లిఙ్గపురాణమ్

హా రుద్ర రుద్ర రుద్రేతి రురోద నిపపాత చ తం దృష్ట్వా భగవాన్రుద్రో దేవీమాహ చ శఙ్కరః

'హా రుద్రా! రుద్రా! రుద్రా!' అని ఏడ్చి నేలపై పడిపోయాడు. అతన్ని చూసి భగవంతుడైన రుద్రుడు, శంకరుడు దేవిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

పశ్య బాలం మహాభాగే బాష్పపర్యాకులేక్షణమ్ మమానుస్మరణే యుక్తం మదారాధనతత్పరమ్

మహాభాగ్యవంతురాలా, ఆ బాలుడిని చూడు. అతని కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయాయి. నా జ్ఞాపకంలో లీనమై, నా పూజలో నిమగ్నంగా ఉన్నాడు.

సా చ దృష్ట్వా మహాదేవీ పరాశరమనిన్దితా దుఃఖాత్ సంక్లిన్నసర్వాఙ్గమ్ అస్రాకులవిలోచనమ్

ఆ బాలుడిని చూసిన పరాశరా మహాదేవి, నిందలేని ఆమె, దుఃఖంతో తన శరీరం మొత్తం ముక్కలు అయ్యింది. ఆమె కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండిపోయాయి.

లిఙ్గార్చనవిధౌ సక్తం హర రుద్రేతి వాదినమ్ ప్రాహ భర్తారమీశానం శఙ్కరం జగతాముమా

ఆ బాలుడు లింగార్చనలో నిమగ్నమై, 'హరా, రుద్రా' అని పిలుస్తున్నాడని చూసి, ఉమా దేవి, జగత్కాంత అయిన శంకరుని తన భర్తను ఇలా అడిగింది.

ఈప్సితం యచ్ఛ సకలం ప్రసీద పరమేశ్వర నిశమ్య వచనం తస్యాః శఙ్కరః పరమేశ్వరః

పరమేశ్వరా, అతనికి కావలసినది అన్నీ దయచేసి ఇవ్వు. ఆమె మాటలు విన్న శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు—

భార్యామార్యాముమాం ప్రాహ తతో హాలాహలాశనః రక్షామ్యేనం ద్విజం బాలం ఫుల్లేన్దీవరలోచనమ్

హాలాహలాన్ని మింగిన శంకరుడు, తన ఆర్యమైన భార్య ఉమాతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ద్విజ బాలుడిని, పుష్పించిన నీలకమలపు కన్నులతో ఉన్న వాడిని, నేను కాపాడతాను.'

దదామి దృష్టిం మద్రూపదర్శనక్షమ ఏష వై ఏవముక్త్వా గణైర్ దివ్యైర్ భగవాన్నీలలోహితః

'నా స్వరూపాన్ని దర్శించగలిగే దృష్టిని ఇతనికి ఇస్తాను.' అని చెప్పి, దివ్య గణాలతో కూడిన నీలలోహితుడు—

బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణురుద్రాద్యైః సంవృతః పరమేశ్వరః దదౌ చ దర్శనం తస్మై మునిపుత్రాయ ధీమతే

బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలైనవారితో కూడిన పరమేశ్వరుడు, ఆ మునిపుత్రుడైన ధీరుడికి తన దర్శనం ఇచ్చాడు.

సో ఽపి దృష్ట్వా మహాదేవమ్ ఆనన్దాస్రావిలేక్షణః నిపపాత చ హృష్టాత్మా పాదయోస్తస్య సాదరమ్

ఆ మహాదేవుడిని చూసిన వెంటనే, ఆనంద కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయి, హృదయం ఉల్లాసంతో, అతడు గౌరవంగా ఆయన పాదాలకు నమస్కరించాడు.

