లిఙ్గపురాణమ్

క్రోష్టోరేకో ఽభవత్పుత్రో వృజినీవాన్మహాయశాః తస్య పుత్రో ఽభవత్ స్వాతీ కుశఙ్కుస్ తత్సుతో ఽభవత్

క్రోష్టువుకు ఒకే కుమారుడు, అతడు వృజినీవాన్ అనే మహాప్రతిష్ఠ కలవాడు. వృజినీవానుకు కుమారుడు స్వాతి, స్వాతికి కుమారుడు కుశంకు పుట్టాడు.

అథ ప్రసూతిమిచ్ఛన్వై కుశఙ్కుః సుమహాబలః మహాక్రతుభిర్ ఈజే ఽసౌ వివిధైరాప్తదక్షిణైః

అనంతరం, కుశంకు అనే మహాబలుడు సంతానం కోరి, అనేక గొప్ప యజ్ఞాలు చేసి, విరివిగా దక్షిణలు ఇచ్చాడు.

జజ్ఞే చిత్రరథస్తస్య పుత్రః కర్మభిర్ అన్వితః అథ చైత్రరథో వీరో యజ్వా విపులదక్షిణః

ఆయనకు కర్మలో నిపుణుడైన కుమారుడు చిత్రరథుడు పుట్టాడు. ఆ చిత్రరథుడు ధైర్యవంతుడై, యజ్ఞాలు చేసి, విస్తృతంగా దక్షిణలు ఇచ్చాడు.

శశబిన్దుస్ తు వై రాజా అన్వయాద్ వ్రతమ్ ఉత్తమమ్ చక్రవర్తీ మహాసత్త్వో మహావీర్యో బహుప్రజాః

ఆ వంశంలో శశబిందువు అనే రాజు, ఉత్తమ వ్రతాన్ని పాటిస్తూ, ప్రపంచాన్ని పాలించిన చక్రవర్తిగా, గొప్ప శక్తి, పరాక్రమం కలవాడిగా, అనేక సంతానం కలవాడిగా జన్మించాడు.

శశబిన్దోస్తు పుత్రాణాం సహస్రాణామభూచ్ఛతమ్ శంసన్తి తస్య పుత్రాణామ్ అనన్తకమ్ అనుత్తమమ్

శశబిందువు కుమారులు లక్ష మంది పుట్టారు. వారిలో అనంతకుడు అత్యుత్తముడు, అపూర్వుడు అని చెబుతారు.

అనన్తకాత్ సుతో యజ్ఞో యజ్ఞస్య తనయో ధృతిః ఉశనాస్తస్య తనయః సమ్ప్రాప్య తు మహీమిమామ్

అనంతకునికి కుమారుడు యజ్ఞుడు, యజ్ఞునికి కుమారుడు ధృతి. ధృతికి కుమారుడు ఉశనుడు, అతడు భూమిని పొందాడు.

ఆజహారాశ్వమేధానాం శతముత్తమధార్మికః స్మృతశ్చోశనసః పుత్రః సితేషుర్ నామ పార్థివః

ఆ ధర్మాత్ముడైన ఉశనుడు వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేశాడు. అతని కుమారుడు సితేషుడు అనే రాజు గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

మరుతస్తస్య తనయో రాజర్షిర్వంశవర్ధనః వీరః కమ్బలబర్హిస్తు మరుస్తస్యాత్మజః స్మృతః

సితేషునికి కుమారుడు మరుతుడు, వంశాన్ని పెంచిన రాజర్షి. మరుతునికి కుమారుడు, వీరుడు అయిన కంబలబర్హి అని ప్రసిద్ధి.

పుత్రస్తు రుక్మకవచో విద్వాన్ కమ్బలబర్హిషః నిహత్య రుక్మకవచో వీరాన్ కవచినో రణే

కంబలబర్హికి కుమారుడు విద్యావంతుడైన రుక్మకవచుడు. రుక్మకవచుడు యుద్ధంలో కవచధారులను సంహరించాడు.

ధన్వినో నిశితైర్ బాణైర్ అవాప శ్రియముత్తమామ్ అశ్వమేధే తు ధర్మాత్మా ఋత్విగ్భ్యః పృథివీం దదౌ

తన విల్లు నుండి పదునైన బాణాలతో అతడు అత్యుత్తమ కీర్తిని సంపాదించాడు. అశ్వమేధ యజ్ఞంలో ధర్మాత్ముడు ఋత్విజులకు భూమిని దానం చేశాడు.

