లిఙ్గపురాణమ్

సురాణాం సంస్థితిర్యస్యాం పితౄణాం చ సదా స్థితిః ఇక్ష్వాకుజ్యేష్ఠదాయాదో మధ్యదేశమ్ అవాప్తవాన్

ఆ నగరంలో దేవతల సభ, పితృదేవతలకు శాశ్వత నివాసం ఉంది. ఇక్ష్వాకు పెద్ద కుమారుడు మధ్యదేశాన్ని పొందాడు.

కన్యాభావాచ్చ సుద్యుమ్నో నైవ భాగమవాప్తవాన్ వసిష్ఠవచనాత్ త్వాసీత్ ప్రతిష్ఠానే మహాద్యుతిః

సుద్యుమ్నుడికి కుమార్తె లేకపోవడంతో అతడు భాగాన్ని పొందలేదు. కానీ వశిష్ఠుని మాట ప్రకారం, అతడు ప్రతిష్ఠానంలో నివసించాడు.

ప్రతిష్ఠా ధర్మరాజస్య సుద్యుమ్నస్య మహాత్మనః తత్పురూరవసే ప్రాదాద్ రాజ్యం ప్రాప్య మహాయశాః

ప్రతిష్ఠా, ధర్మరాజైన సుద్యుమ్నుడి రాజ్యం. రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, అతడు గొప్ప ఖ్యాతిని సంపాదించిన పురురావునికి దానిని అప్పగించాడు.

మానవేయో మహాభాగః స్త్రీపుంసోర్లక్షణాన్వితః ఇక్ష్వాకోరభవద్వీరో వికుక్షిర్ధర్మవిత్తమః

మానవేయుడు, గొప్ప భాగ్యశాలి, స్త్రీపురుష లక్షణాలతో కూడి, ఇక్ష్వాకువుకు పుట్టిన వీరుడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన వికుక్షి.

జ్యేష్ఠః పుత్రశతస్యాసీద్ దశ పఞ్చ చ తత్సుతాః అభూజ్జ్యేష్ఠః కకుత్స్థశ్ చ కకుత్స్థాత్తు సుయోధనః

అతడు వందమంది కుమారుల్లో పెద్దవాడు. అతని కుమారులు పదిహేను, పది మంది. వారిలో పెద్దవాడు కకుత్థుడు. కకుత్థుని వంశంలో సుయోధనుడు పుట్టాడు.

తతః పృథుర్మునిశ్రేష్ఠా విశ్వకః పార్థివస్ తథా విశ్వకస్యార్ద్రకో ధీమాన్ యువనాశ్వస్తు తత్సుతః

ఆ తరువాత మునులలో శ్రేష్ఠుడు పృథు, అలాగే రాజు విశ్వకుడు. విశ్వకునికి జ్ఞానవంతుడు అర్ద్రకుడు పుట్టాడు. అతనికి యువనాశ్వుడు కుమారుడు.

శాబస్తిశ్ చ మహాతేజా వంశకస్తు తతో ఽభవత్ నిర్మితా యేన శాబస్తీ గౌడదేశే ద్విజోత్తమాః

శాబస్తి అనే మహాతేజస్సుతో కూడినవాడు తరువాత పుట్టాడు. తరువాత వంశకుడు జన్మించాడు. అతని ద్వారా శాబస్తులు గౌడదేశంలో స్థాపించబడ్డారు, ద్విజోత్తములారా.

వంశాచ్చ బృహదశ్వో ఽభూత్ కువలాశ్వస్తు తత్సుతః ధున్ధుమారత్వమాపన్నో ధున్ధుం హత్వా మహాబలమ్

వంశకుని వంశంలో బృహదశ్వుడు పుట్టాడు. అతని కుమారుడు కువలాశ్వుడు. అతడు మహాబలుడైన ధుంధును సంహరించి ధుంధుమారుడనే పేరు పొందాడు.

ధున్ధుమారస్య తనయాస్ త్రయస్త్రైలోక్యవిశ్రుతాః దృఢాశ్వశ్చైవ చణ్డాశ్వః కపిలాశ్వశ్ చ తే స్మృతాః

ధుంధుమారుడికి మూడు కుమారులు పుట్టారు. వారు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధులు—దృఢాశ్వుడు, చండాశ్వుడు, కపిలాశ్వుడు అని గుర్తించబడ్డారు.

