లిఙ్గపురాణమ్

ఛాయాశాపాత్ పదం చైకం యమస్య క్లిన్నముత్తమమ్ పూయశోణితసమ్పూర్ణం కృమీణాం నిచయాన్వితమ్

ఛాయా శాపం వల్ల యముని ఒక కాలు పాడైపోయింది—పుయంతో, రక్తంతో నిండిపోయి, పురుగులతో కమ్ముకుని పోయింది.

సో ఽపి గోకర్ణమాశ్రిత్య ఫలకేనానిలాశనః ఆరాధయన్మహాదేవం యావద్వర్షాయుతాయుతమ్

అతడు గోకర్ణానికి వెళ్లి, ఆహారం మానేసి, గాలినే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, మహాదేవుని లక్షల సంవత్సరాలు భక్తితో ఆరాధించాడు.

భవప్రసాదాద్ ఆగత్య లోకపాలత్వముత్తమమ్ పితౄణామాధిపత్యం తు శాపమోక్షం తథైవ చ

భవుని కృపతో అతడు లోకాల రక్షకుడిగా, పితృదేవతలకు అధిపతిగా, శాప విముక్తుడిగా ఉన్నత స్థానం పొందాడు.

లబ్ధవాన్దేవదేవస్య ప్రభావాచ్ఛూలపాణినః అసహన్తీ పురా భానోస్ తేజోమయమ్ అనిన్దితా

దేవదేవుడైన త్రిశూలధారి ప్రభావంతో అతడు ఈ ఫలితాన్ని పొందాడు. పూర్వంలో, భాను భార్య అయిన నిర్దోషురాలు అతని తేజస్సును భరించలేకపోయింది.

రూపం త్వాష్ట్రీ స్వదేహాత్తు ఛాయాఖ్యాం సా త్వకల్పయత్ వడవారూపమాస్థాయ తపస్తేపే తు సువ్రతా

అందుకే త్వష్ట్రుని కుమార్తె తన శరీరం నుండి ఛాయ అనే రూపాన్ని సృష్టించింది. ఆ సతీ స్వరూపాన్ని గుర్రమైగా మార్చుకుని, కఠిన తపస్సు చేసుకుంది.

కాలాత్ప్రయత్నతో జ్ఞాత్వా ఛాయాం ఛాయాపతిః ప్రభుః వడవామగమత్సంజ్ఞామ్ అశ్వరూపేణ భాస్కరః

కాలానుసారం శ్రమపడి, నీడకు అధిపతి అయిన సూర్యుడు, వడవా అని పిలవబడే ఛాయను గుర్రపు రూపంలో చేరాడు.

వడవా చ తదా త్వాష్ట్రీ సంజ్ఞా తస్మాద్దివాకరాత్ సుషువే చాశ్వినౌ దేవౌ దేవానాం తు భిషగ్వరౌ

ఆ సమయంలో వడవా, త్వష్టృ కుమార్తె, సూర్యుని నుండి అశ్వినీ దేవుళ్లను ప్రసవించింది. వారు దేవతల్లో ఉత్తమ వైద్యులు.

లిఖితో భాస్కరః పశ్చాత్ సంజ్ఞాపిత్రా మహాత్మనా విష్ణోశ్చక్రం తు యద్ఘోరం మణ్డలాద్భాస్కరస్య తు

తర్వాత, సంజ్ఞా తండ్రి అయిన మహాత్ముడు సూర్యునిపై లిఖించి, భయంకరమైన విష్ణువు చక్రాన్ని సూర్యుని వలయంనుండి ఉద్భవింపజేశాడు.

నిర్మమే భగవాంస్త్వష్టా ప్రధానం దివ్యమాయుధమ్ రుద్రప్రసాదాచ్చ శుభం సుదర్శనమితి స్మృతమ్

భగవంతుడు త్వష్టా, రుద్రుని కృపతో, ముఖ్యమైన దైవాయుధమైన శుభమైన సుదర్శనాన్ని తయారు చేశాడు.

లబ్ధవాన్ భగవాంశ్చక్రం కృష్ణః కాలాగ్నిసన్నిభమ్ మనోస్తు ప్రథమస్యాసన్ నవ పుత్రాస్తు తత్సమాః

భగవంతుడైన కృష్ణుడు, కాలాగ్ని వంటి చక్రాన్ని పొందాడు. మనువు మొదటి సంతానంగా తొమ్మిది మంది కుమారులు జన్మించి, వారు అతనికి సమానులయ్యారు.

