లిఙ్గపురాణమ్

దృష్ట్వా తామబలాం ప్రాహ మఙ్గలాభరణైర్ వినా ఆసీనామాకులాం సాధ్వీం బాష్పపర్యాకులేక్షణామ్

ఆ యువతిని మంగళాభరణాలు లేకుండా, కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, విచారంగా కూర్చున్న సతీమణిని చూసి ఆయన మాట్లాడాడు.

అమ్బ మఙ్గలవిభూషణైర్ వినా దేహయష్టిరనఘే న శోభతే వక్తుమర్హసి తవాద్య కారణం చన్ద్రబింబరహితేవ శర్వరీ

‘తల్లీ! మంగళవస్త్రాలు లేకుండా నీ పవిత్రమైన శరీరం మెరుగు పడటం లేదు. నేడు దానికి కారణం ఏమిటో చెప్పాలి. చంద్రబింబం లేని రాత్రిలా కనిపిస్తున్నావు.’

మాతర్మాతః కథం త్యక్త్వా మఙ్గలాభరణాని వై ఆసీనా భర్తృహీనేవ వక్తుమర్హసి శోభనే

‘తల్లీ! నీవు మంగళాభరణాలు వేసుకోకుండా, భర్త లేని స్త్రీలా కూర్చున్నావు. అందమైనవాడివి, ఎందుకు అలా ఉన్నావో చెప్పాలి.’

అదృశ్యన్తీ తదా వాక్యం శ్రుత్వా తస్య సుతస్య సా న కించిద్ అబ్రవీత్ పుత్రం శుభం వా యది వేతరత్

అదృశ్యంతీ తన కుమారుడి మాటలు విని, ఏమీ మంచిదైనా, చెడ్డదైనా, తన కుమారునికి ఏమీ చెప్పలేదు.

అదృశ్యన్తీం పునః ప్రాహ శాక్తేయో భగవాన్మమ మాతః కుత్ర మహాతేజాః పితా వద వదేతి తామ్

ఆ తర్వాత శక్తిపుత్రుడు అదృశ్యంతీని ఇలా అడిగాడు: 'అమ్మా! నా తండ్రి మహాశక్తివంతుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు చెప్పు, చెప్పు!' అని అడిగాడు.

శ్రుత్వా రురోద సా వాక్యం పుత్రస్యాతీవ విహ్వలా భక్షితో రక్షసా తాతస్ తవేతి నిపపాత చ

తన కుమారుని మాటలు విని, అదృశ్యంతీ ఎంతో బాధతో ఏడ్చింది. 'నీ తండ్రిని రాక్షసుడు తినేశాడు' అని చెప్పి, నేలపై పడిపోయింది.

శ్రుత్వా వసిష్ఠో ఽపి పపాత భూమౌ పౌత్రస్య వాక్యం స రుదన్దయాలుః అరున్ధతీ చాశ్రమవాసినస్తదా మునేర్వసిష్ఠస్య మునీశ్వరాశ్ చ

తన మనవడి మాటలు విని, వసిష్ఠుడు కూడా దయతో ఏడుస్తూ నేలపై పడిపోయాడు. అరుంధతీ, ఆశ్రమంలో ఉన్న మునులు, వసిష్ఠునితో ఉన్న మహర్షులు కూడా అలాగే చేశారు.

భక్షితో రక్షసా మాతుః పితా తవ ముఖాదితి శ్రుత్వా పరాశరో ధీమాన్ ప్రాహ చాస్రావిలేక్షణః

తల్లి నోటినుంచి తండ్రిని రాక్షసుడు తినేశాడని విని, తెలివైన పరాశరుడు కన్నీళ్ళతో ఇలా అన్నాడు.

అభ్యర్చ్య దేవదేవేశం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ క్షణేన మాతః పితరం దర్శయామీతి మే మతిః

'అమ్మా! దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని, మూడు లోకాలకు అధిపతిని పూజించి, క్షణంలోనే మన తండ్రిని నీకు చూపిస్తాను. ఇదే నా సంకల్పం.'

