లిఙ్గపురాణమ్

అఙ్గారసదృశీ నారీ ఘృతకుమ్భసమః పుమాన్ తస్మాన్నారీషు సంసర్గం దూరతః పరివర్జయేత్

స్త్రీ అంగారంలా, పురుషుడు నెయ్యి కుండిలా ఉంటాడు. అందువల్ల స్త్రీలతో సాంగత్యాన్ని దూరంగా నివారించాలి.

భోగేన తృప్తిర్నైవాస్తి విషయాణాం విచారతః తస్మాద్విరాగః కర్తవ్యో మనసా కర్మణా గిరా

ఇంద్రియ సుఖాలు అనుభవించినా, వాటిలో నిజమైన తృప్తి కలగదు అని యథార్థంగా ఆలోచిస్తే తెలుస్తుంది. అందుకే మనసుతో, మాటతో, చేతలతో విరక్తి పెంపొందించుకోవాలి.

న జాతు కామః కామానామ్ ఉపభోగేన శామ్యతి హవిషా కృష్ణవర్త్మేవ భూయ ఏవాభివర్ధతే

కామాలు అనుభవించడంవల్ల కోరికలు ఎప్పుడూ తీరవు. నెయ్యి పోసిన అగ్నిలా అవి మరింత పెరుగుతాయి.

తస్మాత్త్యాగః సదా కార్యస్ త్వ్ అమృతత్వాయ యోగినా అవిరక్తో యతో మర్త్యో నానాయోనిషు వర్తతే

కాబట్టి, యోగులు అమృతత్వం కోసం ఎప్పుడూ త్యాగాన్ని ఆచరించాలి. విరక్తి లేని మానవుడు మరణించేవాడు, ఎన్నో జన్మల్లో తిరుగుతూనే ఉంటాడు.

త్యాగేనైవామృతత్వం హి శ్రుతిస్మృతివిదాం వరాః కర్మణా ప్రజయా నాస్తి ద్రవ్యేణ ద్విజసత్తమాః

శ్రుతి, స్మృతి గ్రంథాలను బాగా తెలిసినవారు, త్యాగం ద్వారానే అమృతత్వం లభిస్తుంది అంటారు. కర్మ, సంతానం, ధనంతో కాదు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

తస్మాద్విరాగః కర్తవ్యో మనోవాక్కాయకర్మణా ఋతౌ ఋతౌ నివృత్తిస్తు బ్రహ్మచర్యమితి స్మృతమ్

అందుకే, మనసు, మాట, శరీర కర్మల ద్వారా విరక్తి పెంపొందించాలి. సమయానుసారంగా నియమితంగా ఉపశమనాన్ని పాటించడమే బ్రహ్మచర్యం అని చెప్పబడింది.

యమాః సంక్షేపతః ప్రోక్తా నియమాంశ్ చ వదామి వః శౌచమిజ్యా తపో దానం స్వాధ్యాయోపస్థనిగ్రహః

యమాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు నియమాలను చెబుతాను: శుద్ధి, యజ్ఞం, తపస్సు, దానం, స్వాధ్యాయం, ఇంద్రియ నిగ్రహం.

వ్రతోపవాసమౌనం చ స్నానం చ నియమా దశ నియమః స్యాదనీహా చ శౌచం తుష్టిస్తపస్ తథా

వ్రతాలు, ఉపవాసం, మౌనం, స్నానం — ఇవన్నీ పది నియమాలలో ఉన్నాయి. అలాగే, ఆశలేమి, శుద్ధి, సంతృప్తి, తపస్సు కూడా ఉన్నాయి.

జపః శివప్రణీధానం పద్మకాద్యం తథాసనమ్ బాహ్యమాభ్యన్తరం ప్రోక్తం శౌచమాభ్యన్తరం వరమ్

జపం, శివునిపై ధ్యానం, పద్మాసనాది ఆసనాలు, బాహ్య, అంతఃశుద్ధి — వీటిలో అంతఃశుద్ధి మిక్కిలి ముఖ్యమైనది.

బాహ్యశౌచేన యుక్తః సంస్ తథా చాభ్యన్తరం చరేత్ ఆగ్నేయం వారుణం బ్రాహ్మం కర్తవ్యం శివపూజకైః

బాహ్య, అంతఃశుద్ధి రెండింటినీ పాటించాలి. శివారాధకులు అగ్ని, నీరు, బ్రాహ్మ శుద్ధిని చేయాలి.