ఇక్ష్వాకుర్ నభగశ్ చైవ ధృష్ణుః శర్యాతిరేవ చ నరిష్యన్తశ్ చ వై ధీమాన్ నాభాగో ఽరిష్ట ఏవ చ

ఇక్ష్వాకు, నభగుడు, ధృష్ణుడు, శర్యాతి, జ్ఞానవంతుడైన నరిష్యంతుడు, నాభాగుడు, అరిష్టుడు,

కరూషశ్ చ పృషధ్రశ్ చ నవైతే మానవాః స్మృతాః ఇలా జ్యేష్ఠా వరిష్ఠా చ పుంస్త్వం ప్రాప చ యా పురా

కరూషుడు, పృషధ్రుడు—ఈ తొమ్మిది మంది మనువు కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు. వారిలో పెద్దదైన, అత్యుత్తమమైన ఇలా, పూర్వంలో పురుషత్వాన్ని పొందింది.

సుద్యుమ్న ఇతి విఖ్యాతా పుంస్త్వం ప్రాప్తా త్విలా పురా మిత్రావరుణయోస్త్వత్ర ప్రసాదాన్మునిపుఙ్గవాః

ఆమె పురుషత్వాన్ని పొంది, సుద్యుమ్నుడిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మిత్రవరుణుల కృపతో ఆమెకు ఆ వరం లభించింది, మునిశ్రేష్ఠులారా.

పునః శరవణం ప్రాప్య స్త్రీత్వం ప్రాప్తో భవాజ్ఞయా సుద్యుమ్నో మానవః శ్రీమాన్ సోమవంశప్రవృద్ధయే

తర్వాత శరవణంలోకి చేరినప్పుడు, సుద్యుమ్నుడు, మనువు కుమారుడైన శ్రీమంతుడు, శివుని ఆజ్ఞతో మళ్లీ స్త్రీగా మారి, సోమవంశాన్ని పెంపొందించడానికి సహాయపడ్డాడు.

ఇక్ష్వాకోరశ్వమేధేన ఇలా కింపురుషో ఽభవత్ ఇలా కింపురుషత్వే చ సుద్యుమ్న ఇతి చోచ్యతే

ఇక్ష్వాకు అశ్వమేధయాగంతో, ఇలా కింపురుషుడిగా మారింది. ఆ స్థితిలో ఆమెను సుద్యుమ్నుడిగా కూడా పిలుస్తారు.

మాసమేకం పుమాన్వీరః స్త్రీత్వం మాసమభూత్పునః ఇలా బుధస్య భవనం సోమపుత్రస్య చాశ్రితా

ఒక నెల పురుషుడిగా, మరో నెల స్త్రీగా ఉండేది. ఇలా, సోముని కుమారుడైన బుధుని ఇంట్లో నివసించేది.

బుధేనాన్తరమాసాద్య మైథునాయ ప్రవర్తితా సోమపుత్రాద్బుధాచ్చాపి ఐలో జజ్ఞే పురూరవాః

బుధుని దగ్గరకు చేరి, ఆమె సంయోగంలో పాల్గొంది. సోముని కుమారుడైన బుధుని నుండి ఐలుడు పురురావుడు జన్మించాడు.

సోమవంశాగ్రజో ధీమాన్ భవభక్తః ప్రతాపవాన్ ఇక్ష్వాకోర్వంశవిస్తారం పశ్చాద్వక్ష్యే తపోధనాః

పురురావుడు, జ్ఞానవంతుడు, శివభక్తుడు, సోమవంశంలో ముఖ్యుడు, పరాక్రమశాలి. తపస్వులారా, తర్వాత ఇక్ష్వాకు వంశ విస్తారాన్ని వివరించతాను.

పుత్రత్రయమభూత్తస్య సుద్యుమ్నస్య ద్విజోత్తమాః ఉత్కలశ్ చ గయశ్చైవ వినతాశ్వస్తథైవ చ

సుద్యుమ్నుడికి మూడు మంది కుమారులు ఉన్నారు, ద్విజశ్రేష్ఠులారా: ఉత్కలుడు, గయుడు, వినతాశ్వుడు.

ఉత్కలస్యోత్కలం రాష్ట్రం వినతాశ్వస్య పశ్చిమమ్ గయా గయస్య చాఖ్యాతా పురీ పరమశోభనా

ఉత్కలునికి ఉత్కల దేశం, వినతాశ్వునికి పడమటి ప్రాంతం, గయునికి గయ అనే అతి అందమైన నగరం ప్రసిద్ధి చెందాయి.