సా నిశమ్య వచనం తదా శుభం సస్మితా తనయమాహ విస్మితా తథ్యమ్ ఏతదితి తం నిరీక్ష్య సా పుత్ర పుత్ర భవమర్చయేతి చ

ఆ శుభవాక్యాలు విని, ఆమె ఆశ్చర్యంతో నవ్వుతూ తన కుమారుని చూసి, 'ఇది నిజమే' అని చెప్పింది. 'కుమారా! పూజ చేయు' అని కూడా చెప్పింది.

జ్ఞాత్వా శక్తిసుతస్యాస్య సంకల్పం మునిపుఙ్గవః వసిష్ఠో భగవాన్ప్రాహ పౌత్రం ధీమాన్ ఘృణానిధిః

శక్తిపుత్రుని సంకల్పాన్ని తెలుసుకున్న వసిష్ఠ మహర్షి, దయామయుడైన ఆయన, తన మనవడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.

స్థానే పౌత్ర మునిశ్రేష్ఠ సంకల్పస్తవ సువ్రత తథాపి శృణు లోకస్య క్షయం కర్తుం న చార్హసి

'మునిశ్రేష్ఠుడా! మనవడా! నీ సంకల్పం యోగ్యమే, ఓ సద్బ్రతుడా! అయినా విను—ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయకూడదు.'

రాక్షసానామభావాయ కురు సర్వేశ్వరార్చనమ్ త్రైలోక్యం శృణు శాక్తేయ అపరాధ్యతి కిం తవ

'రాక్షసులను తొలగించేందుకు పరమేశ్వరుని పూజ చేయు. శక్తిపుత్రుడా! మూడు లోకాలు నాశనం అయినా అది నీ తప్పు కాదు.'

తతస్తస్య వసిష్ఠస్య నియోగాచ్ఛక్తినన్దనః రాక్షసానామభావాయ మతిం చక్రే మహామతిః

వసిష్ఠుని ఆజ్ఞతో, శక్తిపుత్రుడు తెలివిగా రాక్షసులను నశింపజేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

అదృశ్యన్తీం వసిష్ఠం చ ప్రణమ్యారున్ధతీం తతః కృత్వైకలిఙ్గం క్షణికం పాంసునా మునిసన్నిధౌ

అదృశ్యంతీ, వసిష్ఠుడు, అరుంధతీకి నమస్కరించి, మునుల సమక్షంలో తాత్కాలికంగా మట్టితో ఒక లింగాన్ని తయారు చేశాడు.

సమ్పూజ్య శివసూక్తేన త్ర్యంబకేన శుభేన చ జప్త్వా త్వరితరుద్రం చ శివసంకల్పమేవ చ

ఆ లింగాన్ని శివసూక్తంతో, శుభమైన త్రయంబక మంత్రంతో పూజించి, త్వరిస్తు రుద్రాన్ని, శివసంకల్పాన్ని కూడా జపించాడు.

నీలరుద్రం చ శాక్తేయస్ తథా రుద్రం చ శోభనమ్ వామీయం పవమానం చ పఞ్చబ్రహ్మ తథైవ చ

శక్తిపుత్రుడు నీలరుద్రాన్ని, శోభనరుద్రాన్ని, వామీయాన్ని, పవమానాన్ని, అలాగే పంచబ్రహ్మను కూడా జపించాడు.

హోతారం లిఙ్గసూక్తం చ అథర్వశిర ఏవ చ అష్టాఙ్గమర్ఘ్యం రుద్రాయ దత్త్వాభ్యర్చ్య యథావిధి

హోతారాన్ని, లింగసూక్తాన్ని, అథర్వశిరస్సును, ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యాన్ని రుద్రునికి సమర్పించి, యథావిధిగా పూజించాడు.

భగవన్రక్షసా రుద్ర భక్షితో రుధిరేణ వై పితా మమ మహాతేజా భ్రాతృభిః సహ శఙ్కర

'భగవంతుడా రుద్రా! నా తండ్రిని రాక్షసుడు రక్తంతో పాటు, తన అన్నదమ్ములతో కలిపి తినేశాడు, ఓ శంకరా!' అని ప్రార్థించాడు.