స్నానం విధానతః సమ్యక్ పశ్చాద్ ఆభ్యన్తరం చరేత్ ఆ దేహాన్తం మృదాలిప్య తీర్థతోయేషు సర్వదా

విధానంగా స్నానం చేసిన తర్వాత, అంతఃశుద్ధిని చేయాలి. జీవితాంతం మట్టి లేపి, పవిత్ర జలాల్లో స్నానం చేయాలి.

అవగాహ్యాపి మలినో హ్య్ అన్తః శౌచవివర్జితః శైవలా ఝషకా మత్స్యాః సత్త్వా మత్స్యోపజీవినః

నీటిలో మునిగినా, అంతఃశుద్ధి లేని వాడు మలినుడే. నీటిలో మొక్కలు, చేపలు, చేపలను తినే జంతువులు కూడా ఉంటాయి.

సదావగాహ్య సలిలే విశుద్ధాః కిం ద్విజోత్తమాః తస్మాదాభ్యన్తరం శౌచం సదా కార్యం విధానతః

నీటిలో ఎప్పుడూ మునిగే వాటికి శుద్ధి కలగదా, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా? అందుకే, నియమంగా అంతఃశుద్ధిని ఎప్పుడూ పాటించాలి.

ఆత్మజ్ఞానామ్భసి స్నాత్వా సకృదాలిప్య భావతః సువైరాగ్యమృదా శుద్ధః శౌచమేవం ప్రకీర్తితమ్

ఆత్మజ్ఞాన జలంలో స్నానం చేసి, నిజమైన భావంతో, స్వచ్ఛమైన విరక్తి అనే మట్టితో ఒక్కసారి లేపితే, వాడే నిజంగా శుద్ధుడు అని చెప్పబడింది.

శుద్ధస్య సిద్ధయో దృష్టా నైవాశుద్ధస్య సిద్ధయః న్యాయేనాగతయా వృత్త్యా సంతుష్టో యస్తు సువ్రతః

శుద్ధుడైనవారికి విజయాలు కనబడతాయి, అశుద్ధులకు కాదు. ధర్మబద్ధంగా వచ్చినదానితో సంతృప్తిగా ఉండే నియమశీలి విజయాన్ని పొందుతాడు.

సంతోషస్తస్య సతతమ్ అతీతార్థస్య చాస్మృతిః చాన్ద్రాయణాదినిపుణస్ తపాంసి సుశుభాని చ

వాడికి ఎప్పుడూ సంతృప్తి ఉంటుంది, గతంలో వచ్చిన లాభాలను గుర్తించడు. చంద్రాయణాది తపస్సుల్లో నిపుణుడు, శుభమైన ఆచారాల్లో నిష్ణాతుడు.

స్వాధ్యాయస్తు జపః ప్రోక్తః ప్రణవస్య త్రిధా స్మృతః వాచికశ్చాధమో ముఖ్య ఉపాంశుశ్చోత్తమోత్తమః

వేదాధ్యయనం అంటే జపమే. ప్రణవ జపం మూడు విధాలుగా చెప్పబడింది: వాచికంగా — ఇది తక్కువ, ఉపాంశు — ఇది మధ్యం, మానసికంగా — ఇది అత్యుత్తమం.

మానసో విస్తరేణైవ కల్పే పఞ్చాక్షరే స్మృతః తథా శివప్రణీధానం మనోవాక్కాయకర్మణా

మానసిక జపమే విస్తృతమైనది, ముఖ్యంగా ఐదు అక్షరాల మంత్రంతో. అలాగే, శివునిపై భక్తిని మనసు, మాట, శరీరంతో చేయాలి.

శివజ్ఞానం గురోర్భక్తిర్ అచలా సుప్రతిష్ఠితా నిగ్రహో హ్యపహృత్యాశు ప్రసక్తానీన్ద్రియాణి చ

శివుని జ్ఞానం, గురుపై అచంచలమైన భక్తి, ఇంద్రియాలు ఆకర్షితమైనప్పుడు వాటిని త్వరగా నియంత్రించడం — ఇవే చెప్పబడ్డాయి.

విషయేషు సమాసేన ప్రత్యాహారః ప్రకీర్తితః చిత్తస్య ధారణా ప్రోక్తా స్థానబన్ధః సమాసతః

ఇంద్రియాల నుంచి మనస్సును వెనక్కు తీసుకోవడాన్ని సంక్షిప్తంగా ప్రత్యాహారం అంటారు. మనస్సును ఒక చోట కట్టిపడేయడాన్ని ధారణ అంటారు.

