లిఙ్గపురాణమ్

జ్ఞాత్వా శక్తిసుతస్యాస్య సంకల్పం మునిపుఙ్గవః వసిష్ఠో భగవాన్ప్రాహ పౌత్రం ధీమాన్ ఘృణానిధిః

శక్తిపుత్రుని సంకల్పాన్ని తెలుసుకున్న వసిష్ఠ మహర్షి, దయామయుడైన ఆయన, తన మనవడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.

స్థానే పౌత్ర మునిశ్రేష్ఠ సంకల్పస్తవ సువ్రత తథాపి శృణు లోకస్య క్షయం కర్తుం న చార్హసి

'మునిశ్రేష్ఠుడా! మనవడా! నీ సంకల్పం యోగ్యమే, ఓ సద్బ్రతుడా! అయినా విను—ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయకూడదు.'

రాక్షసానామభావాయ కురు సర్వేశ్వరార్చనమ్ త్రైలోక్యం శృణు శాక్తేయ అపరాధ్యతి కిం తవ

'రాక్షసులను తొలగించేందుకు పరమేశ్వరుని పూజ చేయు. శక్తిపుత్రుడా! మూడు లోకాలు నాశనం అయినా అది నీ తప్పు కాదు.'

తతస్తస్య వసిష్ఠస్య నియోగాచ్ఛక్తినన్దనః రాక్షసానామభావాయ మతిం చక్రే మహామతిః

వసిష్ఠుని ఆజ్ఞతో, శక్తిపుత్రుడు తెలివిగా రాక్షసులను నశింపజేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

అదృశ్యన్తీం వసిష్ఠం చ ప్రణమ్యారున్ధతీం తతః కృత్వైకలిఙ్గం క్షణికం పాంసునా మునిసన్నిధౌ

అదృశ్యంతీ, వసిష్ఠుడు, అరుంధతీకి నమస్కరించి, మునుల సమక్షంలో తాత్కాలికంగా మట్టితో ఒక లింగాన్ని తయారు చేశాడు.

సమ్పూజ్య శివసూక్తేన త్ర్యంబకేన శుభేన చ జప్త్వా త్వరితరుద్రం చ శివసంకల్పమేవ చ

ఆ లింగాన్ని శివసూక్తంతో, శుభమైన త్రయంబక మంత్రంతో పూజించి, త్వరిస్తు రుద్రాన్ని, శివసంకల్పాన్ని కూడా జపించాడు.

నీలరుద్రం చ శాక్తేయస్ తథా రుద్రం చ శోభనమ్ వామీయం పవమానం చ పఞ్చబ్రహ్మ తథైవ చ

శక్తిపుత్రుడు నీలరుద్రాన్ని, శోభనరుద్రాన్ని, వామీయాన్ని, పవమానాన్ని, అలాగే పంచబ్రహ్మను కూడా జపించాడు.

హోతారం లిఙ్గసూక్తం చ అథర్వశిర ఏవ చ అష్టాఙ్గమర్ఘ్యం రుద్రాయ దత్త్వాభ్యర్చ్య యథావిధి

హోతారాన్ని, లింగసూక్తాన్ని, అథర్వశిరస్సును, ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యాన్ని రుద్రునికి సమర్పించి, యథావిధిగా పూజించాడు.

భగవన్రక్షసా రుద్ర భక్షితో రుధిరేణ వై పితా మమ మహాతేజా భ్రాతృభిః సహ శఙ్కర

'భగవంతుడా రుద్రా! నా తండ్రిని రాక్షసుడు రక్తంతో పాటు, తన అన్నదమ్ములతో కలిపి తినేశాడు, ఓ శంకరా!' అని ప్రార్థించాడు.

ద్రష్టుమిచ్ఛామి భగవన్ పితరం భ్రాతృభిః సహ ఏవం విజ్ఞాపయాంల్లిఙ్గం ప్రణిపత్య ముహుర్ముహుః

'ప్రభూ! నా తండ్రిని అన్నదమ్ములతో కలిసి చూడాలని కోరుకుంటున్నాను' అని లింగానికి పునఃపునః నమస్కరిస్తూ వేడుకున్నాడు.