దృఢాశ్వస్య ప్రమోదస్తు హర్యశ్వస్తస్య వై సుతః హర్యశ్వస్య నికుమ్భస్తు సంహతాశ్వస్తు తత్సుతః

దృఢాశ్వుని కుమారుడు ప్రమోదుడు, అతనికి హర్యాశ్వుడు పుట్టాడు. హర్యాశ్వుని కుమారుడు నికుంభుడు, అతనికి సంహతాశ్వుడు పుట్టాడు.

కృశాశ్వో ఽథ రణాశ్వశ్ చ సంహతాశ్వాత్మజావుభౌ యువనాశ్వో రణాశ్వస్య మాన్ధాతా తస్య వై సుతః

సంహతాశ్వునికి ఇద్దరు కుమారులు—కృశాశ్వుడు, రణాశ్వుడు. రణాశ్వునికి యువనాశ్వుడు కుమారుడు. యువనాశ్వునికి మాంధాతుడు కుమారుడు.

మాన్ధాతుః పురుకుత్సో ఽభూద్ అమ్బరీషశ్ చ వీర్యవాన్ ముచుకున్దశ్ చ పుణ్యాత్మా త్రయస్త్రైలోక్యవిశ్రుతాః

మాంధాతుని వంశంలో పురుకుత్సుడు, బలవంతుడైన అంబరీషుడు, పుణ్యాత్ముడైన ముచుకుందుడు—ఈ ముగ్గురూ మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధులు.

అంబరీషస్య దాయాదో యువనాశ్వో ఽపరః స్మృతః హరితో యువనాశ్వస్య హరితాస్తు యతః స్మృతాః

అంబరీషుని వారసుడు మరొక యువనాశ్వుడు అని చెప్పబడింది. యువనాశ్వుని కుమారుడు హరితుడు. అతని వంశంలో హరితులు గుర్తించబడ్డారు.

ఏతే హ్యఙ్గిరసః పక్షే క్షత్రోపేతా ద్విజాతయః పురుకుత్సస్య దాయాదస్ త్రసద్దస్యుర్ మహాయశాః

ఇవాళ్లంతా అంగిరస వంశానికి చెందినవారు, కానీ క్షత్రియ ధర్మాన్ని స్వీకరించారు. పురుకుత్సుని వారసుడు ప్రసిద్ధిగాంచిన త్రసద్దస్యుడు.

నర్మదాయాం సముత్పన్నః సమ్భూతిస్తస్య చాత్మజః విష్ణువృద్ధః సుతస్తస్య విష్ణువృద్ధా యతః స్మృతాః

నర్మదా నదీ తీరంలో సంభూతి పుట్టాడు. అతని కుమారుడు విష్ణువృద్ధుడు. విష్ణువృద్ధుని వంశంలో విష్ణువృద్ధులు గుర్తించబడ్డారు.

ఏతే హ్యఙ్గిరసః పక్షే క్షత్రోపేతాః సమాశ్రితాః సమ్భూతిరపరం పుత్రమ్ అనరణ్యమజీజనత్

ఇవాళ్లంతా అంగిరస వంశానికి చెందినవారు, క్షత్రియ ధర్మాన్ని స్వీకరించారు. సంభూతికి మరొక కుమారుడు అనరణ్యుడు పుట్టాడు.

రావణేన హతో యో ఽసౌ త్రైలోక్యవిజయే ద్విజాః బృహదశ్వో ఽనరణ్యస్య హర్యశ్వస్తస్య చాత్మజః

త్రిలోక విజయంలో రావణుడు సంహరించినవాడు అనరణ్యుడు, ద్విజులారా. అనరణ్యుని కుమారుడు బృహదశ్వుడు, అతనికి హర్యాశ్వుడు కుమారుడు.

హర్యశ్వాత్తు దృషద్వత్యాం జజ్ఞే వసుమనా నృపః తస్య పుత్రో ఽభవద్రాజా త్రిధన్వా భవభావితః

హర్యాశ్వుని వంశంలో దృషద్వతి నదీ తీరంలో వసుమనుడు అనే రాజు పుట్టాడు. అతని కుమారుడు భగవంతుని అనుగ్రహంతో త్రిధన్వుడు రాజయ్యాడు.

ప్రసాదాద్ బ్రహ్మసూనోర్ వై తణ్డినః ప్రాప్య శిష్యతామ్ అశ్వమేధసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్య తదాజ్ఞయా

బ్రహ్మ కుమారుడైన తండినిచే శిష్యత్వాన్ని పొందిన వసుమనుడు, అతని అనుగ్రహంతో వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాల ఫలితాన్ని పొందాడు.

