లిఙ్గపురాణమ్

విచారముగ్ధే తవ గర్భమణ్డలం కరాంబుజాభ్యాం వినిహత్య దుర్లభమ్ కులం వసిష్ఠస్య సమస్తమప్యహో నిహన్తుమార్యే కథముద్యతా వద

ఓ మూర్ఖా! నీ కమలవంటి చేతులతో పొట్టను కొట్టి, వసిష్ఠుల వంశాన్ని అంతమొందించాలనే ఉద్దేశంతో ఇలా ఎందుకు చేశావో చెప్పు, ఆర్యే!

తవాత్మజం శక్తిసుతం చ దృష్ట్వా చాస్వాద్య వక్త్రామృతమ్ ఆర్యసూనోః త్రాతుం యతో దేహమిమం మునీన్ద్రః సునిశ్చితః పాహి తతః శరీరమ్

నీ కుమారుడిని, శక్తి కుమారుడిని చూసి, అతని నోట మధురమైన మాటలు విని, ఆ మహర్షి తన శరీరాన్ని కాపాడాలని నిశ్చయించాడు. అందువల్ల, నీవు కూడా నీ శరీరాన్ని కాపాడు.

ఏవం స్నుషాముపాలభ్య మునిం చారున్ధతీ స్థితా అరున్ధతీ వసిష్ఠస్య ప్రాహ చార్తేతి విహ్వలా

ఈ విధంగా కోడలిని మందలించి, అరుంధతి మహర్షి వద్ద నిలబడింది. బాధతో వణికిన అరుంధతి, వసిష్ఠునితో మాట్లాడింది.

త్వయ్యేవ జీవితం చాస్య మునేర్ యత్ సువ్రతే మమ జీవితం రక్ష దేహస్య ధాత్రీ చ కురు యద్ధితమ్

ఓ సతీ! ఈ మహర్షి ప్రాణం నీ చేతిలోనే ఉంది. నా ప్రాణాన్ని కాపాడు. శరీరానికి తల్లిగా, ఏది మేలైతదో అదే చేయు.

మయా యది మునిశ్రేష్ఠస్ త్రాతుం వై నిశ్చితం స్వకమ్ మమాశుభం శుభం దేహం కథంచిత్ పాలయామ్యహమ్

నేను ఈ మహర్షిని కాపాడాలని నిశ్చయించుకుంటే, నా శరీరం శుభమైనదైనా, అశుభమైనదైనా, ఏదో విధంగా దాన్ని కాపాడుతాను.

ప్రియదుఃఖమహం ప్రాప్తా హ్య్ అసతీ నాత్ర సంశయః మునే దుఃఖాదహం దగ్ధా యతః పుత్రీ మునే తవ

ప్రియమైన ఆనందం, బాధ రెండూ నాకు వచ్చాయి. నేను పతితురాలినే — దీనిలో సందేహం లేదు మహర్షీ! నేను నీ కుమార్తె అయినందున, బాధతో కాలిపోయాను.

అహో ఽద్భుతం మయా దృష్టం దుఃఖపాత్రీ హ్యహం విభో దుఃఖత్రాతా భవ బ్రహ్మన్ బ్రహ్మసూనో జగద్గురో

ఓ ప్రభూ! నేను ఒక అద్భుతాన్ని చూశాను. నేను నిజంగా బాధకు పాత్రమే. ఓ బ్రహ్మసూత! జగద్గురూ! నీవు నా బాధను తొలగించు.

తథాపి భర్తృరహితా దీనా నారీ భవేదిహ పాహి మాం తత ఆర్యేన్ద్ర పరిభూతా భవిష్యతి

అయినా, భర్త లేని స్త్రీ ఇక్కడ దయనీయురాలవుతుంది. ఓ ఆర్యేంద్రా! నన్ను కాపాడు. లేకపోతే నేను అపహాస్యం పాలవుతాను.

