లిఙ్గపురాణమ్

యశసస్తపసశ్చైవ క్రోధో నాశకరః స్మృతః అలం హి రాక్షసైర్ దగ్ధైర్ దీనైర్ అనపరాధిభిః

యశస్సు, తపస్సు రెండింటినీ కోపం నాశనం చేస్తుందని అంటారు. దయచేసి, నిర్దోషులైన, బాధపడుతున్న రాక్షసులను కాల్చడం చాలించు.

సత్రం తే విరమత్వేతత్ క్షమాసారా హి సాధవః ఏవం వసిష్ఠవాక్యేన శాక్తేయో మునిపుఙ్గవః

నీ యజ్ఞాన్ని ఆపివేయు; క్షమే సద్గుణాల మూర్తిరని సద్గురులు చెబుతారు. వశిష్ఠుని మాట విని శాక్తేయుడు...

ఉపసంహృతవాన్ సత్రం సద్యస్తద్వాక్యగౌరవాత్ తతః ప్రీతశ్ చ భగవాన్ వసిష్ఠో మునిసత్తమః

...ఆ మాటలకు గౌరవంగా వెంటనే యజ్ఞాన్ని ఆపేశాడు. దాంతో మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన వశిష్ఠుడు సంతోషించాడు.

సమ్ప్రాప్తశ్ చ తదా సత్రం పులస్త్యో బ్రహ్మణః సుతః వసిష్ఠేన తు దత్తార్ఘ్యః కృతాసనపరిగ్రహః

అప్పుడు బ్రహ్మ కుమారుడైన పులస్త్యుడు ఆ యజ్ఞానికి వచ్చాడు. వశిష్ఠుడు అతనికి అరఘ్యం ఇచ్చి, అతడు ఆసనం స్వీకరించాడు.

పరాశరమువాచేదం ప్రణిపత్య స్థితం మునిః వైరే మహతి యద్వాక్యాద్ గురోర్ అద్యాశ్రితా క్షమా

పరాశరుడు నమస్కరించి నిలుచున్నప్పుడు, ఆ ముని ఇలా అన్నాడు: 'నీ గురువు మాట వల్ల నీవు ఈ గొప్ప శత్రుత్వంలోనూ నేడు క్షమను ఆశ్రయించావు.'

త్వయా తస్మాత్సమస్తాని భవాఞ్ఛాస్త్రాణి వేత్స్యతి సంతతేర్మమ న ఛేదః క్రుద్ధేనాపి యతః కృతః

అందువల్ల నీవు అన్ని శాస్త్రాలను తెలుసుకుంటావు. నా వంశానికి ఎలాంటి అంతరాయం ఉండదు; కోపంతో కూడినదైనా అది నశించదు.

త్వయా తస్మాన్మహాభాగ దదామ్యన్యం మహావరమ్ పురాణసంహితాకర్తా భవాన్వత్స భవిష్యతి

కాబట్టి, మహాభాగుడా, నీకు ఇంకొక గొప్ప వరం ఇస్తాను: బిడ్డా, నువ్వే పురాణసంహితను రచించే వాడవవుతావు.

దేవతాపరమార్థం చ యథావద్వేత్స్యతే భవాన్ ప్రవృత్తౌ వా నివృత్తౌ వా కర్మణస్ తే ఽమలా మతిః

భగవంతుడు, నీవు చేసే పనుల్లో పాల్గొన్నా, వాటి నుండి విడివడినా, నీ మనసు నిర్మలంగా ఉండటం వల్ల దేవతల పరమార్థాన్ని నిజంగా తెలుసుకుంటావు.

మత్ప్రసాదాదసందిగ్ధా తవ వత్స భవిష్యతి తతశ్ చ ప్రాహ భగవాన్ వసిష్ఠో వదతాం వరః

నా అనుగ్రహంతో, నా బిడ్డా, నీకు ఎలాంటి సందేహమూ ఉండదు. ఆ తరువాత, వాక్చాతుర్యంలో ప్రఖ్యాతుడైన వసిష్ఠుడు మాట్లాడాడు.

