కలా కాష్ఠా లవో మాత్రా ముహూర్తో ఽహః క్షపా క్షణః విశ్వక్షేత్రప్రదో బీజం లిఙ్గమాద్యస్తు నిర్ముఖః
కళ, కాష్ఠ, లవ, మాత్ర, ముహూర్తం, పగలు, రాత్రి, క్షణం—ఈ సమస్త కాలమానాలను ప్రసాదించే వాడు, విశ్వానికి విత్తనం, ఆదిలింగం, ముఖాలు లేని పరమాత్మ.
సదసద్వ్యక్తమవ్యక్తం పితా మాతా పితామహః స్వర్గద్వారం మోక్షద్వారం ప్రజాద్వారం త్రివిష్టపః
ఉండటమూ, ఉండకపోవటమూ, కనిపించేది, కనిపించని దాని రూపం, తండ్రి, తల్లి, తాత, స్వర్గానికి ద్వారం, మోక్షానికి ద్వారం, సృష్టికి ద్వారం, మూడు లోకాల స్వర్గం—all these are He.
నిర్వాణం హృదయశ్చైవ బ్రహ్మలోకః పరా గతిః దేవాసురవినిర్మాతా దేవాసురపరాయణః
మోక్షం, హృదయం, బ్రహ్మలోకము, పరమగమ్యం, దేవతలూ, అసురులూ సృష్టికర్త, వారికందరికీ పరమాశ్రయం.
దేవాసురగురుర్ దేవో దేవాసురనమస్కృతః దేవాసురమహామాత్రో దేవాసురగణాశ్రయః
దేవతలకూ, అసురులకూ గురువు, దేవుడు, వారందరి పూజకు పాత్రుడు, వారందరి పెద్ద మంత్రి, వారందరి ఆశ్రయం.
దేవాసురగణాధ్యక్షో దేవాసురగణాగ్రణీః దేవాధిదేవో దేవర్షిర్ దేవాసురవరప్రదః
దేవతలూ, అసురులూ సమూహాలకు అధిపతి, నాయకుడు, దేవతలలో దేవుడు, దివ్య ఋషి, వారికీ వరాలిచ్చేవాడు.
దేవాసురేశ్వరో విష్ణుర్ దేవాసురమహేశ్వరః సర్వదేవమయో ఽచిన్త్యో దేవతాత్మా స్వయమ్భవః
దేవతలూ, అసురులకూ ఈశ్వరుడు, విష్ణువు, వారందరి మహేశ్వరుడు, సమస్త దేవతల రూపం, ఊహించలేనివాడు, దేవతల ఆత్మ, స్వయంభువుడు.
ఉద్గతస్త్రిక్రమో వైద్యో వరదో ఽవరజో ఽమ్బరః ఇజ్యో హస్తీ తథా వ్యాఘ్రో దేవసింహో మహర్షభః
ఎత్తుకు ఎదిగినవాడు, మూడు అడుగులు వేసినవాడు, వైద్యుడు, వరాలిచ్చేవాడు, తమ్ముడు, ఆకాశవాసుడు, పూజించబడినవాడు, ఏనుగు, పులి, దేవసింహం, మహారుషభుడు.
విబుధాగ్ర్యః సురః శ్రేష్ఠః స్వర్గదేవస్తథోత్తమః సంయుక్తః శోభనో వక్తా ఆశానాం ప్రభవో ఽవ్యయః
జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, దేవతలలో ఉత్తముడు, స్వర్గదేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, ఏకత్వంతో ఉన్నవాడు, కాంతివంతుడు, వాగ్మి, దిక్కుల మూలం, నశించని వాడు.
గురుః కాన్తో నిజః సర్గః పవిత్రః సర్వవాహనః శృఙ్గీ శృఙ్గప్రియో బభ్రూ రాజరాజో నిరామయః
గురువు, ప్రియుడు, తన సృష్టి, పవిత్రుడు, అన్నిటినీ మోయగలవాడు, కొమ్ముగలవాడు, కొమ్ములను ఇష్టపడే వాడు, పసుపు రంగు కలవాడు, రాజుల రాజు, వ్యాధిలేని వాడు.
