లిఙ్గపురాణమ్

యదా న నిన్దేన్న ద్వేష్టి బ్రహ్మ సమ్పద్యతే తదా యా దుస్త్యజా దుర్మతిభిర్ యానజీర్యతి జీర్యతః

ఎప్పుడైతే అపహాస్యం చేయడు, ద్వేషించడు, అప్పుడే పరబ్రహ్మను పొందుతాడు; మూర్ఖులకు విడిచిపెట్టడం కష్టం అయిన ఆ తాపత్రయం, శరీరం వృద్ధాప్యంలో ఎలా క్షీణిస్తుందో అలా క్షీణిస్తుంది.

యో ఽసౌ ప్రాణాన్తికో రోగస్ తాం తృష్ణాం త్యజతః సుఖమ్ జీర్యన్తి జీర్యతః కేశా దన్తా జీర్యన్తి జీర్యతః

ప్రాణాంతక వ్యాధి అయిన తృష్ణను వదిలినవాడికి ఆనందం కలుగుతుంది; వయస్సుతో జుట్టు, పళ్ళు ఎలా క్షీణిస్తాయో, అలా తృష్ణ కూడా క్షీణిస్తుంది.

చక్షుఃశ్రోత్రే చ జీర్యేతే తృష్ణైకా నిరుపద్రవా జీర్యన్తి దేహినః సర్వే స్వభావాదేవ నాన్యథా

కళ్ళు, చెవులు వృద్ధాప్యంలో బలహీనపడతాయి, కానీ తృష్ణ మాత్రం కలవరపడదు; శరీరంలోని అన్ని అవయవాలు సహజంగా వృద్ధాప్యం చెందుతాయి, దీనికి మినహాయింపు లేదు.

జీవితాశా ధనాశా చ జీర్యతో ఽపి న జీర్యతే యచ్చ కామసుఖం లోకే యచ్చ దివ్యం మహత్సుఖమ్

జీవిత ఆశ, ధన ఆశ శరీరం వృద్ధాప్యంలో ఉన్నా వృద్ధాప్యం చెందవు; లోకంలో ఉన్న కామసుఖం, స్వర్గంలో ఉన్న మహాసుఖం—

తృష్ణాక్షయసుఖస్యైతత్ కలాం నార్హతి షోడశీమ్ ఏవముక్త్వా స రాజర్షిః సదారః ప్రావిశద్వనమ్

—తృష్ణ నశించడంలో కలిగే ఆనందానికి పదహారు వంతులైనా సరిపోవు. ఇలా చెప్పి ఆ రాజర్షి తన భార్యతో పాటు అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.

భృగుతుఙ్గే తపస్తప్త్వా తత్రైవ చ మహాయశాః సాధయిత్వా త్వనశనం సదారః స్వర్గమాప్తవాన్

భృగుశిఖరంలో, ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగినవాడు కఠినమైన తపస్సు చేసి, ఉపవాస వ్రతాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేసి, తన భార్యతో కలిసి స్వర్గాన్ని పొందాడు.

తస్య వంశాస్తు పఞ్చైతే పుణ్యా దేవర్షిసత్కృతాః యైర్వ్యాప్తా పృథివీ కృత్స్నా సూర్యస్యేవ మరీచిభిః

ఆయనకు ఐదు వంశాలు పుట్టాయి. అవి పుణ్యమైనవి, దేవర్షులచే గౌరవించబడ్డవి. అవి సూర్యుని కిరణాలవలె భూమంతా వ్యాపించాయి.

ధనీ ప్రజావాన్ ఆయుష్మాన్ కీర్తిమాంశ్ చ భవేన్నరః యయాతిచరితం పుణ్యం పఠఞ్ఛృణ్వంశ్ చ బుద్ధిమాన్

యయాతి చరిత్రను చదివేవారు లేదా వినేవారు ధనవంతులు, సంతానంతో సంపన్నులు, దీర్ఘాయుష్కులు, కీర్తిశాలి, తెలివైనవారు అవుతారు.

సర్వపాపవినిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే

అటువంటి వారు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తులై, శివలోకంలో ఘనంగా గౌరవింపబడతారు.