పులస్త్యేన యదుక్తం తే సర్వమేతద్భవిష్యతి అథ తస్య పులస్త్యస్య వసిష్ఠస్య చ ధీమతః

పులస్త్యుడు నీకు చెప్పినదంతా తప్పకుండా జరగబోతుంది. అప్పుడు ఆ పులస్త్యుడు, మహావివేకి వసిష్ఠుడు ఇద్దరి మధ్య—

ప్రసాదాద్వైష్ణవం చక్రే పురాణం వై పరాశరః షట్ప్రకారం సమస్తార్థసాధకం జ్ఞానసంచయమ్

వారి కృపతో పరాశరుడు ఆరు విధాలుగా జ్ఞానాన్ని సమకూర్చిన, అన్ని అర్థాలను నెరవేర్చే వైష్ణవ పురాణాన్ని రచించాడు.

షట్సాహస్రమితం సర్వం వేదార్థేన చ సంయుతమ్ చతుర్థం హి పురాణానాం సంహితాసు సుశోభనమ్

దానిలో ఆరు వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి, వేదార్థంతో కూడి ఉంది. పురాణాలలో ఇది నాల్గవది, సంకలనాలలో ఎంతో ప్రకాశిస్తుంది.

ఏష వః కథితః సర్వో వాసిష్ఠానాం సమాసతః ప్రభవః శక్తిసూనోశ్ చ ప్రభావో మునిపుఙ్గవాః

ఇలా వసిష్ఠుల వంశప్రభవం, శక్తిపుత్రుడి మహిమను మీకు సంక్షిప్తంగా వివరించాను, మునిశ్రేష్ఠులారా.

ఆదిత్యవంశం సోమస్య వంశం వంశవిదాం వర వక్తుమర్హసి చాస్మాకం సంక్షేపాద్ రోమహర్షణ

రోమహర్షణా, వంశాలను బాగా తెలిసినవాడవు కదా, ఇప్పుడు సూర్యవంశం, చంద్రవంశం గురించి మాకు సంక్షిప్తంగా చెప్పు.

అదితిః సుషువే పుత్రమ్ ఆదిత్యం కశ్యపాద్ద్విజాః తస్యాదిత్యస్య చైవాసీద్ భార్యా త్రయమ్ అథాపరమ్

అదితి కశ్యపుని నుండి ఆదిత్యుడిని కనింది, ద్విజులారా. ఆ ఆదిత్యుడికి మూడు భార్యలు ఉండగా, తరువాత ఇంకొకరు వచ్చారు.

సంజ్ఞా రాజ్ఞీ ప్రభా ఛాయా పుత్రాంస్తాసాం వదామి వః సంజ్ఞా త్వాష్ట్రీ చ సుషువే సూర్యాన్మనుమనుత్తమమ్

సంజ్ఞ, రాణి, ప్రభా, ఛాయా—ఇవే వారి పేర్లు. వారి సంతానాన్ని మీకు చెబుతాను. త్వష్ట్రుని కుమార్తె అయిన సంజ్ఞ, సూర్యునికి మను అనే ఉత్తమ కుమారుడిని కనింది.

యమం చ యమునాం చైవ రాజ్ఞీ రేవతమేవ చ ప్రభా ప్రభాతమ్ ఆదిత్యాచ్ ఛాయాం సంజ్ఞాప్యకల్పయత్

అలాగే యముడు, యమున, రేవతి అనే రాణిని కూడా కనింది. ప్రభా, ఆదిత్యుని నుండి ప్రభాతుని కనగా, సంజ్ఞ తన స్థానంలో ఛాయను ఉంచింది.

ఛాయా చ తస్మాత్సుషువే సావర్ణిం భాస్కరాద్ద్విజాః తతః శనిం చ తపతీం విష్టిం చైవ యథాక్రమమ్

ఆ తరువాత ఛాయా, భాస్కరుని నుండి సావర్ణిని కనింది, ద్విజులారా. తరువాత, వరుసగా శని, తపతి, విష్టిని కనింది.

ఛాయా స్వపుత్రాభ్యధికం స్నేహం చక్రే మనౌ తదా పూర్వో మనుర్న చక్షామ యమస్తు క్రోధమూర్ఛితః

ఆ సమయంలో ఛాయా తన సొంత పిల్లలపై మను కన్నా ఎక్కువ ప్రేమ చూపింది. ముందుగా మను గమనించలేదు, కానీ యముడు కోపంతో—

సంతాడయామాస రుషా పాదముద్యమ్య దక్షిణమ్ యమేన తాడితా సా తు ఛాయా వై దుఃఖితాభవత్

తన కుడి కాలును పైకెత్తి, కోపంతో ఛాయను కొట్టాడు. యముడు కొట్టినందుకు ఛాయా బాధపడింది.