అభిరామః సుశరణో నిరామః సర్వసాధనః లలాటాక్షో విశ్వదేహో హరిణో బ్రహ్మవర్చసః
ఆకర్షణీయుడు, శ్రేష్ఠమైన ఆశ్రయం, వ్యాధిలేని వాడు, అన్ని సాధనాలకు మూలం, నుదుటిపై కంటుగలవాడు, విశ్వరూపుడు, జింక, బ్రహ్మకాంతి కలవాడు.
స్థావరాణాం పతిశ్చైవ నియతేన్ద్రియవర్తనః సిద్ధార్థః సర్వభూతార్థో ఽచిన్త్యః సత్యః శుచివ్రతః
చలించని వాటికి అధిపతి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించేవాడు, సిద్ధి పొందినవాడు, సమస్త భూతాలకు పరమార్థం, ఊహించలేనివాడు, సత్యస్వరూపుడు, పవిత్రవ్రతధారి.
వ్రతాధిపః పరం బ్రహ్మ ముక్తానాం పరమా గతిః విముక్తో ముక్తకేశశ్ చ శ్రీమాఞ్ఛ్రీవర్ధనో జగత్
వ్రతాధిపతి, పరబ్రహ్మం, ముక్తులకు పరమగమ్యం, బంధనాల నుంచి విముక్తుడు, విడువబడిన జటలు కలవాడు, మహిమాన్వితుడు, శ్రీను పెంచేవాడు, జగత్తు.
యథాప్రధానం భగవాన్ ఇతి భక్త్యా స్తుతో మయా భక్తిమేవం పురస్కృత్య మయా యజ్ఞపతిర్విభుః
ప్రధాన క్రమానుసారం, భక్తితో నేను భగవంతుని స్తుతించాను. భక్తిని ముందుగా ఉంచి, యజ్ఞపతిని, విభువును నేను స్తుతించాను.
తతో హ్యనుజ్ఞాం ప్రాప్యైవం స్తుతో భక్తిమతాం గతిః తస్మాల్లబ్ధ్వా స్తవం శంభోర్ నృపస్త్రైలోక్యవిశ్రుతః
అనుమతి పొంది, ఇలా స్తుతించబడినవాడు, భక్తులకు పరమగమ్యం. అందువల్ల శంభువు స్తోత్రాన్ని పొందిన రాజు, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
అశ్వమేధసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్య మహాయశాః గణాధిపత్యం సమ్ప్రాప్తస్ తణ్డినస్తేజసా ప్రభోః
అశ్వమేధ సహస్ర ఫలితాన్ని పొందిన మహాప్రతిష్ఠ కలవాడు, తండినీ ప్రభువు తేజస్సుతో గణాధిపత్యాన్ని పొందాడు.
యః పఠేచ్ఛృణుయాద్ వాపి శ్రావయేద్బ్రాహ్మణానపి అశ్వమేధసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్నోతి వై ద్విజాః
ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు పఠించినా, వినినా, బ్రాహ్మణులకు వినిపించినా, వారు అశ్వమేధ సహస్ర ఫలితాన్ని పొందుతారు, ó ద్విజులారా.
బ్రహ్మఘ్నశ్ చ సురాపశ్ చ స్తేయీ చ గురుతల్పగః శరణాగతఘాతీ చ మిత్రవిశ్వాసఘాతకః
బ్రాహ్మణ హంతకుడు, మద్యం తాగేవాడు, దొంగ, గురుపత్నిని అపహరించినవాడు, శరణాగతుడిని హతమార్చినవాడు, మిత్ర విశ్వాసాన్ని ద్రోహించినవాడు.
మాతృహా పితృహా చైవ వీరహా భ్రూణహా తథా సంవత్సరం క్రమాజ్జప్త్వా త్రిసంధ్యం శఙ్కరాశ్రమే
తల్లిని హతమార్చినవాడు, తండ్రిని హతమార్చినవాడు, వీరుణ్ణి హతమార్చినవాడు, గర్భాన్ని హతమార్చినవాడు—వారు సంవత్సరమంతా, మూడు సంధ్యాకాలాల్లో, శంకరాశ్రమంలో జపం చేస్తే...
దేవమ్ ఇష్ట్వా త్రిసంధ్యం చ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
ప్రతి రోజు మూడుసార్లు దేవుని భక్తితో పూజిస్తే, అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
త్రిధన్వా దేవదేవస్య ప్రసాదాత్తణ్డినస్ తథా అశ్వమేధసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్య ప్రయత్నతః
త్రిధన్వుడు దేవదేవుని కృపతో, శ్రమపడి, వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాల ఫలితాన్ని పొందాడు.
