లిఙ్గపురాణమ్

యే బ్రహ్మవాదినో భూమౌ ననృతుర్ దివి దేవతాః పుష్కరాద్యాశ్ చ ససృజుః పుష్పవర్షం చ ఖేచరాః

బ్రహ్మాన్ని వర్ణించే వారు భూమిపై నాట్యం చేశారు, దేవతలు ఆకాశంలో ఆనందించారు, పుష్కరుడు మొదలైన ఖేచరులు ఆకాశం నుండి పుష్పవర్షం కురిపించారు.

పురేషు రాక్షసానాం చ ప్రణాదం విషమం ద్విజాః ఆశ్రమస్థాశ్ చ మునయః సమూహుర్హర్షసంతతిమ్

రాక్షసుల పట్టణాల్లో ద్విజులు గొప్ప శబ్దాన్ని చేశారు, ఆశ్రమాల్లో ఉన్న మునులు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు.

అవతీర్ణో యథా హ్యణ్డాద్ భానుః సో ఽపి పరాశరః అదృశ్యన్త్యాశ్చతుర్వక్త్రో మేఘజాలాద్దివాకరః

ఎలా సూర్యుడు గుడ్డు నుండి అవతరించాడో, అలాగే పరాశరుడు కూడా వెలువడాడు. మేఘాల మధ్య నుండి నాలుగు ముఖాలవాడు ఎలా కనిపిస్తాడో, అలాగే పరాశరుడు వెలిగాడు.

సుఖం చ దుఃఖమభవద్ అదృశ్యన్త్యాస్తథా ద్విజాః దృష్ట్వా పుత్రం పతిం స్మృత్వా అరున్ధత్యా మునేస్తథా

ద్విజులారా, ఆ దృశ్యములో తల్లి తన కుమారుణ్ని చూసి, భర్తను గుర్తుచేసుకుని, అరుంధతి మునిపత్నిగా అనుభవించినట్లు సంతోషం, దుఃఖం రెండూ అనుభవించింది.

దృష్ట్వా చ తనయం బాలా పరాశరమతిద్యుతిమ్ లలాప విహ్వలా బాలా సన్నకణ్ఠీ పపాత చ

ఆ చిన్నది పరాశరుడనే తన ప్రకాశవంతమైన కుమారుణ్ని చూసి, హృదయం కలవరపడి, గొంతు నిండిపోయి ఏడ్చింది, నేలపై పడిపోయింది.

సా పరాశరమహో మహామతిం దేవదానవగణైశ్ చ పూజితమ్ జాతమాత్రమ్ అనఘం శుచిస్మితా బుధ్య సాశ్రునయనా లలాప చ

ఆమె స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో, కన్నీళ్లతో పరాశరుణ్ని—మహామతిని, పాపరహితుడిని, దేవదానవ గణాలచే పూజింపబడినవాడిని—పుట్టిన వెంటనే స్తుతించింది.

హా వసిష్ఠసుత కుత్రచిద్గతః పశ్య పుత్రమనఘం తవాత్మజమ్ త్యజ్య దీనవదనాం వనాన్తరే పుత్రదర్శనపరామిమాం ప్రభో

‘హాయ్ వసిష్ఠ కుమారా! ఎక్కడ ఉన్నా, నీ పాపరహిత కుమారుణ్ని చూడు. నన్ను, కుమారుణ్ని చూడాలని ఆకాంక్షతో వనంలో దుఃఖంతో ఉన్న నన్ను వదిలిపెట్టి పోయావు ప్రభూ!’

శక్తే స్వం చ సుతం పశ్య భ్రాతృభిః సహ షణ్ముఖమ్ యథా మహేశ్వరో ఽపశ్యత్ సగణో హృషితాననః

‘ఓ శక్తీ! నీవు నీ సోదరులతో కలసి ఉన్న ఆ షణ్ముఖుడైన కుమారుణ్ని చూడు. మహేశ్వరుడు తన గణాలతో ఆనందంగా తన కుమారుణ్ని చూసినట్లే నీవు చూడాలి.’

అథ తస్యాస్తదాలాపం వసిష్ఠో మునిసత్తమః శ్రుత్వా స్నుషామువాచేదం మా రోదీర్ ఇతి దుఃఖితః

ఆమె ఆవేదనను విని, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు తన కోడలిని దుఃఖంతో ఇలా అన్నాడు: ‘ఏడవకూడదు’.

