లిఙ్గపురాణమ్

దిష్టపుత్రస్తు నాభాగస్ తస్మాదపి భలన్దనః భలన్దనస్య విక్రాన్తో రాజాసీద్ అజవాహనః

నాభాగుని కుమారుడు దిష్టుడు, అతనివల్ల భలందనుడు పుట్టాడు. భలందనునికి విక్రమశాలి అజవాహనుడు రాజుగా జన్మించాడు.

ఏతే సమాసతః ప్రోక్తా మనుపుత్రా మహాభుజాః ఇక్ష్వాకోః పుత్రపౌత్రాద్యా ఏలస్యాథ వదామి వః

ఇంతవరకు మను కుమారులు, మహాబాహువులారా, సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఇప్పుడు ఇక్ష్వాకువు వంశాన్ని, ఆయన కుమారులు, మనవళ్ళు మొదలుకొని, ఎల అనే వంశాన్ని కూడా మీకు చెబుతాను.

ఐలః పురూరవా నామ రుద్రభక్తః ప్రతాపవాన్ చక్రే త్వకణ్టకం రాజ్యం దేశే పుణ్యతమే ద్విజాః

ఐలుడు, పురూరవుడు అని పేరుగలవాడు, రుద్రునికి భక్తుడై, మహాశక్తి కలవాడు. అతడు ద్విజులారా, పవిత్రమైన దేశమైన త్వకంటకంలో తన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

ఉత్తరే యమునాతీరే ప్రయాగే మునిసేవితే ప్రతిష్ఠానాధిపః శ్రీమాన్ ప్రతిష్ఠానే ప్రతిష్ఠితః

యమునా నది ఉత్తర తీరంలో, మునులు పూజించే ప్రయాగంలో, ప్రతిష్ఠానపురానికి అధిపతిగా, ప్రతిష్ఠానంలోనే ప్రతిష్ఠితుడై ఉన్నాడు ఆ మహాత్ముడు.

తస్య పుత్రాః సప్త భవన్ సర్వే వితతతేజసః గన్ధర్వలోకవిదితా భవభక్తా మహాబలాః

అతనికి ఏడుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారందరూ విస్తృతమైన తేజస్సుతో, గంధర్వ లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు, భవునికి భక్తులు, మహాబలశాలులు.

ఆయుర్ మాయుర్ అమాయుశ్ చ విశ్వాయుశ్చైవ వీర్యవాన్ శ్రుతాయుశ్ చ శతాయుశ్ చ దివ్యాశ్చైవోర్వశీసుతాః

వారు ఆయు, మాయు, అమాయు, వీర్యవంతుడైన విశ్వాయు, శ్రుతాయు, శతాయు, ఇంకా దివ్యమైన ఉర్వశి కుమారులు.

ఆయుషస్తనయా వీరాః పఞ్చైవాసన్మహౌజసః స్వర్భానుతనయాయాం తే ప్రభాయాం జజ్ఞిరే నృపాః

ఆయుకి ఐదుగురు వీర కుమారులు పుట్టారు. వారు మహాశక్తి కలవారు, స్వర్భాను కుమార్తె ప్రభ నుండి జన్మించారు, రాజులారా.

నహుషః ప్రథమస్తేషాం ధర్మజ్ఞో లోకవిశ్రుతః నహుషస్య తు దాయాదాః షడిన్ద్రోపమతేజసః

వారిలో నహుషుడు మొదటివాడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, లోకంలో ప్రసిద్ధుడు. నహుషునికి ఆరు మంది వారసులు పుట్టారు; వారు ఇంద్రుడితో సమానమైన తేజస్సు కలవారు.

ఉత్పన్నాః పితృకన్యాయాం విరజాయాం మహౌజసః యతిర్యయాతిః సంయాతిర్ ఆయాతిః పఞ్చమో ఽన్ధకః

పితృదేవతల కుమార్తె విరజ నుండి మహాశక్తి కలిగిన యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, ఐదవవాడైన అంధకుడు జన్మించారు.

