్దరికి సత్వుడు జన్మించాడు. సత్వుని నుంచి సాత్వతుడు పుట్టాడు. అతడు అన్ని గుణాలతో కూడి, వంశాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.

జ్యామఘస్య మయా ప్రోక్తా సృష్టిర్వై విస్తరేణ వః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి నిసృష్టిం జ్యామఘస్య తు

ఇలా జ్యామఘుని వంశవృత్తాంతాన్ని నేను మీకు విశదంగా వివరించాను. ఈ జ్యామఘుని వంశకథను ఎవరు చదువుతారో, వినుతారో —

ప్రజీవత్యేతి వై స్వర్గం రాజ్యం సౌఖ్యం చ విన్దతి

ఆయన దీర్ఘాయువు పొందుతాడు, స్వర్గాన్ని, రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని కూడా అనుభవిస్తాడు.

సాత్వతః సత్యసమ్పన్నః ప్రజజ్ఞే చతురః సుతాన్ భజనం భ్రాజమానం చ దివ్యం దేవావృధం నృపమ్

సాత్వతుని నుండి నిజాయితీతో నిండిన నలుగురు కుమారులు పుట్టారు: భజనుడు, ప్రకాశవంతుడైన భ్రాజమానుడు, దివ్యుడు, దేవావృద్ధుడు, నృపుడు.

అన్ధకం చ మహాభాగం వృష్ణిం చ యదునన్దనమ్ తేషాం నిసర్గాంశ్చతురః శృణుధ్వం విస్తరేణ వై

అందకుడు అనే మహాభాగుడు, యదువంశానికి ఆనందంగా ఉన్న వృష్ణి కూడా పుట్టారు. వీరి సహజ లక్షణాలను మీరు వివరంగా వినండి.

సృఞ్జయ్యాం భజనాచ్చైవ భ్రాజమానాద్విజజ్ఞిరే అయుతాయుః శతాయుశ్ చ బలవాన్ హర్షకృత్స్మృతః

సృంజయుని నుండి, భజనుని నుండి, ఆ ప్రకాశవంతుడి నుండి అయుతాయువు, శతాయువు, బలవంతుడు, హర్షకృత్ అనే వారు పుట్టారు.

తేషాం దేవావృధో రాజా చచార పరమం తపః పుత్రః సర్వగుణోపేతో మమ భూయాదితి స్మరన్

వారిలో దేవావృద్ధుడు అనే రాజు అత్యున్నత తపస్సు ఆచరించాడు. 'నా కుమారుడు అన్ని మంచి లక్షణాలతో ఉండాలి' అని మనసులో కోరుకున్నాడు.

తస్య బభ్రురితి ఖ్యాతః పుణ్యశ్లోకో నృపోత్తమః అనువంశపురాణజ్ఞా గాయన్తీతి పరిశ్రుతమ్

ఆయన కుమారుడు బభ్రువు అని ప్రసిద్ధి చెందిన రాజు. పుణ్యశ్లోకుడిగా పేరు గడించాడు. వంశపురాణాలను తెలిసినవారు ఆయనను ప్రశంసిస్తూ పాటలు పాడుతారు.

గుణాన్దేవావృధస్యాథ కీర్తయన్తో మహాత్మనః యథైవ శృణుమో దూరాత్ సంపశ్యామస్తథాన్తికాత్

ఇప్పుడు మనం దూరం నుండి విని, దగ్గరగా చూసినట్టు, ఆ మహాత్ముడైన దేవావృద్ధుని గొప్ప లక్షణాలను వివరంగా చెప్పుకుందాం.

బభ్రుః శ్రేష్ఠో మనుష్యాణాం దేవైర్దేవావృధః సమః పురుషాః పఞ్చ షష్టిస్తు షట్ సహస్రాణి చాష్ట చ

బభ్రువు మనుషుల్లో అగ్రగణ్యుడు, దేవావృద్ధుడు దేవతలకు సమానుడు. ఐదుగురు, ఆ తర్వాత అరవైమంది, ఆ తర్వాత ఆరు వేల ఎనిమిది మంది ఉన్నారు.

యే ఽమృతత్వమనుప్రాప్తా బభ్రోర్దేవావృధాదపి యజ్వా దానమతిర్వీరో బ్రహ్మణ్యస్తు దృఢవ్రతః

బభ్రువు, దేవావృద్ధుని కంటే ముందుగా అమరత్వాన్ని పొందిన వారు యజ్ఞాలు చేసినవారు, దానశీలులు, వీరులు, బ్రహ్మవేత్తలు, దృఢనిశ్చయంతో ఉన్నవారు.

కీర్తిమాంశ్ చ మహాతేజాః సాత్వతానాం మహారథః తస్యాన్వవాయే సమ్భూతా భోజా వై దైవతోపమాః

పేరు ప్రఖ్యాతి గలవాడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, సాత్వతులలో మహారథుడు. ఆయన వంశంలో భోజులు పుట్టారు, వారు దేవతలకు సమానులు.