యదోర్వంశం ప్రవక్ష్యామి జ్యేష్ఠస్యోత్తమతేజసః సంక్షేపేణానుపూర్వ్యాచ్చ గదతో మే నిబోధత

యదువు వంశాన్ని, అతడు పెద్దవాడు, అత్యంత తేజస్సుతో ఉన్నవాడు. ఇప్పుడు నేను సంక్షిప్తంగా, క్రమంగా చెప్పబోతున్నాను. శ్రద్ధగా వినండి.

యదోః పుత్రా బభూవుర్ హి పఞ్చ దేవసుతోపమాః సహస్రజిత్సుతో జ్యేష్ఠః క్రోష్టుర్ నీలో ఽజకో లఘుః

యదువుకు ఐదు కుమారులు పుట్టారు. వారు దేవపుత్రులవలె ఉన్నారు. పెద్దవాడు సహస్రజిత్, తరువాత క్రోష్టు, నీల, అజక, లఘు.

సహస్రజిత్సుతస్తద్వచ్ ఛతజిన్నామ పార్థివః సుతాః శతజితః ఖ్యాతాస్ త్రయః పరమకీర్తయః

సహస్రజిత్‌కు శతజిత్ అనే రాజు పుట్టాడు. శతజిత్‌కు ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు. వారు ఎంతో ప్రసిద్ధి పొందారు.

హైహయశ్ చ హయశ్చైవ రాజా వేణుహయశ్ చ యః హైహయస్య తు దాయాదో ధర్మ ఇత్యభివిశ్రుతః

హైహయుడు, హయుడు, రాజు వేణుహయుడు—ఇవారు అతని కుమారులు. హైహయుని వారసుడు ధర్ముడు అని పేరుపొందాడు.

తస్య పుత్రో ఽభవద్విప్రా ధర్మనేత్ర ఇతి శ్రుతః ధర్మనేత్రస్య కీర్తిస్ తు సంజయస్ తస్య చాత్మజః

బ్రాహ్మణులారా! అతనికి ధర్మనేత్రుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. ధర్మనేత్రునికి కీర్తి, కీర్తికి సంజయుడు కుమారుడు.

సంజయస్య తు దాయాదో మహిష్మాన్నామ ధార్మికః ఆసీన్ మహిష్మతః పుత్రో భద్రశ్రేణ్యః ప్రతాపవాన్

సంజయునికి ధార్మికుడు అయిన మహిష్మాన్ అనే కుమారుడు పుట్టాడు. మహిష్మాన్‌కు భద్రశ్రేణ్యుడు అనే పరాక్రమశాలి కుమారుడు పుట్టాడు.

భద్రశ్రేణ్యస్య దాయాదో దుర్దమో నామ పార్థివః దుర్దమస్య సుతో ధీమాన్ ధనకో నామ విశ్రుతః

భద్రశ్రేణ్యునికి దుర్దముడు అనే రాజు వారసుడు. దుర్దమునికి ధనకుడు అనే తెలివైనవాడు, ప్రసిద్ధుడైన కుమారుడు పుట్టాడు.

ధనకస్య తు దాయాదాశ్ చత్వారో లోకసంమతాః కృతవీర్యః కృతాగ్నిశ్ చ కృతవర్మా తథైవ చ

ధనకునికి నలుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారు లోకంలో గౌరవింపబడినవారు—కృతవీర్యుడు, కృతాగ్ని, కృతవర్మ, కృతౌజ.

కృతౌజాశ్ చ చతుర్థో ఽభూత్ కార్తవీర్యస్తతో ఽర్జునః జజ్ఞే బాహుసహస్రేణ సప్తద్వీపేశ్వరోత్తమః

నాలుగవవాడు కృతౌజ. అతనికి కార్తవీర్యార్జునుడు పుట్టాడు. అతడు వేల చేతులతో, ఏడు ద్వీపాలకు అధిపతిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

తస్య రామస్ తదా త్వాసీన్ మృత్యుర్నారాయణాత్మకః తస్య పుత్రశతాన్యాసన్ పఞ్చ తత్ర మహారథాః

అతనికి రాముడు, నారాయణ స్వరూపుడై, మరణంగా నిలిచాడు. అతనికి వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో ఐదుగురు మహా రథులు.