జజ్ఞే తు రుక్మకవచాత్ పరావృత్పరవీరహా జజ్ఞిరే పఞ్చ పుత్రాస్తు మహాసత్త్వాః పరావృతః

రుక్మకవచుని నుండి పరావృతుడు పుట్టాడు, అతడు శత్రు వీరులను సంహరించాడు. పరావృతుడు మహాశక్తి కలవాడై, ఐదు మంది కుమారులను పొందాడు.

రుక్మేషుః పృథురుక్మశ్ చ జ్యామఘః పరిఘో హరిః పరిఘం చ హరిం చైవ విదేహేషు పితా న్యసత్

రుక్మేశు, పృథురుక్మ, జ్యామఘ, పరిఘ, హరి — వీరిలో పరిఘనూ, హరిని కూడా జ్యామఘుని తండ్రి విదేహ దేశానికి అప్పగించాడు.

రుక్మేషురభవద్రాజా పృథురుక్మస్తదాశ్రయాత్ తైస్తు ప్రవ్రాజితో రాజా జ్యామఘో ఽవసదాశ్రమే

రుక్మేశు రాజుగా అయ్యాడు, పృథురుక్మ అతని ఆధారంతో రాజ్యాన్ని పొందాడు. కానీ ఆ ఇద్దరి వల్ల జ్యామఘుడు రాజ్యంచే విడిచిపెట్టబడి, ఆశ్రమంలో నివసించాడు.

ప్రశాన్తః స వనస్థో ఽపి బ్రాహ్మణైరేవ బోధితః జగామ ధనురాదాయ దేశమన్యం ధ్వజీ రథీ

అతడు అరణ్యంలో ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పటికీ, బ్రాహ్మణుల సూచనతో విల్లు పట్టుకుని, ధ్వజంతో కూడిన రథంలో మరో దేశానికి ప్రయాణించాడు.

నర్మదాతీరమేకాకీ కేవలం భార్యయా యుతః ఋక్షవన్తం గిరిం గత్వా త్యక్తమన్యైరువాస సః

జ్యామఘుడు తన భార్యతో మాత్రమే ఒంటరిగా నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న ఋక్షవంత్ పర్వతాన్ని చేరుకుని, ఇతరులందరూ విడిచిపెట్టినప్పటికీ అక్కడే నివసించాడు.

జ్యామఘస్యాభవద్భార్యా శైబ్యా శీలవతీ సతీ సా చైవ తపసోగ్రేణ శైబ్యా వై సమ్ప్రసూయత

జ్యామఘుని భార్య శైబ్యా, మంచి స్వభావం కలిగి, నిష్ఠతో ఉండేది. ఆమె కఠినమైన తపస్సుతో ఒక బిడ్డను కనింది.

సుతం విదర్భం సుభగా వయఃపరిణతా సతీ రాజా పుత్రసుతాయాం తు విద్వాంసౌ క్రథకైశికౌ

ఆ శైబ్యా, వయస్సులో పరిపక్వత కలిగి, అదృష్టవంతురాలై, విదర్భ అనే కుమారుని కనింది. రాజుని కుమార్తెకు క్రథుడు, కైశికుడు అనే విద్యావంతులు జన్మించారు.

పుత్రౌ విదర్భరాజస్య శూరౌ రణవిశారదౌ రోమపాదస్తృతీయశ్ చ బభ్రుస్తస్యాత్మజః స్మృతః

విదర్భ మహారాజుకు ఇద్దరు కుమారులు — రోమపాదుడు, బభ్రుడు. వీరిద్దరూ యుద్ధంలో పరాక్రమవంతులు, బభ్రుడు అతని స్వంత కుమారుడిగా గుర్తించబడతాడు.

సుధృతిస్తనయస్తస్య విద్వాన్పరమధార్మికః కౌశికస్తనయస్తస్మాత్ తస్మాచ్చైద్యాన్వయః స్మృతః

ఆ బభ్రునికి సుధృతి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు జ్ఞానవంతుడు, ధర్మంలో ప్రావీణ్యం కలవాడు. సుధృతికి కౌశికుడు జన్మించాడు. ఆ కౌశికుని నుంచి చేడిప్రజల వంశం వెలిసింది.