విజాతిశ్చేతి షడిమే సర్వే ప్రఖ్యాతకీర్తయః యతిర్జ్యేష్ఠశ్ చ తేషాం వై యయాతిస్తు తతో ఽవరః

విజాతి అనే ఆరవవాడు కూడా. వీరు ఆరుగురు ప్రసిద్ధికొందినవారు. వారిలో యతి పెద్దవాడు, తరువాత యయాతి.

జ్యేష్ఠస్తు యతిర్మోక్షార్థో బ్రహ్మభూతో ఽభవత్ప్రభుః తేషాం యయాతిః పఞ్చానాం మహాబలపరాక్రమః

పెద్దవాడు యతి, మోక్షాన్ని కోరుతూ బ్రహ్మస్వరూపుడయ్యాడు. మిగతా ఐదుగురిలో యయాతి మహాబలపరాక్రమశాలి.

దేవయానీముశనసః సుతాం భార్యామవాప సః శర్మిష్ఠామాసురీం చైవ తనయాం వృషపర్వణః

యయాతి ఉశనసుడు కుమార్తె దేవయానిని భార్యగా పొందాడు. అలాగే వృషపర్వుడు కుమార్తె అయిన అసురకన్య శర్మిష్ఠను కూడా భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యదుం చ తుర్వసుం చైవ దేవయానీ వ్యజాయత తావుభౌ శుభకర్మాణౌ స్తుతౌ విద్యావిశారదౌ

దేవయాని యయాతికి యదు, తుర్వసు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. వారు ఇద్దరూ శుభకర్మలు చేసే వారు, ప్రశంసలు పొందినవారు, విద్యలో నిపుణులు.

ద్రుహ్యం చానుం చ పూరుం చ శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ యయాతయే రథం తస్మై దదౌ శుక్రః ప్రతాపవాన్

శర్మిష్ఠ వృషపర్వుడు కుమార్తె, యయాతికి ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. యయాతికి ప్రతాపశాలి శుక్రుడు ఒక రథాన్ని ఇచ్చాడు.

తోషితస్తేన విప్రేన్ద్రః ప్రీతః పరమభాస్వరమ్ సుసంగం కాఞ్చనం దివ్యమ్ అక్షయే చ మహేషుధీ

యయాతి తృప్తిపడినందుకు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన శుక్రుడు, పరమ ప్రకాశవంతమైన, బంగారు, దివ్యమైన, ఎప్పటికీ నశించని గొప్ప రథాన్ని ఆనందంతో ఇచ్చాడు.

యుక్తం మనోజవైర్ అశ్వైర్ యేన కన్యాం సముద్వహన్ స తేన రథముఖ్యేన షణ్మాసేనాజయన్మహీమ్

ఆ రథం మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలతో జోడించబడింది. ఆ రథంలో కన్యను ఎక్కించుకొని, ఆ గొప్ప రథంతో యయాతి ఆరు నెలల్లో భూమిని జయించాడు.

యయాతిర్యుధి దుర్ధర్షో దేవదానవమానుషైః భవభక్తస్తు పుణ్యాత్మా ధర్మనిష్ఠః సమఞ్జసః

యయాతిని దేవతలు, దానవులు, మనుషులు యుద్ధంలో ఓడించలేకపోయారు. అతడు భవునికి భక్తుడు, పవిత్రాత్మ, ధర్మంలో స్థిరుడు, న్యాయంగా ఉండేవాడు.

యజ్ఞయాజీ జితక్రోధః సర్వభూతానుకమ్పనః కౌరవాణాం చ సర్వేషాం స భవద్రథ ఉత్తమః

యయాతి యజ్ఞాలు నిర్వహించేవాడు, కోపాన్ని జయించేవాడు, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపేవాడు. కౌరవులందరిలో భవద్రథుడు శ్రేష్ఠుడు.

యావన్నరేన్ద్రప్రవరః కౌరవో జనమేజయః పూరోర్వంశస్య రాజ్ఞస్తు రాజ్ఞః పారిక్షితస్య తు

పురువంశానికి చెందిన రాజులు, అలాగే రాజా పరిక్షిత్తు వంశానికి చెందినవారు, కౌరవులలో ప్రముఖుడు అయిన జనమేజయుడు వరకు ఉన్నారు.

