లిఙ్గపురాణమ్

ఏతే ఇక్ష్వాకుదాయాదా రాజానః ప్రాయశః స్మృతాః వంశే ప్రధానా ఏతస్మిన్ ప్రాధాన్యేన ప్రకీర్తితాః

ఇవే ఇక్ష్వాకువంశానికి చెందిన రాజులు. వీరు ఈ వంశంలో ముఖ్యమైనవారు, అందరిలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు.

సర్వే పాశుపతే జ్ఞానమ్ అధీత్య పరమేశ్వరమ్ సమభ్యర్చ్య యథాజ్ఞానమ్ ఇష్ట్వా యజ్ఞైర్యథావిధి

వారు అందరూ పాశుపత జ్ఞానాన్ని అభ్యసించి, పరమేశ్వరుడిని భక్తితో పూజించి, యథావిధిగా యజ్ఞాలు నిర్వహించారు.

దివం గతా మహాత్మానః కేచిన్ముక్తాత్మయోగినః నృగో బ్రాహ్మణశాపేన కృకలాసత్వమ్ ఆగతః

వారిలో కొందరు మహాత్ములు స్వర్గానికి చేరారు, మరికొందరు ముక్తి పొందిన యోగులు అయ్యారు. నృగుడు బ్రాహ్మణుడి శాపంతో గోదుగ్గగా మారాడు.

ధృష్టశ్ చ ధృష్టకేతుశ్ చ యమబాలశ్ చ వీర్యవాన్ రణధృష్టశ్ చ తే పుత్రాస్ త్రయః పరమధార్మికాః

ధృష్టుడు, ధృష్టకేతుడు, బలవంతుడైన యమబాలుడు, రణధృష్టుడు—ఈ ముగ్గురు కుమారులు అత్యంత ధార్మికులు.

ఆనర్తో నామ శర్యాతేః సుకన్యా నామ దారికా ఆనర్తస్యాభవత్ పుత్రో రోచమానః ప్రతాపవాన్

శర్యాతికి కుమారుడిగా ఆనర్తుడు, కుమార్తెగా సుకన్యా పుట్టారు. ఆనర్తునికి కుమారుడిగా ప్రతాపశాలి రోచమానుడు జన్మించాడు.

రోచమానస్య రేవో ఽభూద్ రేవాద్ రైవత ఏవ చ కకుద్మీ చాపరో జ్యేష్ఠపుత్రః పుత్రశతస్య తు

రోచమానునికి కుమారుడిగా రేవుడు, రేవుని వంశంలో రైవతుడు జన్మించాడు. అతనికి శతమంది కుమారులలో పెద్దవాడిగా కకుద్మి ప్రసిద్ధి చెందాడు.

రేవతీ యస్య సా కన్యా పత్నీ రామస్య విశ్రుతా నరిష్యన్తస్య పుత్రో ఽభూజ్ జితాత్మా తు మహాబలీ

రేవతీ అనే కుమార్తె రాముని భార్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది. నరిష్యంతునికి కుమారుడిగా జితాత్ముడు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి, మహాబలుడు పుట్టాడు.

నాభాగాదంబరీషస్తు విష్ణుభక్తః ప్రతాపవాన్ ఋతస్తస్య సుతః శ్రీమాన్ సర్వధర్మవిదాంవరః

నాభాగుని వంశంలో అంబరీషుడు జన్మించాడు. అతడు విష్ణుభక్తుడు, పరాక్రమశాలి. అతనికి కుమారుడిగా ఋతుడు, ధర్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు పుట్టాడు.

కృతస్తస్య సుధర్మాభూత్ పృషితో నామ విశ్రుతః కరూషస్య తు కారూషాః సర్వే ప్రఖ్యాతకీర్తయః

ఋతుని కుమారుడు కృతుడు, అతనివల్ల సుధర్ముడు, ప్రసిద్ధి చెందిన పృషితుడు జన్మించాడు. కరూషుని వంశంలో కారుుషులు అందరూ పేరుగాంచారు.