గణైశ్వర్యమనుప్రాప్తో భవభక్తః ప్రతాపవాన్ కథం చైవాశ్వమేధం వై కరోమీతి విచిన్తయన్

గణాధిపత్యాన్ని పొందిన వసుమనుడు, భవుని భక్తుడై, పరాక్రమంతో ఉండి, ఎలా అశ్వమేధాన్ని చేయాలో ఆలోచించాడు.

ధనహీనశ్ చ ధర్మాత్మా దృష్టవాన్ బ్రహ్మణః సుతమ్ తణ్డిసంజ్ఞం ద్విజం తస్మాల్ లబ్ధవాన్ద్విజసత్తమాః

ధనం లేకపోయినా, ధర్మాత్ముడై, బ్రహ్మ కుమారుడైన తండి అనే బ్రాహ్మణుడిని దర్శించాడు. అతని ద్వారా, ద్విజోత్తములారా, కావలసినదాన్ని పొందాడు.

నామ్నాం సహస్రం రుద్రస్య బ్రహ్మణా కథితం పురా తేన నామ్నాం సహస్రేణ స్తుత్వా తణ్డిర్మహేశ్వరమ్

పూర్వకాలంలో బ్రహ్మ దేవుడు రుద్రుని వెయ్యి పేర్లను వివరించాడు. ఆ వెయ్యి పేర్లతో తండిన మహేశ్వరుని స్తుతించాడు.

లబ్ధవాన్గాణపత్యం చ బ్రహ్మయోనిర్ద్విజోత్తమః తతస్తస్మాన్నృపో లబ్ధ్వా తణ్డినా కథితం పురా

బ్రహ్మ నుండి జన్మించిన ఉత్తమ ద్విజుడు గణాధిపత్యాన్ని పొందాడు. అప్పటినుంచి రాజు తండిన చెప్పిన విషయాన్ని స్వీకరించాడు.

నామ్నాం సహస్రం జప్త్వా వై గాణపత్యమవాప్తవాన్ నామ్నాం సహస్రం రుద్రస్య తాణ్డినా బ్రహ్మయోనినా

వెయ్యి పేర్లను జపించడం వల్ల అతడు గణపతిగా అయ్యాడు. బ్రహ్మయోని తండిన రుద్రుని వెయ్యి పేర్లను వివరించాడు.

కథితం సర్వవేదార్థసంచయం సూత సువ్రత నామ్నాం సహస్రం విప్రాణాం వక్తుమ్ అర్హసి శోభనమ్

సుతా, నీవు వ్రతంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడవు. వేదార్థాలన్నింటినీ వివరించారు. ఇప్పుడు బ్రాహ్మణులకు మంగళకరమైన వెయ్యి పేర్లను చెప్పాలి.

సర్వభూతాత్మభూతస్య హరస్యామితతేజసః అష్టోత్తరసహస్రం తు నామ్నాం శృణుత సువ్రతాః

సర్వప్రాణుల ఆత్మ అయిన, అపారమైన తేజస్సు గల హరుని వెయ్యి ఎనిమిది పేర్లను వినండి, వ్రతస్థులారా.

యజ్జప్త్వా తు మునిశ్రేష్ఠా గాణపత్యమవాప్తవాన్ ఓం స్థిరః స్థాణుః ప్రభుర్భానుః ప్రవరో వరదో వరః

ఈ పేర్లను జపించడం వల్ల, మునిశ్రేష్ఠులారా, అతడు గణపతిగా అయ్యాడు. ఓం! స్థిరుడు, నిలకడగలవాడు, ప్రభువు, ప్రకాశవంతుడు, శ్రేష్ఠుడు, వరదుడు, ఉత్తముడు.

సర్వాత్మా సర్వవిఖ్యాతః సర్వః సర్వకరో భవః జటీ దణ్డీ శిఖణ్డీ చ సర్వగః సర్వభావనః

అతడు సమస్త ప్రాణుల ఆత్మ, అందరికీ ప్రసిద్ధుడు, సర్వవ్యాపి, అన్నింటిని చేసే భవుడు. జటాధారి, దండధారి, శిఖధారి, సర్వవ్యాపి, సమస్తాన్ని సృష్టించేవాడు.

హరిశ్ చ హరిణాక్షశ్ చ సర్వభూతహరః స్మృతః ప్రవృత్తిశ్ చ నివృత్తిశ్ చ శాన్తాత్మా శాశ్వతో ధ్రువః

హరిదేవుడు, జింక కన్నులు కలవాడు, సమస్త ప్రాణులను హరించేవాడు అని స్మరించబడతాడు. ప్రవృత్తి, నివృత్తి, శాంతమైన మనస్సు, శాశ్వతుడు, స్థిరుడు.