పునర్భవాన్యాః పాదౌ చ నన్దినశ్ చ మహాత్మనః సఫలం జీవితం మే ఽద్య బ్రహ్మాద్యాంస్తాంస్తదాహ సః

తర్వాత భవానీ పాదాలకు, మహాత్ముడైన నందీ పాదాలకు కూడా నమస్కరించాడు. 'నేడు నా జీవితం ఫలించిందని' బ్రహ్మ మొదలైనవారికి చెప్పాడు.

రక్షార్థమాగతస్త్వద్య మమ బాలేన్దుభూషణః కో ఽన్యః సమో మయా లోకే దేవో వా దానవో ఽపి వా

'బాలచంద్రుడైన ఆయన నేడు నన్ను రక్షించడానికి వచ్చాడు. లోకంలో దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, నాకి సమానుడు ఇంకెవరు?'

అథ తస్మిన్క్షణాదేవ దదర్శ దివి సంస్థితమ్ పితరం భ్రాతృభిః సార్ధం శాక్తేయస్తు పరాశరః

అప్పుడే ఆ క్షణంలోనే, శక్తికి భక్తుడైన పరాశరుడు, ఆకాశంలో తన తండ్రిని సోదరులతో కలిసి చూశాడు.

సూర్యమణ్డలసంకాశే విమానే విశ్వతోముఖే భ్రాతృభిః సహితం దృష్ట్వా ననామ చ జహర్ష చ

సూర్య మండలంలా ప్రకాశించే, అన్ని దిక్కులకూ ముఖం ఉన్న విమానంలో తన తండ్రిని, సోదరులతో కలిసి చూసి, నమస్కరించి, ఆనందించాడు.

తదా వృషధ్వజో దేవః సభార్యః సగణేశ్వరః వసిష్ఠపుత్రం ప్రాహేదం పుత్రదర్శనతత్పరమ్

అప్పుడు వృషధ్వజుడైన దేవుడు, తన భార్యతో, గణాధిపతులతో కలిసి, తన కుమారుడిని చూడాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న వశిష్ఠుని కుమారుడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు:

శక్తే పశ్య సుతం బాలమ్ ఆనన్దాస్రావిలేక్షణమ్ అదృశ్యన్తీం చ విప్రేన్ద్ర వసిష్ఠం పితరం తవ

'శక్తీ, ఆనంద కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిన నీ కుమారుడిని చూడు. బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, నీ తండ్రి వశిష్ఠుడు ఇంకా కనబడడం లేదు.'

అరున్ధతీం మహాభాగాం కల్యాణీం దేవతోపమామ్ మాతరం పితరం చోభౌ నమస్కురు మహామతే

'అరుంధతిని చూడు, మహాభాగ్యవంతురాలు, మంగళకరమైనది, దేవతలకు సమానమైనది—నీ తల్లి. మహామతివంతుడా, తల్లి తండ్రి ఇద్దరికీ నమస్కరించు.'

తదా హరం ప్రణమ్యాశు దేవదేవముమాం తథా వసిష్ఠం చ తదా శ్రేష్ఠం శక్తిర్ వై శఙ్కరాజ్ఞయా

అప్పుడు శంకరుని ఆజ్ఞతో శక్తి, హరుడికి, దేవదేవుడైన ఉమాకూ, వశిష్ఠునికీ వెంటనే నమస్కరించాడు.

మాతరం చ మహాభాగాం కల్యాణీం పతిదేవతామ్ అరున్ధతీం జగన్నాథనియోగాత్ప్రాహ శక్తిమాన్

జగన్నాథుని ఆజ్ఞతో, శక్తిమంతుడు తన తల్లి అరుంధతిని—మహాభాగ్యవంతురాలు, మంగళకరమైనది, భర్తను దేవతగా భావించే ఆమెను—ఆమాటాడాడు.

భో వత్స వత్స విప్రేన్ద్ర పరాశర మహాద్యుతే రక్షితో ఽహం త్వయా తాత గర్భస్థేన మహాత్మనా

'వత్సా, వత్సా, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, పరాశరా, మహోద్యోతుడా, తాతా, నీవు గర్భంలో ఉన్నప్పుడే నన్ను రక్షించావు, మహాత్ముడా.'