పృషితో హింసయిత్వా గాం గురోః ప్రాప సుకల్మషమ్ శాపాచ్ఛూద్రత్వమ్ ఆపన్నశ్ చ్యవనస్యేతి విశ్రుతః

పృషితుడు తన గురువు గోవును హింసించి, పెద్ద పాపానికి లోనయ్యాడు. శాపం వల్ల శూద్రుడై, చ్యవనుని కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

దిష్టపుత్రస్తు నాభాగస్ తస్మాదపి భలన్దనః భలన్దనస్య విక్రాన్తో రాజాసీద్ అజవాహనః

నాభాగుని కుమారుడు దిష్టుడు, అతనివల్ల భలందనుడు పుట్టాడు. భలందనునికి విక్రమశాలి అజవాహనుడు రాజుగా జన్మించాడు.

ఏతే సమాసతః ప్రోక్తా మనుపుత్రా మహాభుజాః ఇక్ష్వాకోః పుత్రపౌత్రాద్యా ఏలస్యాథ వదామి వః

ఇంతవరకు మను కుమారులు, మహాబాహువులారా, సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఇప్పుడు ఇక్ష్వాకువు వంశాన్ని, ఆయన కుమారులు, మనవళ్ళు మొదలుకొని, ఎల అనే వంశాన్ని కూడా మీకు చెబుతాను.

ఐలః పురూరవా నామ రుద్రభక్తః ప్రతాపవాన్ చక్రే త్వకణ్టకం రాజ్యం దేశే పుణ్యతమే ద్విజాః

ఐలుడు, పురూరవుడు అని పేరుగలవాడు, రుద్రునికి భక్తుడై, మహాశక్తి కలవాడు. అతడు ద్విజులారా, పవిత్రమైన దేశమైన త్వకంటకంలో తన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

ఉత్తరే యమునాతీరే ప్రయాగే మునిసేవితే ప్రతిష్ఠానాధిపః శ్రీమాన్ ప్రతిష్ఠానే ప్రతిష్ఠితః

యమునా నది ఉత్తర తీరంలో, మునులు పూజించే ప్రయాగంలో, ప్రతిష్ఠానపురానికి అధిపతిగా, ప్రతిష్ఠానంలోనే ప్రతిష్ఠితుడై ఉన్నాడు ఆ మహాత్ముడు.

తస్య పుత్రాః సప్త భవన్ సర్వే వితతతేజసః గన్ధర్వలోకవిదితా భవభక్తా మహాబలాః

అతనికి ఏడుగురు కుమారులు పుట్టారు. వారందరూ విస్తృతమైన తేజస్సుతో, గంధర్వ లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు, భవునికి భక్తులు, మహాబలశాలులు.

ఆయుర్ మాయుర్ అమాయుశ్ చ విశ్వాయుశ్చైవ వీర్యవాన్ శ్రుతాయుశ్ చ శతాయుశ్ చ దివ్యాశ్చైవోర్వశీసుతాః

వారు ఆయు, మాయు, అమాయు, వీర్యవంతుడైన విశ్వాయు, శ్రుతాయు, శతాయు, ఇంకా దివ్యమైన ఉర్వశి కుమారులు.

ఆయుషస్తనయా వీరాః పఞ్చైవాసన్మహౌజసః స్వర్భానుతనయాయాం తే ప్రభాయాం జజ్ఞిరే నృపాః

ఆయుకి ఐదుగురు వీర కుమారులు పుట్టారు. వారు మహాశక్తి కలవారు, స్వర్భాను కుమార్తె ప్రభ నుండి జన్మించారు, రాజులారా.

నహుషః ప్రథమస్తేషాం ధర్మజ్ఞో లోకవిశ్రుతః నహుషస్య తు దాయాదాః షడిన్ద్రోపమతేజసః

వారిలో నహుషుడు మొదటివాడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, లోకంలో ప్రసిద్ధుడు. నహుషునికి ఆరు మంది వారసులు పుట్టారు; వారు ఇంద్రుడితో సమానమైన తేజస్సు కలవారు.

ఉత్పన్నాః పితృకన్యాయాం విరజాయాం మహౌజసః యతిర్యయాతిః సంయాతిర్ ఆయాతిః పఞ్చమో ఽన్ధకః

పితృదేవతల కుమార్తె విరజ నుండి మహాశక్తి కలిగిన యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, ఐదవవాడైన అంధకుడు జన్మించారు.