గాణపత్యం దృఢం ప్రాప్తః సర్వదేవనమస్కృతః ఆసీత్త్రిధన్వనశ్చాపి విద్వాంస్త్రయ్యారుణో నృపః
త్రిధన్వుడు గణపతిని గాఢంగా భజించి, అన్ని దేవతలచే గౌరవించబడి, త్రయ్యారుణ వంశానికి చెందిన పండితుడైన రాజుగా ఉన్నాడు.
తస్య సత్యవ్రతో నామ కుమారో ఽభూన్మహాబలః తేన భార్యా విదర్భస్య హృతా హత్వామితౌజసమ్
ఆయనకు సత్యవ్రతుడు అనే మహాబలుడు కుమారుడు ఉండేవాడు. అతడు విదర్భ రాజును సంహరించి అతని భార్యను తీసుకుపోయాడు.
పాణిగ్రహణమన్త్రేషు నిష్ఠామ్ అప్రాపితేష్విహ తేనాధర్మేణ సంయుక్తం రాజా త్రయ్యారుణో ఽత్యజత్
పెళ్లి మంత్రాలు పూర్తవకముందే ఈ దుర్మార్గమైన పని చేసినందుకు రాజైన త్రయ్యారుణుడు తన కుమారుడిని విడిచిపెట్టాడు.
పితరం సో ఽబ్రవీత్ త్యక్తః క్వ గచ్ఛామీతి వై ద్విజాః పితా త్వేనమథోవాచ శ్వపాకైః సహ వర్తయ
తండ్రి వదిలేసిన తరువాత, అతడు 'నాకు ఎక్కడికి వెళ్లాలి?' అని అడిగాడు. తండ్రి, 'నీవు చండాలులతో కలిసి జీవించు' అని చెప్పాడు.
ఇత్యుక్తః స విచక్రామ నగరాద్వచనాత్ పితుః స తు సత్యవ్రతో ధీమాఞ్ ఛ్వపాకావసథాన్తికే
తండ్రి మాట విని, సత్యవ్రతుడు నగరాన్ని విడిచి, చండాలుల వసతి దగ్గర నివసించాడు.
పిత్రా త్యక్తో ఽవసద్వీరః పితా చాస్య వనం యయౌ సర్వలోకేషు విఖ్యాతస్ త్రిశఙ్కురితి వీర్యవాన్
తండ్రి వదిలేసిన తరువాత, వీరుడైన సత్యవ్రతుడు అక్కడే ఉండిపోయాడు. అతని తండ్రి అరణ్యానికి వెళ్లాడు. సత్యవ్రతుడు అన్ని లోకాలలో త్రిశంకువు అని ప్రసిద్ధి చెందాడు.
వసిష్ఠకోపాత్పుణ్యాత్మా రాజా సత్యవ్రతః పురా విశ్వామిత్రో మహాతేజా వరం దత్త్వా త్రిశఙ్కవే
ఒకసారి వసిష్ఠుని కోపంతో, పుణ్యాత్ముడైన రాజు సత్యవ్రతునికి, మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడు వరం ఇచ్చాడు.
రాజ్యే ఽభిషిచ్య తం పిత్ర్యే యాజయామాస తం మునిః మిషతాం దేవతానాం చ వసిష్ఠస్య చ కౌశికః
కౌశిక మహర్షి, దేవతలు మరియు వసిష్ఠుని సమక్షంలో, త్రిశంకువును పితృ రాజ్యంలో రాజుగా అభిషేకించి, యాగం నిర్వహించాడు.
సశరీరం తదా తం వై దివమారోపయద్విభుః తస్య సత్యవ్రతా నామ భార్యా కైకయవంశజా
ఆ సమయంలో, త్రిశంకువును ఆయన శరీరంతోనే స్వర్గానికి ఎక్కించాడు. సత్యవ్రతుని భార్య కైకేయ వంశానికి చెందిన సత్యవ్రతా.
కుమారం జనయామాస హరిశ్చన్ద్రమకల్మషమ్ హరిశ్చన్ద్రస్య చ సుతో రోహితో నామ వీర్యవాన్
ఆమె పాపరహితుడైన హరిశ్చంద్రుడిని కనింది. హరిశ్చంద్రునికి రోహితుడు అనే వీరుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.