ఆజ్ఞయా తస్య సా శోకం వసిష్ఠస్య కులాఙ్గనా త్యక్త్వా హ్యపాలయద్బాలం బాలా బాలమృగేక్షణా

వసిష్ఠుని ఆజ్ఞతో, ఆ వంశపు స్త్రీ తన దుఃఖాన్ని వదిలి, తాను చిన్నదైనా, మృగనయనమయిన కన్నులతో, ఆ బాలుణ్ని సంరక్షించింది.

దృష్ట్వా తామబలాం ప్రాహ మఙ్గలాభరణైర్ వినా ఆసీనామాకులాం సాధ్వీం బాష్పపర్యాకులేక్షణామ్

ఆ యువతిని మంగళాభరణాలు లేకుండా, కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, విచారంగా కూర్చున్న సతీమణిని చూసి ఆయన మాట్లాడాడు.

అమ్బ మఙ్గలవిభూషణైర్ వినా దేహయష్టిరనఘే న శోభతే వక్తుమర్హసి తవాద్య కారణం చన్ద్రబింబరహితేవ శర్వరీ

‘తల్లీ! మంగళవస్త్రాలు లేకుండా నీ పవిత్రమైన శరీరం మెరుగు పడటం లేదు. నేడు దానికి కారణం ఏమిటో చెప్పాలి. చంద్రబింబం లేని రాత్రిలా కనిపిస్తున్నావు.’

మాతర్మాతః కథం త్యక్త్వా మఙ్గలాభరణాని వై ఆసీనా భర్తృహీనేవ వక్తుమర్హసి శోభనే

‘తల్లీ! నీవు మంగళాభరణాలు వేసుకోకుండా, భర్త లేని స్త్రీలా కూర్చున్నావు. అందమైనవాడివి, ఎందుకు అలా ఉన్నావో చెప్పాలి.’

అదృశ్యన్తీ తదా వాక్యం శ్రుత్వా తస్య సుతస్య సా న కించిద్ అబ్రవీత్ పుత్రం శుభం వా యది వేతరత్

అదృశ్యంతీ తన కుమారుడి మాటలు విని, ఏమీ మంచిదైనా, చెడ్డదైనా, తన కుమారునికి ఏమీ చెప్పలేదు.

అదృశ్యన్తీం పునః ప్రాహ శాక్తేయో భగవాన్మమ మాతః కుత్ర మహాతేజాః పితా వద వదేతి తామ్

ఆ తర్వాత శక్తిపుత్రుడు అదృశ్యంతీని ఇలా అడిగాడు: 'అమ్మా! నా తండ్రి మహాశక్తివంతుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు చెప్పు, చెప్పు!' అని అడిగాడు.

శ్రుత్వా రురోద సా వాక్యం పుత్రస్యాతీవ విహ్వలా భక్షితో రక్షసా తాతస్ తవేతి నిపపాత చ

తన కుమారుని మాటలు విని, అదృశ్యంతీ ఎంతో బాధతో ఏడ్చింది. 'నీ తండ్రిని రాక్షసుడు తినేశాడు' అని చెప్పి, నేలపై పడిపోయింది.

శ్రుత్వా వసిష్ఠో ఽపి పపాత భూమౌ పౌత్రస్య వాక్యం స రుదన్దయాలుః అరున్ధతీ చాశ్రమవాసినస్తదా మునేర్వసిష్ఠస్య మునీశ్వరాశ్ చ

తన మనవడి మాటలు విని, వసిష్ఠుడు కూడా దయతో ఏడుస్తూ నేలపై పడిపోయాడు. అరుంధతీ, ఆశ్రమంలో ఉన్న మునులు, వసిష్ఠునితో ఉన్న మహర్షులు కూడా అలాగే చేశారు.

భక్షితో రక్షసా మాతుః పితా తవ ముఖాదితి శ్రుత్వా పరాశరో ధీమాన్ ప్రాహ చాస్రావిలేక్షణః

తల్లి నోటినుంచి తండ్రిని రాక్షసుడు తినేశాడని విని, తెలివైన పరాశరుడు కన్నీళ్ళతో ఇలా అన్నాడు.

అభ్యర్చ్య దేవదేవేశం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ క్షణేన మాతః పితరం దర్శయామీతి మే మతిః

'అమ్మా! దేవతల దేవుడైన పరమేశ్వరుని, మూడు లోకాలకు అధిపతిని పూజించి, క్షణంలోనే మన తండ్రిని నీకు చూపిస్తాను. ఇదే నా సంకల్పం.'