ద్రష్టుమిచ్ఛామి భగవన్ పితరం భ్రాతృభిః సహ ఏవం విజ్ఞాపయాంల్లిఙ్గం ప్రణిపత్య ముహుర్ముహుః

'ప్రభూ! నా తండ్రిని అన్నదమ్ములతో కలిసి చూడాలని కోరుకుంటున్నాను' అని లింగానికి పునఃపునః నమస్కరిస్తూ వేడుకున్నాడు.

హా రుద్ర రుద్ర రుద్రేతి రురోద నిపపాత చ తం దృష్ట్వా భగవాన్రుద్రో దేవీమాహ చ శఙ్కరః

'హా రుద్రా! రుద్రా! రుద్రా!' అని ఏడ్చి నేలపై పడిపోయాడు. అతన్ని చూసి భగవంతుడైన రుద్రుడు, శంకరుడు దేవిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.

పశ్య బాలం మహాభాగే బాష్పపర్యాకులేక్షణమ్ మమానుస్మరణే యుక్తం మదారాధనతత్పరమ్

మహాభాగ్యవంతురాలా, ఆ బాలుడిని చూడు. అతని కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయాయి. నా జ్ఞాపకంలో లీనమై, నా పూజలో నిమగ్నంగా ఉన్నాడు.

సా చ దృష్ట్వా మహాదేవీ పరాశరమనిన్దితా దుఃఖాత్ సంక్లిన్నసర్వాఙ్గమ్ అస్రాకులవిలోచనమ్

ఆ బాలుడిని చూసిన పరాశరా మహాదేవి, నిందలేని ఆమె, దుఃఖంతో తన శరీరం మొత్తం ముక్కలు అయ్యింది. ఆమె కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండిపోయాయి.

లిఙ్గార్చనవిధౌ సక్తం హర రుద్రేతి వాదినమ్ ప్రాహ భర్తారమీశానం శఙ్కరం జగతాముమా

ఆ బాలుడు లింగార్చనలో నిమగ్నమై, 'హరా, రుద్రా' అని పిలుస్తున్నాడని చూసి, ఉమా దేవి, జగత్కాంత అయిన శంకరుని తన భర్తను ఇలా అడిగింది.

ఈప్సితం యచ్ఛ సకలం ప్రసీద పరమేశ్వర నిశమ్య వచనం తస్యాః శఙ్కరః పరమేశ్వరః

పరమేశ్వరా, అతనికి కావలసినది అన్నీ దయచేసి ఇవ్వు. ఆమె మాటలు విన్న శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు—

భార్యామార్యాముమాం ప్రాహ తతో హాలాహలాశనః రక్షామ్యేనం ద్విజం బాలం ఫుల్లేన్దీవరలోచనమ్

హాలాహలాన్ని మింగిన శంకరుడు, తన ఆర్యమైన భార్య ఉమాతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ద్విజ బాలుడిని, పుష్పించిన నీలకమలపు కన్నులతో ఉన్న వాడిని, నేను కాపాడతాను.'

దదామి దృష్టిం మద్రూపదర్శనక్షమ ఏష వై ఏవముక్త్వా గణైర్ దివ్యైర్ భగవాన్నీలలోహితః

'నా స్వరూపాన్ని దర్శించగలిగే దృష్టిని ఇతనికి ఇస్తాను.' అని చెప్పి, దివ్య గణాలతో కూడిన నీలలోహితుడు—

బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణురుద్రాద్యైః సంవృతః పరమేశ్వరః దదౌ చ దర్శనం తస్మై మునిపుత్రాయ ధీమతే

బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలైనవారితో కూడిన పరమేశ్వరుడు, ఆ మునిపుత్రుడైన ధీరుడికి తన దర్శనం ఇచ్చాడు.

సో ఽపి దృష్ట్వా మహాదేవమ్ ఆనన్దాస్రావిలేక్షణః నిపపాత చ హృష్టాత్మా పాదయోస్తస్య సాదరమ్

ఆ మహాదేవుడిని చూసిన వెంటనే, ఆనంద కన్నీళ్ళతో కళ్లు నిండిపోయి, హృదయం ఉల్లాసంతో, అతడు గౌరవంగా ఆయన పాదాలకు నమస్కరించాడు.