ఛాయాశాపాత్ పదం చైకం యమస్య క్లిన్నముత్తమమ్ పూయశోణితసమ్పూర్ణం కృమీణాం నిచయాన్వితమ్

ఛాయా శాపం వల్ల యముని ఒక కాలు పాడైపోయింది—పుయంతో, రక్తంతో నిండిపోయి, పురుగులతో కమ్ముకుని పోయింది.

సో ఽపి గోకర్ణమాశ్రిత్య ఫలకేనానిలాశనః ఆరాధయన్మహాదేవం యావద్వర్షాయుతాయుతమ్

అతడు గోకర్ణానికి వెళ్లి, ఆహారం మానేసి, గాలినే ఆహారంగా తీసుకుంటూ, మహాదేవుని లక్షల సంవత్సరాలు భక్తితో ఆరాధించాడు.

భవప్రసాదాద్ ఆగత్య లోకపాలత్వముత్తమమ్ పితౄణామాధిపత్యం తు శాపమోక్షం తథైవ చ

భవుని కృపతో అతడు లోకాల రక్షకుడిగా, పితృదేవతలకు అధిపతిగా, శాప విముక్తుడిగా ఉన్నత స్థానం పొందాడు.

లబ్ధవాన్దేవదేవస్య ప్రభావాచ్ఛూలపాణినః అసహన్తీ పురా భానోస్ తేజోమయమ్ అనిన్దితా

దేవదేవుడైన త్రిశూలధారి ప్రభావంతో అతడు ఈ ఫలితాన్ని పొందాడు. పూర్వంలో, భాను భార్య అయిన నిర్దోషురాలు అతని తేజస్సును భరించలేకపోయింది.

రూపం త్వాష్ట్రీ స్వదేహాత్తు ఛాయాఖ్యాం సా త్వకల్పయత్ వడవారూపమాస్థాయ తపస్తేపే తు సువ్రతా

అందుకే త్వష్ట్రుని కుమార్తె తన శరీరం నుండి ఛాయ అనే రూపాన్ని సృష్టించింది. ఆ సతీ స్వరూపాన్ని గుర్రమైగా మార్చుకుని, కఠిన తపస్సు చేసుకుంది.

కాలాత్ప్రయత్నతో జ్ఞాత్వా ఛాయాం ఛాయాపతిః ప్రభుః వడవామగమత్సంజ్ఞామ్ అశ్వరూపేణ భాస్కరః

కాలానుసారం శ్రమపడి, నీడకు అధిపతి అయిన సూర్యుడు, వడవా అని పిలవబడే ఛాయను గుర్రపు రూపంలో చేరాడు.

వడవా చ తదా త్వాష్ట్రీ సంజ్ఞా తస్మాద్దివాకరాత్ సుషువే చాశ్వినౌ దేవౌ దేవానాం తు భిషగ్వరౌ

ఆ సమయంలో వడవా, త్వష్టృ కుమార్తె, సూర్యుని నుండి అశ్వినీ దేవుళ్లను ప్రసవించింది. వారు దేవతల్లో ఉత్తమ వైద్యులు.

లిఖితో భాస్కరః పశ్చాత్ సంజ్ఞాపిత్రా మహాత్మనా విష్ణోశ్చక్రం తు యద్ఘోరం మణ్డలాద్భాస్కరస్య తు

తర్వాత, సంజ్ఞా తండ్రి అయిన మహాత్ముడు సూర్యునిపై లిఖించి, భయంకరమైన విష్ణువు చక్రాన్ని సూర్యుని వలయంనుండి ఉద్భవింపజేశాడు.

నిర్మమే భగవాంస్త్వష్టా ప్రధానం దివ్యమాయుధమ్ రుద్రప్రసాదాచ్చ శుభం సుదర్శనమితి స్మృతమ్

భగవంతుడు త్వష్టా, రుద్రుని కృపతో, ముఖ్యమైన దైవాయుధమైన శుభమైన సుదర్శనాన్ని తయారు చేశాడు.