జగామ స రథో నాశం శాపాద్గర్గస్య ధీమతః గర్గస్య హి సుతం బాలం స రాజా జనమేజయః

ధీమంతుడు గర్గుడు చేసిన శాపం వల్ల ఆ రథం నాశనం అయింది. ఎందుకంటే రాజు జనమేజయుడు గర్గుని చిన్న కుమారునిని చంపాడు.

అక్రూరం హింసయామాస బ్రహ్మహత్యామవాప సః స లోహగన్ధీ రాజర్షిః పరిధావన్నితస్తతః

అక్రూరుని హింసించి, బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని పొందాడు. ఆ రాజర్షి, ఇనుపపు వాసనతో, ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ ఉండేవాడు.

పౌరజానపదైస్త్యక్తో న లేభే శర్మ కర్హిచిత్ తతః స దుఃఖసంతప్తో న లేభే సంవిదం క్వచిత్

పట్టణ ప్రజలు, గ్రామస్థులు అతన్ని వదిలేశారు. అతడు ఎప్పుడూ శాంతిని పొందలేకపోయాడు. బాధతో బాధపడుతూ ఎక్కడా ఉపశమనం దొరకలేదు.

జగామ శౌనకమృషిం శరణ్యం వ్యథితస్తదా ఇన్ద్రేతిర్ నామ విఖ్యాతో యో ఽసౌ మునిరుదారధీః

ఆపదలో ఉన్న అతడు ఆశ్రయం కోసం ఋషి శౌనకుని వద్దకు వెళ్లాడు. ఆ మహర్షి పేరు ఇంద్రేతి, మంచి పేరు ఉన్నవాడు, గొప్ప మనస్సున్నవాడు.

యాజయామాస చేన్ద్రేతిస్ తం నృపం జనమేజయమ్ అశ్వమేధేన రాజానం పావనార్థం ద్విజోత్తమాః

ఇంద్రేతి మహర్షి, అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణులతో కలిసి, రాజు జనమేజయునికి పవిత్రత కోసం అశ్వమేధ యజ్ఞాన్ని చేయించాడు.

స లోహగన్ధాన్నిర్ముక్త ఏనసా చ మహాయశాః యజ్ఞస్యావభృథే మధ్యే యాతో దివ్యో రథః శుభః

ఆ మహాప్రతిష్ట కలిగిన రాజు, ఇనుపపు వాసన నుండి, పాపం నుండి విముక్తుడై, యజ్ఞస్నానం మధ్యలో దివ్యమైన, అందమైన రథాన్ని ఎక్కాడు.

తస్మాద్వంశాత్పరిభ్రష్టో వసోశ్చేదిపతేః పునః దత్తః శక్రేణ తుష్టేన లేభే తస్మాద్ బృహద్రథః

ఆ వంశం నుండి, చేదిరాజు వసువు తొలగించబడ్డాడు. కానీ ఇంద్రుడు సంతోషించి మళ్లీ ఇచ్చినప్పుడు, బ్రిహద్రథుడు దాన్ని పొందాడు.

తతో హత్వా జరాసంధం భీమస్తం రథముత్తమమ్ ప్రదదౌ వాసుదేవాయ ప్రీత్యా కౌరవనన్దనః

తర్వాత భీముడు జరాసంధుడిని సంహరించి, ఆ ఉత్తమ రథాన్ని కౌరవుల ఆనందకరుడా, ప్రేమతో వాసుదేవునికి ఇచ్చాడు.

అభ్యషిఞ్చత్పురుం పుత్రం యయాతిర్నాహుషః ప్రభుః కృతోపకారస్తేనైవ పురుణా ద్విజసత్తమాః

నాహుషుని వంశస్థుడు అయిన మహాబలుడు యయాతి తన కుమారుడు పురువును రాజుగా అభిషేకించాడు. అలా పురువు చేసిన ఉపకారానికి ప్రతిఫలం చెల్లించాడు, బ్రాహ్మణులారా.

అభిషేక్తుకామం చ నృపం పురుం పుత్రం కనీయసమ్ బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్

తన చిన్న కుమారుడు పురువును రాజుగా అభిషేకించాలనుకున్నప్పుడు, బ్రాహ్మణులలో ప్రముఖులు ఇలా అన్నారు.