క్రథో విదర్భస్య సుతః కున్తిస్తస్యాత్మజో ఽభవత్ కున్తేర్ వృతస్తతో జజ్ఞే రణధృష్టః ప్రతాపవాన్

క్రథుడు విదర్భుని కుమారుడు. అతనికి కుంతి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. కుంతికి వృత్తుడు, వృత్తుని నుంచి యుద్ధంలో ధైర్యంగా ఉండే రణధృష్టుడు జన్మించాడు.

రణధృష్టస్య చ సుతో నిధృతిః పరవీరహా దశార్హో నైధృతో నామ్నా మహారిగణసూదనః

రణధృష్టునికి నిధృతి అనే కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు. నిధృతికి దశార్హుడు అనే కుమారుడు, అతడు మహా శత్రు సమూహాలను నశింపజేసేవాడు.

దశార్హస్య సుతో వ్యాప్తో జీమూత ఇతి తత్సుతః జీమూతపుత్రో వికృతిస్ తస్య భీమరథః సుతః

దశార్హునికి వ్యాప్తుడు అనే కుమారుడు, వ్యాప్తునికి జీమూతుడు జన్మించాడు. జీమూతునికి వికృతి, వికృతికి భీమరథుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

అథ భీమరథస్యాసీత్ పుత్రో నవరథః కిల దానధర్మరతో నిత్యం సత్యశీలపరాయణః

భీమరథునికి నవరథుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. అతడు ఎల్లప్పుడూ దానం, ధర్మంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు, సత్యంలో స్థిరంగా ఉండేవాడు.

తస్య చాసీద్దృఢరథః శకునిస్తస్య చాత్మజః తస్మాత్ కరమ్భః సమ్భూతో దేవరాతో ఽభవత్తతః

నవరథునికి దృఢరథుడు కుమారుడు, దృఢరథునికి శకుని కుమారుడు. శకునికి కరంభుడు జన్మించాడు. కరంభుని తర్వాత దేవరాతుడు పుట్టాడు.

దేవరాతాదభూద్రాజా దేవరాతిర్ మహాయశాః దేవగర్భోపమో జజ్ఞే యో దేవక్షత్రనామకః

దేవరాతుని నుంచి మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవరాతి అనే రాజు జన్మించాడు. అతడు దేవతల వలె ఉన్నవాడు, దేవక్షత్రుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.

దేవక్షత్రసుతః శ్రీమాన్ మధుర్నామ మహాయశాః మధూనాం వంశకృద్రాజా మధోస్తు కురువంశకః

దేవక్షత్రునికి శ్రీమంతుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన మధురుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. మధురుడు మధువంశాన్ని స్థాపించాడు. మధువంశం నుంచి కురువంశం వెలిసింది.

కురువంశాద్ అనుస్ తస్మాత్ పురుత్వాన్ పురుషోత్తమః అంశుర్జజ్ఞే చ వైదర్భ్యాం భద్రవత్యాం పురుత్వతః

కురువంశం నుంచి అనువు, అనువునుంచి పురుత్వాన్ అనే ఉత్తముడు జన్మించాడు. పురుత్వాన్, విదర్భుని భద్రవతి అనే భార్యతో కలిసి అంశు అనే కుమారుని కనాడు.

ఐక్ష్వాకీమ్ అవహచ్చాంశుః సత్త్వస్తస్మాదజాయత సత్త్వాత్ సర్వగుణోపేతః సాత్వతః కులవర్ధనః

అంశు, ఇక్ష్వాకువంశానికి చెందిన యువతిని పెళ్లాడాడు. వారిద్దరికి సత్వుడు జన్మించాడు. సత్వుని నుంచి సాత్వతుడు పుట్టాడు. అతడు అన్ని గుణాలతో కూడి, వంశాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.

జ్యామఘస్య మయా ప్రోక్తా సృష్టిర్వై విస్తరేణ వః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి నిసృష్టిం జ్యామఘస్య తు

ఇలా జ్యామఘుని వంశవృత్తాంతాన్ని నేను మీకు విశదంగా వివరించాను. ఈ జ్యామఘుని వంశకథను ఎవరు చదువుతారో, వినుతారో —