అణిమాదిగుణైశ్వర్యం మయా వత్స పరాశర లబ్ధమద్యాననం దృష్టం తవ బాల మమాజ్ఞయా

పరాశరా, నా ఆజ్ఞతో నీకు అణిమాది శక్తులన్నీ లభించాయి. బిడ్డా, నేడు నీ ముఖాన్ని నేను చూశాను.

అదృశ్యన్తీం మహాభాగాం రక్ష వత్స మహామతే అరున్ధతీం చ పితరం వసిష్ఠం మమ సర్వదా

మహామతివంతుడా, నా కోసమే మహాభాగురాలైన, కనబడని అరుంధతిని, అలాగే నీ తండ్రి వశిష్ఠుడిని ఎప్పుడూ రక్షించు.

అన్వయః సకలో వత్స మమ సంతారితస్త్వయా పుత్రేణ లోకాఞ్జయతీత్య్ ఉక్తం సద్భిః సదైవ హి

బిడ్డా, నా వంశాన్ని నీవే కాపాడావు. మంచి వారు ఎప్పుడూ, తన సంతానంతోనే లోకాలను జయించగలడని అంటారు.

ఈప్సితం వరయేశానం జగతాం ప్రభవం ప్రభుమ్ గమిష్యామ్యభివన్ద్యేశం భ్రాతృభిః సహ శఙ్కరమ్

నేను కోరుకున్న వరంగా జగతికి ఆదియైన ప్రభువును ఎంచుకుంటాను. నా సోదరులతో కలిసి శంకరుని దర్శించడానికి వెళ్తాను.

ఏవం పుత్రముపామన్త్ర్య ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ నిరీక్ష్య భార్యాం సదసి జగామ పితరం వశీ

ఇలా తన కుమారునితో మాట్లాడి, మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, సభలో భార్యవైపు చూసి, వశీ తన తండ్రివద్దకు వెళ్లాడు.

గతం దృష్ట్వాథ పితరం తదాభ్యర్చ్యైవ శఙ్కరమ్ తుష్టావ వాగ్భిర్ ఇష్టాభిః శాక్తేయః శశిభూషణమ్

తండ్రి వెళ్లిన తర్వాత, శాక్తేయుడు శంకరుని పూజించి, ఇష్టమైన మాటలతో చంద్రుడిని అలంకరించుకున్న ప్రభువును స్తుతించాడు.

తతస్తుష్టో మహాదేవో మన్మథాన్ధకమర్దనః అనుగృహ్యాథ శాక్తేయం తత్రైవాన్తరధీయత

అప్పుడా కామాసురుడిని, అంధకాసురుడిని సంహరించిన మహాదేవుడు సంతోషించి, శాక్తేయుడిని అనుగ్రహించి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

గతే మహేశ్వరే సాంబే ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ దదాహ రాక్షసానాం తు కులం మన్త్రేణ మన్త్రవిత్

మహేశ్వరుడు వెళ్లిన తర్వాత, శాంబుడు మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, మంత్రజ్ఞుడిగా మంత్రంతో రాక్షసుల వంశాన్ని కాల్చేశాడు.

తదాహ పౌత్రం ధర్మజ్ఞో వసిష్ఠో మునిభిర్ వృతః అలమ్ అత్యన్తకోపేన తాత మన్యుమిమం జహి

ఆ సమయంలో వశిష్ఠుడు, మునులతో కూడి, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా తన మనవడితో ఇలా అన్నాడు: 'తాతా, ఈ అధిక కోపం చాలును, ఈ కోపాన్ని వదిలిపెట్టు.'

రాక్షసా నాపరాధ్యన్తి పితుస్ తే విహితం తథా మూఢానామేవ భవతి క్రోధో బుద్ధిమతాం న హి

రాక్షసులు ఏ తప్పూ చేయలేదు; ఇది నీ తండ్రి నిర్ణయించినదే. జ్ఞానులకే కాదు, మూర్ఖులకే కోపం వస్తుంది.