హా రుద్ర రుద్ర రుద్రేతి రురోద నిపపాత చ తం దృష్ట్వా భగవాన్రుద్రో దేవీమాహ చ శఙ్కరః

'హా రుద్రా! రుద్రా! రుద్రా!' అని ఏడ్చి నేలపై పడిపోయాడు. అతన్ని చూసి భగవంతుడైన రుద్రుడు, శంకరుడు దేవిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

పశ్య బాలం మహాభాగే బాష్పపర్యాకులేక్షణమ్ మమానుస్మరణే యుక్తం మదారాధనతత్పరమ్

మహాభాగ్యవంతురాలా, ఆ బాలుడిని చూడు. అతని కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయాయి. నా జ్ఞాపకంలో లీనమై, నా పూజలో నిమగ్నంగా ఉన్నాడు.

సా చ దృష్ట్వా మహాదేవీ పరాశరమనిన్దితా దుఃఖాత్ సంక్లిన్నసర్వాఙ్గమ్ అస్రాకులవిలోచనమ్

ఆ బాలుడిని చూసిన పరాశరా మహాదేవి, నిందలేని ఆమె, దుఃఖంతో తన శరీరం మొత్తం ముక్కలు అయ్యింది. ఆమె కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండిపోయాయి.

లిఙ్గార్చనవిధౌ సక్తం హర రుద్రేతి వాదినమ్ ప్రాహ భర్తారమీశానం శఙ్కరం జగతాముమా

ఆ బాలుడు లింగార్చనలో నిమగ్నమై, 'హరా, రుద్రా' అని పిలుస్తున్నాడని చూసి, ఉమా దేవి, జగత్కాంత అయిన శంకరుని తన భర్తను ఇలా అడిగింది.

ఈప్సితం యచ్ఛ సకలం ప్రసీద పరమేశ్వర నిశమ్య వచనం తస్యాః శఙ్కరః పరమేశ్వరః

పరమేశ్వరా, అతనికి కావలసినది అన్నీ దయచేసి ఇవ్వు. ఆమె మాటలు విన్న శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు—

భార్యామార్యాముమాం ప్రాహ తతో హాలాహలాశనః రక్షామ్యేనం ద్విజం బాలం ఫుల్లేన్దీవరలోచనమ్

హాలాహలాన్ని మింగిన శంకరుడు, తన ఆర్యమైన భార్య ఉమాతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ద్విజ బాలుడిని, పుష్పించిన నీలకమలపు కన్నులతో ఉన్న వాడిని, నేను కాపాడతాను.'

దదామి దృష్టిం మద్రూపదర్శనక్షమ ఏష వై ఏవముక్త్వా గణైర్ దివ్యైర్ భగవాన్నీలలోహితః

'నా స్వరూపాన్ని దర్శించగలిగే దృష్టిని ఇతనికి ఇస్తాను.' అని చెప్పి, దివ్య గణాలతో కూడిన నీలలోహితుడు—

బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణురుద్రాద్యైః సంవృతః పరమేశ్వరః దదౌ చ దర్శనం తస్మై మునిపుత్రాయ ధీమతే

బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలైనవారితో కూడిన పరమేశ్వరుడు, ఆ మునిపుత్రుడైన ధీరుడికి తన దర్శనం ఇచ్చాడు.

సో ఽపి దృష్ట్వా మహాదేవమ్ ఆనన్దాస్రావిలేక్షణః నిపపాత చ హృష్టాత్మా పాదయోస్తస్య సాదరమ్

ఆ మహాదేవుడిని చూసిన వెంటనే, ఆనంద కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయి, హృదయం ఉల్లాసంతో, అతడు గౌరవంగా ఆయన పాదాలకు నమస్కరించాడు.