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మాత్మానో మనస్వినః శూరశ్ చ శూరసేనశ్ చ ధృష్టః కృష్ణస్తథైవ చ

వారు ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, బలవంతులు, వీరులు, ధార్మికులు, తెలివైనవారు—వారిలో శూరుడు, శూరసేనుడు, ధృష్టుడు, కృష్ణుడు కూడా ఉన్నారు.

జయధ్వజశ్ చ రాజాసీద్ ఆవన్తీనాం విశాం పతిః జయధ్వజస్య పుత్రో ఽభూత్ తాలజఙ్ఘో మహాబలః

జయధ్వజుడు రాజుగా అవంతి ప్రజలకు అధిపతిగా ఉన్నాడు. జయధ్వజునికి తాలజఙ్ఘుడు అనే మహాబలుడు కుమారుడు పుట్టాడు.

శతం పుత్రాస్తు తస్యేహ తాలజఙ్ఘాః ప్రకీర్తితాః తేషాం జ్యేష్ఠో మహావీర్యో వీతిహోత్రో ఽభవన్నృపః

తాలజఙ్ఘునికి ఇక్కడ వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిని తాలజఙ్ఘులు అంటారు. వారిలో పెద్దవాడు, మహావీరుడు, వితిహోత్రుడు రాజయ్యాడు.

వృషప్రభృతయశ్చాన్యే తత్సుతాః పుణ్యకర్మణః వృషో వంశకరస్తేషాం తస్య పుత్రో ఽభవన్మధుః

వితిహోత్రునికి వృషుడు మొదలైన పుణ్యకర్మలు చేసిన కుమారులు పుట్టారు. వారిలో వృషుడు వంశాన్ని కొనసాగించాడు. అతనికి మధువు కుమారుడు.

మధోః పుత్రశతం చాసీద్ వృష్ణిస్తస్య తు వంశభాక్ వృష్ణేస్తు వృష్ణయః సర్వే మధోర్వై మాధవాః స్మృతాః యాదవా యదువంశేన నిరుచ్యన్తే తు హైహయాః

మధువు కు వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో వృష్ణి అతని వంశాన్ని కొనసాగించాడు. వృష్ణి సంతానాన్ని వృష్ణులు అంటారు. మధువు సంతానాన్ని మాధవులు అంటారు. యదువు వంశానికి చెందిన హేహయులు యాదవులు అని కూడా పిలవబడతారు.

తేషాం పఞ్చ గణా హ్యేతే హైహయానాం మహాత్మనామ్

ఈ మహాత్ములైన హేహయులకు ఐదు వంశాలు ఉన్నాయి.

వీతిహోత్రాశ్ చ హర్యాతా భోజాశ్చావన్తయస్ తథా శూరసేనాస్తు విఖ్యాతాస్ తాలజఙ్ఘాస్తథైవ చ

వీటిలో వీతిహోత్రులు, హర్యాతులు, భోజులు, అవంతులు, ప్రసిద్ధి చెందిన శూరసేనులు, అలాగే తాళజంఘులు ఉన్నారు.

శూరశ్ చ శూరసేనశ్ చ వృషః కృష్ణస్తథైవ చ జయధ్వజః పఞ్చమస్తు విఖ్యాతా హైహయోత్తమాః

శూరుడు, శూరసేనుడు, వృషుడు, కృష్ణుడు, జయధ్వజుడు — వీరిద్దరూ హేహయులలో అగ్రగణ్యులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

శూరశ్ చ శూరవీరశ్ చ శూరసేనస్య చానఘాః శూరసేనా ఇతి ఖ్యాతా దేశాస్తేషాం మహాత్మనామ్

శూరుడు, శూరవీరుడు, శూరసేనుని ప్రసిద్ధి చెందిన కుమారులు — వీరిని శూరసేనులు అంటారు. వీరి ప్రాంతాలు ఆ మహాత్ములకు చెందాయి.

వీతిహోత్రసుతశ్చాపి విశ్రుతో నర్త ఇత్యుత దుర్జయః కృష్ణపుత్రస్తు బభూవామిత్రకర్శనః

వీతిహోత్రుని ప్రసిద్ధి చెందిన కుమారుడు నర్తుడు. కృష్ణుని కుమారుడు దుర్జయుడు అమిత్రకర్షణుడు అయ్యాడు.