విజాతిశ్చేతి షడిమే సర్వే ప్రఖ్యాతకీర్తయః యతిర్జ్యేష్ఠశ్ చ తేషాం వై యయాతిస్తు తతో ఽవరః

విజాతి అనే ఆరవవాడు కూడా. వీరు ఆరుగురు ప్రసిద్ధికొందినవారు. వారిలో యతి పెద్దవాడు, తరువాత యయాతి.

జ్యేష్ఠస్తు యతిర్మోక్షార్థో బ్రహ్మభూతో ఽభవత్ప్రభుః తేషాం యయాతిః పఞ్చానాం మహాబలపరాక్రమః

పెద్దవాడు యతి, మోక్షాన్ని కోరుతూ బ్రహ్మస్వరూపుడయ్యాడు. మిగతా ఐదుగురిలో యయాతి మహాబలపరాక్రమశాలి.

దేవయానీముశనసః సుతాం భార్యామవాప సః శర్మిష్ఠామాసురీం చైవ తనయాం వృషపర్వణః

యయాతి ఉశనసుడు కుమార్తె దేవయానిని భార్యగా పొందాడు. అలాగే వృషపర్వుడు కుమార్తె అయిన అసురకన్య శర్మిష్ఠను కూడా భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యదుం చ తుర్వసుం చైవ దేవయానీ వ్యజాయత తావుభౌ శుభకర్మాణౌ స్తుతౌ విద్యావిశారదౌ

దేవయాని యయాతికి యదు, తుర్వసు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. వారు ఇద్దరూ శుభకర్మలు చేసే వారు, ప్రశంసలు పొందినవారు, విద్యలో నిపుణులు.

ద్రుహ్యం చానుం చ పూరుం చ శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ యయాతయే రథం తస్మై దదౌ శుక్రః ప్రతాపవాన్

శర్మిష్ఠ వృషపర్వుడు కుమార్తె, యయాతికి ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే కుమారులను ప్రసవించింది. యయాతికి ప్రతాపశాలి శుక్రుడు ఒక రథాన్ని ఇచ్చాడు.

తోషితస్తేన విప్రేన్ద్రః ప్రీతః పరమభాస్వరమ్ సుసంగం కాఞ్చనం దివ్యమ్ అక్షయే చ మహేషుధీ

యయాతి తృప్తిపడినందుకు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన శుక్రుడు, పరమ ప్రకాశవంతమైన, బంగారు, దివ్యమైన, ఎప్పటికీ నశించని గొప్ప రథాన్ని ఆనందంతో ఇచ్చాడు.

యుక్తం మనోజవైర్ అశ్వైర్ యేన కన్యాం సముద్వహన్ స తేన రథముఖ్యేన షణ్మాసేనాజయన్మహీమ్

ఆ రథం మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలతో జోడించబడింది. ఆ రథంలో కన్యను ఎక్కించుకొని, ఆ గొప్ప రథంతో యయాతి ఆరు నెలల్లో భూమిని జయించాడు.

యయాతిర్యుధి దుర్ధర్షో దేవదానవమానుషైః భవభక్తస్తు పుణ్యాత్మా ధర్మనిష్ఠః సమఞ్జసః

యయాతిని దేవతలు, దానవులు, మనుషులు యుద్ధంలో ఓడించలేకపోయారు. అతడు భవునికి భక్తుడు, పవిత్రాత్మ, ధర్మంలో స్థిరుడు, న్యాయంగా ఉండేవాడు.

యజ్ఞయాజీ జితక్రోధః సర్వభూతానుకమ్పనః కౌరవాణాం చ సర్వేషాం స భవద్రథ ఉత్తమః

యయాతి యజ్ఞాలు నిర్వహించేవాడు, కోపాన్ని జయించేవాడు, అన్ని జీవుల పట్ల దయ చూపేవాడు. కౌరవులందరిలో భవద్రథుడు శ్రేష్ఠుడు.

యావన్నరేన్ద్రప్రవరః కౌరవో జనమేజయః పూరోర్వంశస్య రాజ్ఞస్తు రాజ్ఞః పారిక్షితస్య తు

పురువంశానికి చెందిన రాజులు, అలాగే రాజా పరిక్షిత్తు వంశానికి చెందినవారు, కౌరవులలో ప్రముఖుడు అయిన జనమేజయుడు వరకు ఉన్నారు.