లిఙ్గపురాణమ్

అదృశ్యన్తీం మహాభాగాం రక్ష వత్స మహామతే అరున్ధతీం చ పితరం వసిష్ఠం మమ సర్వదా

మహామతివంతుడా, నా కోసమే మహాభాగురాలైన, కనబడని అరుంధతిని, అలాగే నీ తండ్రి వశిష్ఠుడిని ఎప్పుడూ రక్షించు.

అన్వయః సకలో వత్స మమ సంతారితస్త్వయా పుత్రేణ లోకాఞ్జయతీత్య్ ఉక్తం సద్భిః సదైవ హి

బిడ్డా, నా వంశాన్ని నీవే కాపాడావు. మంచి వారు ఎప్పుడూ, తన సంతానంతోనే లోకాలను జయించగలడని అంటారు.

ఈప్సితం వరయేశానం జగతాం ప్రభవం ప్రభుమ్ గమిష్యామ్యభివన్ద్యేశం భ్రాతృభిః సహ శఙ్కరమ్

నేను కోరుకున్న వరంగా జగతికి ఆదియైన ప్రభువును ఎంచుకుంటాను. నా సోదరులతో కలిసి శంకరుని దర్శించడానికి వెళ్తాను.

ఏవం పుత్రముపామన్త్ర్య ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ నిరీక్ష్య భార్యాం సదసి జగామ పితరం వశీ

ఇలా తన కుమారునితో మాట్లాడి, మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, సభలో భార్యవైపు చూసి, వశీ తన తండ్రివద్దకు వెళ్లాడు.

గతం దృష్ట్వాథ పితరం తదాభ్యర్చ్యైవ శఙ్కరమ్ తుష్టావ వాగ్భిర్ ఇష్టాభిః శాక్తేయః శశిభూషణమ్

తండ్రి వెళ్లిన తర్వాత, శాక్తేయుడు శంకరుని పూజించి, ఇష్టమైన మాటలతో చంద్రుడిని అలంకరించుకున్న ప్రభువును స్తుతించాడు.

తతస్తుష్టో మహాదేవో మన్మథాన్ధకమర్దనః అనుగృహ్యాథ శాక్తేయం తత్రైవాన్తరధీయత

అప్పుడా కామాసురుడిని, అంధకాసురుడిని సంహరించిన మహాదేవుడు సంతోషించి, శాక్తేయుడిని అనుగ్రహించి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

గతే మహేశ్వరే సాంబే ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ దదాహ రాక్షసానాం తు కులం మన్త్రేణ మన్త్రవిత్

మహేశ్వరుడు వెళ్లిన తర్వాత, శాంబుడు మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, మంత్రజ్ఞుడిగా మంత్రంతో రాక్షసుల వంశాన్ని కాల్చేశాడు.

తదాహ పౌత్రం ధర్మజ్ఞో వసిష్ఠో మునిభిర్ వృతః అలమ్ అత్యన్తకోపేన తాత మన్యుమిమం జహి

ఆ సమయంలో వశిష్ఠుడు, మునులతో కూడి, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా తన మనవడితో ఇలా అన్నాడు: 'తాతా, ఈ అధిక కోపం చాలును, ఈ కోపాన్ని వదిలిపెట్టు.'

రాక్షసా నాపరాధ్యన్తి పితుస్ తే విహితం తథా మూఢానామేవ భవతి క్రోధో బుద్ధిమతాం న హి

రాక్షసులు ఏ తప్పూ చేయలేదు; ఇది నీ తండ్రి నిర్ణయించినదే. జ్ఞానులకే కాదు, మూర్ఖులకే కోపం వస్తుంది.

హన్యతే తాత కః కేన యతః స్వకృతభుక్పుమాన్ సంచితస్యాతిమహతా వత్స క్లేశేన మానవైః

తాతా, ఎవరు ఎవరి చేత మరణిస్తారు? ప్రతి ఒక్కరు తమ కర్మఫలాన్ని అనుభవిస్తారు. బిడ్డా, మనుషులు తమ సొంత పాపాల వల్లే ఎక్కువగా బాధపడతారు.