పునర్భవాన్యాః పాదౌ చ నన్దినశ్ చ మహాత్మనః సఫలం జీవితం మే ఽద్య బ్రహ్మాద్యాంస్తాంస్తదాహ సః

తర్వాత భవానీ పాదాలకు, మహాత్ముడైన నందీ పాదాలకు కూడా నమస్కరించాడు. 'నేడు నా జీవితం ఫలించిందని' బ్రహ్మ మొదలైనవారికి చెప్పాడు.

రక్షార్థమాగతస్త్వద్య మమ బాలేన్దుభూషణః కో ఽన్యః సమో మయా లోకే దేవో వా దానవో ఽపి వా

'బాలచంద్రుడైన ఆయన నేడు నన్ను రక్షించడానికి వచ్చాడు. లోకంలో దేవుడు అయినా, దానవుడు అయినా, నాకి సమానుడు ఇంకెవరు?'

అథ తస్మిన్క్షణాదేవ దదర్శ దివి సంస్థితమ్ పితరం భ్రాతృభిః సార్ధం శాక్తేయస్తు పరాశరః

అప్పుడే ఆ క్షణంలోనే, శక్తికి భక్తుడైన పరాశరుడు, ఆకాశంలో తన తండ్రిని సోదరులతో కలిసి చూశాడు.

సూర్యమణ్డలసంకాశే విమానే విశ్వతోముఖే భ్రాతృభిః సహితం దృష్ట్వా ననామ చ జహర్ష చ

సూర్య మండలంలా ప్రకాశించే, అన్ని దిక్కులకూ ముఖం ఉన్న విమానంలో తన తండ్రిని, సోదరులతో కలిసి చూసి, నమస్కరించి, ఆనందించాడు.

తదా వృషధ్వజో దేవః సభార్యః సగణేశ్వరః వసిష్ఠపుత్రం ప్రాహేదం పుత్రదర్శనతత్పరమ్

అప్పుడు వృషధ్వజుడైన దేవుడు, తన భార్యతో, గణాధిపతులతో కలిసి, తన కుమారుడిని చూడాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న వశిష్ఠుని కుమారుడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు:

శక్తే పశ్య సుతం బాలమ్ ఆనన్దాస్రావిలేక్షణమ్ అదృశ్యన్తీం చ విప్రేన్ద్ర వసిష్ఠం పితరం తవ

'శక్తీ, ఆనంద కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిన నీ కుమారుడిని చూడు. బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, నీ తండ్రి వశిష్ఠుడు ఇంకా కనబడడం లేదు.'

అరున్ధతీం మహాభాగాం కల్యాణీం దేవతోపమామ్ మాతరం పితరం చోభౌ నమస్కురు మహామతే

'అరుంధతిని చూడు, మహాభాగ్యవంతురాలు, మంగళకరమైనది, దేవతలకు సమానమైనది—నీ తల్లి. మహామతివంతుడా, తల్లి తండ్రి ఇద్దరికీ నమస్కరించు.'

తదా హరం ప్రణమ్యాశు దేవదేవముమాం తథా వసిష్ఠం చ తదా శ్రేష్ఠం శక్తిర్ వై శఙ్కరాజ్ఞయా

అప్పుడు శంకరుని ఆజ్ఞతో శక్తి, హరుడికి, దేవదేవుడైన ఉమాకూ, వశిష్ఠునికీ వెంటనే నమస్కరించాడు.

మాతరం చ మహాభాగాం కల్యాణీం పతిదేవతామ్ అరున్ధతీం జగన్నాథనియోగాత్ప్రాహ శక్తిమాన్

జగన్నాథుని ఆజ్ఞతో, శక్తిమంతుడు తన తల్లి అరుంధతిని—మహాభాగ్యవంతురాలు, మంగళకరమైనది, భర్తను దేవతగా భావించే ఆమెను—ఆమాటాడాడు.

భో వత్స వత్స విప్రేన్ద్ర పరాశర మహాద్యుతే రక్షితో ఽహం త్వయా తాత గర్భస్థేన మహాత్మనా

'వత్సా, వత్సా, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, పరాశరా, మహోద్యోతుడా, తాతా, నీవు గర్భంలో ఉన్నప్పుడే నన్ను రక్షించావు, మహాత్ముడా.'