తస్యాః స్వాస్థ్యేన ధ్యానం చ సమాధిశ్ చ విచారతః తత్రైకచిత్తతా ధ్యానం ప్రత్యయాన్తరవర్జితమ్

అది స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు ధ్యానం, సమాధి అనే స్థితులు వస్తాయి. అక్కడ మనస్సు ఒక్కదానిపైనే నిలిచినపుడు, ఇతర ఆలోచనలు లేకపోయినపుడు, అది ధ్యానం అవుతుంది.

చిద్భాసమర్థమాత్రస్య దేహశూన్యమివ స్థితమ్ సమాధిః సర్వహేతుశ్ చ ప్రాణాయామ ఇతి స్మృతః

శుద్ధమైన చైతన్యం మాత్రమే మిగిలి, శరీరం లేనట్టు అనిపించినపుడు, దానిని సమాధి అంటారు. ఈ సమస్తానికి కారణం ప్రాణాయామమే అని చెప్పబడింది.

ప్రాణః స్వదేహజో వాయుర్ యమస్తస్య నిరోధనమ్ త్రిధా ద్విజైర్యమః ప్రోక్తో మన్దో మధ్యోత్తమస్ తథా

ప్రాణం అనగా మన శరీరంలో పుట్టే వాయువు. దాన్ని నియంత్రించడాన్ని యమం అంటారు. యమాన్ని మునులు మూడు విధాలుగా చెప్పారు — మృదువు, మధ్యమం, ఉత్తమం.

ప్రాణాపాననిరోధస్తు ప్రాణాయామః ప్రకీర్తితః ప్రాణాయామస్య మానం తు మాత్రాద్వాదశకం స్మృతమ్

ప్రాణం, అపాన వాయువులను నియంత్రించడాన్ని ప్రాణాయామం అంటారు. ప్రాణాయామానికి పరిమాణం పన్నెండు మాత్రలు అని గుర్తించబడింది.

నీచో ద్వాదశమాత్రస్తు ఉద్ధాతో ద్వాదశః స్మృతః మధ్యమస్ తు ద్విరుద్ధాతశ్ చతుర్వింశతిమాత్రకః

కనిష్ఠమైనది పన్నెండు మాత్రలు, ఉత్తమమైనది కూడా పన్నెండు మాత్రలు, మధ్యస్థమైనది రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఇరవై నాలుగు మాత్రలు.

ముఖ్యస్తు యస్త్రిరుద్ధాతః షట్త్రింశన్మాత్ర ఉచ్యతే ప్రస్వేదకమ్పనోత్థానజనకశ్చ యథాక్రమమ్

ప్రధానమైనది మూడు రెట్లు ఎక్కువగా, అంటే ముప్పై ఆరు మాత్రలు. ఇది క్రమంగా చెమట, కంపనం, లేచిపోవడం కలిగిస్తుంది.

ఆనన్దోద్భవయోగార్థం నిద్రాఘూర్ణిస్తథైవ చ రోమాఞ్చధ్వనిసంవిద్ధస్వాఙ్గమోటనకమ్పనమ్

యోగంలో ఆనందం కలిగించేందుకు, అలాగే నిద్ర, తల తిరగడం కోసం, రోమాంచనం, శబ్దం, అవగాహన, శరీరం వణికిపోవడం, కంపనం జరుగుతాయి.

భ్రమణం స్వేదజన్యా సా సంవిన్మూర్ఛా భవేద్యదా తదోత్తమోత్తమః ప్రోక్తః ప్రాణాయామః సుశోభనః

తల తిరగడం, చెమటతో మూర్చ వస్తే, దానిని అత్యుత్తమమైన, శ్రేష్ఠమైన ప్రాణాయామం అంటారు.

సగర్భో ఽగర్భ ఇత్యుక్తః సజపో విజపః క్రమాత్ ఇభో వా శరభో వాపి దురాధర్షో ఽథ కేసరీ

ఇది గర్భంతో లేదా గర్భం లేకుండా, జపంతో లేదా జపం లేకుండా జరుగుతుంది. ఏనుగు, జింక, అదుపు చేయలేని జంతువు, సింహంలా కూడా ఉంటుంది.