యశసస్తపసశ్చైవ క్రోధో నాశకరః స్మృతః అలం హి రాక్షసైర్ దగ్ధైర్ దీనైర్ అనపరాధిభిః

యశస్సు, తపస్సు రెండింటినీ కోపం నాశనం చేస్తుందని అంటారు. దయచేసి, నిర్దోషులైన, బాధపడుతున్న రాక్షసులను కాల్చడం చాలించు.

సత్రం తే విరమత్వేతత్ క్షమాసారా హి సాధవః ఏవం వసిష్ఠవాక్యేన శాక్తేయో మునిపుఙ్గవః

నీ యజ్ఞాన్ని ఆపివేయు; క్షమే సద్గుణాల మూర్తిరని సద్గురులు చెబుతారు. వశిష్ఠుని మాట విని శాక్తేయుడు...

ఉపసంహృతవాన్ సత్రం సద్యస్తద్వాక్యగౌరవాత్ తతః ప్రీతశ్ చ భగవాన్ వసిష్ఠో మునిసత్తమః

...ఆ మాటలకు గౌరవంగా వెంటనే యజ్ఞాన్ని ఆపేశాడు. దాంతో మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన వశిష్ఠుడు సంతోషించాడు.

సమ్ప్రాప్తశ్ చ తదా సత్రం పులస్త్యో బ్రహ్మణః సుతః వసిష్ఠేన తు దత్తార్ఘ్యః కృతాసనపరిగ్రహః

అప్పుడు బ్రహ్మ కుమారుడైన పులస్త్యుడు ఆ యజ్ఞానికి వచ్చాడు. వశిష్ఠుడు అతనికి అరఘ్యం ఇచ్చి, అతడు ఆసనం స్వీకరించాడు.

పరాశరమువాచేదం ప్రణిపత్య స్థితం మునిః వైరే మహతి యద్వాక్యాద్ గురోర్ అద్యాశ్రితా క్షమా

పరాశరుడు నమస్కరించి నిలుచున్నప్పుడు, ఆ ముని ఇలా అన్నాడు: 'నీ గురువు మాట వల్ల నీవు ఈ గొప్ప శత్రుత్వంలోనూ నేడు క్షమను ఆశ్రయించావు.'

త్వయా తస్మాత్సమస్తాని భవాఞ్ఛాస్త్రాణి వేత్స్యతి సంతతేర్మమ న ఛేదః క్రుద్ధేనాపి యతః కృతః

అందువల్ల నీవు అన్ని శాస్త్రాలను తెలుసుకుంటావు. నా వంశానికి ఎలాంటి అంతరాయం ఉండదు; కోపంతో కూడినదైనా అది నశించదు.

త్వయా తస్మాన్మహాభాగ దదామ్యన్యం మహావరమ్ పురాణసంహితాకర్తా భవాన్వత్స భవిష్యతి

కాబట్టి, మహాభాగుడా, నీకు ఇంకొక గొప్ప వరం ఇస్తాను: బిడ్డా, నువ్వే పురాణసంహితను రచించే వాడవవుతావు.

దేవతాపరమార్థం చ యథావద్వేత్స్యతే భవాన్ ప్రవృత్తౌ వా నివృత్తౌ వా కర్మణస్ తే ఽమలా మతిః

భగవంతుడు, నీవు చేసే పనుల్లో పాల్గొన్నా, వాటి నుండి విడివడినా, నీ మనసు నిర్మలంగా ఉండటం వల్ల దేవతల పరమార్థాన్ని నిజంగా తెలుసుకుంటావు.

మత్ప్రసాదాదసందిగ్ధా తవ వత్స భవిష్యతి తతశ్ చ ప్రాహ భగవాన్ వసిష్ఠో వదతాం వరః

నా అనుగ్రహంతో, నా బిడ్డా, నీకు ఎలాంటి సందేహమూ ఉండదు. ఆ తరువాత, వాక్చాతుర్యంలో ప్రఖ్యాతుడైన వసిష్ఠుడు మాట్లాడాడు.