సా నిశమ్య వచనం తదా శుభం సస్మితా తనయమాహ విస్మితా తథ్యమ్ ఏతదితి తం నిరీక్ష్య సా పుత్ర పుత్ర భవమర్చయేతి చ

ఆ శుభవాక్యాలు విని, ఆమె ఆశ్చర్యంతో నవ్వుతూ తన కుమారుని చూసి, 'ఇది నిజమే' అని చెప్పింది. 'కుమారా! పూజ చేయు' అని కూడా చెప్పింది.

జ్ఞాత్వా శక్తిసుతస్యాస్య సంకల్పం మునిపుఙ్గవః వసిష్ఠో భగవాన్ప్రాహ పౌత్రం ధీమాన్ ఘృణానిధిః

శక్తిపుత్రుని సంకల్పాన్ని తెలుసుకున్న వసిష్ఠ మహర్షి, దయామయుడైన ఆయన, తన మనవడిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.

స్థానే పౌత్ర మునిశ్రేష్ఠ సంకల్పస్తవ సువ్రత తథాపి శృణు లోకస్య క్షయం కర్తుం న చార్హసి

'మునిశ్రేష్ఠుడా! మనవడా! నీ సంకల్పం యోగ్యమే, ఓ సద్బ్రతుడా! అయినా విను—ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయకూడదు.'

రాక్షసానామభావాయ కురు సర్వేశ్వరార్చనమ్ త్రైలోక్యం శృణు శాక్తేయ అపరాధ్యతి కిం తవ

'రాక్షసులను తొలగించేందుకు పరమేశ్వరుని పూజ చేయు. శక్తిపుత్రుడా! మూడు లోకాలు నాశనం అయినా అది నీ తప్పు కాదు.'

తతస్తస్య వసిష్ఠస్య నియోగాచ్ఛక్తినన్దనః రాక్షసానామభావాయ మతిం చక్రే మహామతిః

వసిష్ఠుని ఆజ్ఞతో, శక్తిపుత్రుడు తెలివిగా రాక్షసులను నశింపజేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

అదృశ్యన్తీం వసిష్ఠం చ ప్రణమ్యారున్ధతీం తతః కృత్వైకలిఙ్గం క్షణికం పాంసునా మునిసన్నిధౌ

అదృశ్యంతీ, వసిష్ఠుడు, అరుంధతీకి నమస్కరించి, మునుల సమక్షంలో తాత్కాలికంగా మట్టితో ఒక లింగాన్ని తయారు చేశాడు.

సమ్పూజ్య శివసూక్తేన త్ర్యంబకేన శుభేన చ జప్త్వా త్వరితరుద్రం చ శివసంకల్పమేవ చ

ఆ లింగాన్ని శివసూక్తంతో, శుభమైన త్రయంబక మంత్రంతో పూజించి, త్వరిస్తు రుద్రాన్ని, శివసంకల్పాన్ని కూడా జపించాడు.

నీలరుద్రం చ శాక్తేయస్ తథా రుద్రం చ శోభనమ్ వామీయం పవమానం చ పఞ్చబ్రహ్మ తథైవ చ

శక్తిపుత్రుడు నీలరుద్రాన్ని, శోభనరుద్రాన్ని, వామీయాన్ని, పవమానాన్ని, అలాగే పంచబ్రహ్మను కూడా జపించాడు.

హోతారం లిఙ్గసూక్తం చ అథర్వశిర ఏవ చ అష్టాఙ్గమర్ఘ్యం రుద్రాయ దత్త్వాభ్యర్చ్య యథావిధి

హోతారాన్ని, లింగసూక్తాన్ని, అథర్వశిరస్సును, ఎనిమిది విధాలుగా అర్ఘ్యాన్ని రుద్రునికి సమర్పించి, యథావిధిగా పూజించాడు.

భగవన్రక్షసా రుద్ర భక్షితో రుధిరేణ వై పితా మమ మహాతేజా భ్రాతృభిః సహ శఙ్కర

'భగవంతుడా రుద్రా! నా తండ్రిని రాక్షసుడు రక్తంతో పాటు, తన అన్నదమ్ములతో కలిపి తినేశాడు, ఓ శంకరా!' అని ప్రార్థించాడు.