సురాణాం సంస్థితిర్యస్యాం పితౄణాం చ సదా స్థితిః ఇక్ష్వాకుజ్యేష్ఠదాయాదో మధ్యదేశమ్ అవాప్తవాన్

ఆ నగరంలో దేవతల సభ, పితృదేవతలకు శాశ్వత నివాసం ఉంది. ఇక్ష్వాకు పెద్ద కుమారుడు మధ్యదేశాన్ని పొందాడు.

కన్యాభావాచ్చ సుద్యుమ్నో నైవ భాగమవాప్తవాన్ వసిష్ఠవచనాత్ త్వాసీత్ ప్రతిష్ఠానే మహాద్యుతిః

సుద్యుమ్నుడికి కుమార్తె లేకపోవడంతో అతడు భాగాన్ని పొందలేదు. కానీ వశిష్ఠుని మాట ప్రకారం, అతడు ప్రతిష్ఠానంలో నివసించాడు.

ప్రతిష్ఠా ధర్మరాజస్య సుద్యుమ్నస్య మహాత్మనః తత్పురూరవసే ప్రాదాద్ రాజ్యం ప్రాప్య మహాయశాః

ప్రతిష్ఠా, ధర్మరాజైన సుద్యుమ్నుడి రాజ్యం. రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, అతడు గొప్ప ఖ్యాతిని సంపాదించిన పురురావునికి దానిని అప్పగించాడు.

మానవేయో మహాభాగః స్త్రీపుంసోర్లక్షణాన్వితః ఇక్ష్వాకోరభవద్వీరో వికుక్షిర్ధర్మవిత్తమః

మానవేయుడు, గొప్ప భాగ్యశాలి, స్త్రీపురుష లక్షణాలతో కూడి, ఇక్ష్వాకువుకు పుట్టిన వీరుడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన వికుక్షి.

జ్యేష్ఠః పుత్రశతస్యాసీద్ దశ పఞ్చ చ తత్సుతాః అభూజ్జ్యేష్ఠః కకుత్స్థశ్ చ కకుత్స్థాత్తు సుయోధనః

అతడు వందమంది కుమారుల్లో పెద్దవాడు. అతని కుమారులు పదిహేను, పది మంది. వారిలో పెద్దవాడు కకుత్థుడు. కకుత్థుని వంశంలో సుయోధనుడు పుట్టాడు.

తతః పృథుర్మునిశ్రేష్ఠా విశ్వకః పార్థివస్ తథా విశ్వకస్యార్ద్రకో ధీమాన్ యువనాశ్వస్తు తత్సుతః

ఆ తరువాత మునులలో శ్రేష్ఠుడు పృథు, అలాగే రాజు విశ్వకుడు. విశ్వకునికి జ్ఞానవంతుడు అర్ద్రకుడు పుట్టాడు. అతనికి యువనాశ్వుడు కుమారుడు.

శాబస్తిశ్ చ మహాతేజా వంశకస్తు తతో ఽభవత్ నిర్మితా యేన శాబస్తీ గౌడదేశే ద్విజోత్తమాః

శాబస్తి అనే మహాతేజస్సుతో కూడినవాడు తరువాత పుట్టాడు. తరువాత వంశకుడు జన్మించాడు. అతని ద్వారా శాబస్తులు గౌడదేశంలో స్థాపించబడ్డారు, ద్విజోత్తములారా.

వంశాచ్చ బృహదశ్వో ఽభూత్ కువలాశ్వస్తు తత్సుతః ధున్ధుమారత్వమాపన్నో ధున్ధుం హత్వా మహాబలమ్

వంశకుని వంశంలో బృహదశ్వుడు పుట్టాడు. అతని కుమారుడు కువలాశ్వుడు. అతడు మహాబలుడైన ధుంధును సంహరించి ధుంధుమారుడనే పేరు పొందాడు.

ధున్ధుమారస్య తనయాస్ త్రయస్త్రైలోక్యవిశ్రుతాః దృఢాశ్వశ్చైవ చణ్డాశ్వః కపిలాశ్వశ్ చ తే స్మృతాః

ధుంధుమారుడికి మూడు కుమారులు పుట్టారు. వారు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధులు—దృఢాశ్వుడు, చండాశ్వుడు, కపిలాశ్వుడు అని గుర్తించబడ్డారు.