పులస్త్యేన యదుక్తం తే సర్వమేతద్భవిష్యతి అథ తస్య పులస్త్యస్య వసిష్ఠస్య చ ధీమతః

పులస్త్యుడు నీకు చెప్పినదంతా తప్పకుండా జరగబోతుంది. అప్పుడు ఆ పులస్త్యుడు, మహావివేకి వసిష్ఠుడు ఇద్దరి మధ్య—

ప్రసాదాద్వైష్ణవం చక్రే పురాణం వై పరాశరః షట్ప్రకారం సమస్తార్థసాధకం జ్ఞానసంచయమ్

వారి కృపతో పరాశరుడు ఆరు విధాలుగా జ్ఞానాన్ని సమకూర్చిన, అన్ని అర్థాలను నెరవేర్చే వైష్ణవ పురాణాన్ని రచించాడు.

షట్సాహస్రమితం సర్వం వేదార్థేన చ సంయుతమ్ చతుర్థం హి పురాణానాం సంహితాసు సుశోభనమ్

దానిలో ఆరు వేల శ్లోకాలు ఉన్నాయి, వేదార్థంతో కూడి ఉంది. పురాణాలలో ఇది నాల్గవది, సంకలనాలలో ఎంతో ప్రకాశిస్తుంది.

ఏష వః కథితః సర్వో వాసిష్ఠానాం సమాసతః ప్రభవః శక్తిసూనోశ్ చ ప్రభావో మునిపుఙ్గవాః

ఇలా వసిష్ఠుల వంశప్రభవం, శక్తిపుత్రుడి మహిమను మీకు సంక్షిప్తంగా వివరించాను, మునిశ్రేష్ఠులారా.

ఆదిత్యవంశం సోమస్య వంశం వంశవిదాం వర వక్తుమర్హసి చాస్మాకం సంక్షేపాద్ రోమహర్షణ

రోమహర్షణా, వంశాలను బాగా తెలిసినవాడవు కదా, ఇప్పుడు సూర్యవంశం, చంద్రవంశం గురించి మాకు సంక్షిప్తంగా చెప్పు.

అదితిః సుషువే పుత్రమ్ ఆదిత్యం కశ్యపాద్ద్విజాః తస్యాదిత్యస్య చైవాసీద్ భార్యా త్రయమ్ అథాపరమ్

అదితి కశ్యపుని నుండి ఆదిత్యుడిని కనింది, ద్విజులారా. ఆ ఆదిత్యుడికి మూడు భార్యలు ఉండగా, తరువాత ఇంకొకరు వచ్చారు.

సంజ్ఞా రాజ్ఞీ ప్రభా ఛాయా పుత్రాంస్తాసాం వదామి వః సంజ్ఞా త్వాష్ట్రీ చ సుషువే సూర్యాన్మనుమనుత్తమమ్

సంజ్ఞ, రాణి, ప్రభా, ఛాయా—ఇవే వారి పేర్లు. వారి సంతానాన్ని మీకు చెబుతాను. త్వష్ట్రుని కుమార్తె అయిన సంజ్ఞ, సూర్యునికి మను అనే ఉత్తమ కుమారుడిని కనింది.

యమం చ యమునాం చైవ రాజ్ఞీ రేవతమేవ చ ప్రభా ప్రభాతమ్ ఆదిత్యాచ్ ఛాయాం సంజ్ఞాప్యకల్పయత్

అలాగే యముడు, యమున, రేవతి అనే రాణిని కూడా కనింది. ప్రభా, ఆదిత్యుని నుండి ప్రభాతుని కనగా, సంజ్ఞ తన స్థానంలో ఛాయను ఉంచింది.

ఛాయా చ తస్మాత్సుషువే సావర్ణిం భాస్కరాద్ద్విజాః తతః శనిం చ తపతీం విష్టిం చైవ యథాక్రమమ్

ఆ తరువాత ఛాయా, భాస్కరుని నుండి సావర్ణిని కనింది, ద్విజులారా. తరువాత, వరుసగా శని, తపతి, విష్టిని కనింది.

ఛాయా స్వపుత్రాభ్యధికం స్నేహం చక్రే మనౌ తదా పూర్వో మనుర్న చక్షామ యమస్తు క్రోధమూర్ఛితః

ఆ సమయంలో ఛాయా తన సొంత పిల్లలపై మను కన్నా ఎక్కువ ప్రేమ చూపింది. ముందుగా మను గమనించలేదు, కానీ యముడు కోపంతో—