పితా మాతా చ పుత్రాశ్చ పౌత్రాః శ్వశుర ఏవ చ ఏతే న బాన్ధవాః స్త్రీణాం భర్తా బన్ధుః పరా గతిః

తండ్రి, తల్లి, కుమారులు, మనవళ్లు, మామ — వీరంతా స్త్రీలకు నిజమైన బంధువులు కారు. భర్తే ఆమెకు నిజమైన బంధువు, పరమ ఆశ్రయం.

ఆత్మనో యద్ధి కథితమ్ అప్యర్ధమితి పణ్డితైః తదప్యత్ర మృషా హ్యాసీద్ గతః శక్తిరహం స్థితా

పండితులు ఆత్మ గురించి చెప్పింది కూడా సగం మాత్రమే నిజం. అది కూడా ఇక్కడ అబద్ధమయ్యింది, ఎందుకంటే శక్తి పోయాడు, నేను మాత్రం ఉన్నాను.

అహో మమాత్ర కాఠిన్యం మనసో మునిపుఙ్గవ పతిం ప్రాణసమం త్యక్త్వా స్థితా యత్ర క్షణం యతః

ఓ మహర్షీ! నా మనసు ఎంత కఠినమో! ప్రాణంతో సమానమైన భర్తను వదిలిపెట్టి, నేను ఇక్కడ క్షణకాలం కూడా ఉండగలుగుతున్నాను.

వసిష్ఠాశ్వత్థమాశ్రిత్య హ్య్ అమృతా తు యథా లతా నిర్మూలాప్యమృతా భర్త్రా త్యక్తా దీనా స్థితాప్యహమ్

వసిష్ఠునిపై ఆధారపడి, వృక్షాన్ని ఆశ్రయించిన లతలా, నేనూ అమృతమైనదానివలె ఉన్నాను. అయినా, భర్త వదిలిపెట్టగా, నేనిప్పుడు దుఃఖంతో ఉన్నాను.

స్నుషావాక్యం నిశమ్యైవ వసిష్ఠో భార్యయా సహ తదా చక్రే మతిం ధీమాన్ యాతుం స్వాశ్రమమాశ్రమీ

కోడలిప్రసంగం విని, వసిష్ఠుడు తన భార్యతో కలిసి, తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

కృచ్ఛ్రాత్సభార్యో భగవాన్ వసిష్ఠః స్వాశ్రమం క్షణాత్ అదృశ్యన్త్యా చ పుణ్యాత్మా సంవివేశ స చిన్తయన్

బహు కష్టపడి, వసిష్ఠుడు తన భార్యతో కలిసి తక్షణమే తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు. పుణ్యాత్ముడైన వసిష్ఠుడు, ఎవరికీ కనిపించకుండా, ఆలోచిస్తూ లోపలికి ప్రవేశించాడు.

సా గర్భం పాలయామాస కథంచిన్మునిపుఙ్గవాః కులసంధారణార్థాయ శక్తిపత్నీ పతివ్రతా

శక్తి భార్య అయిన పతివ్రత, వంశాన్ని నిలబెట్టడానికి, ఏదో విధంగా తన గర్భాన్ని కాపాడింది, మహర్షులారా!

తతః సాసూత తనయం దశమే మాసి సుప్రభమ్ శక్తిపత్నీ యథా శక్తిం శక్తిమన్తమరున్ధతీ

తర్వాత, పదవ నెలలో శక్తి భార్యకు ఒక ప్రకాశవంతమైన కుమారుడు పుట్టాడు. అది అరుగంధతి తన శక్తికి తగినట్లుగా బలమైన కుమారుణ్ని కనినట్లు జరిగింది.

అసూత సా దితిర్విష్ణుం యథా స్వాహా గుహం సుతమ్ అగ్నిం యథారణిః పత్నీ శక్తేః సాక్షాత్పరాశరమ్

ఆమె దితి విష్ణువును కనినట్లుగా, స్వాహా కుమారుడైన గుహను కనినట్లుగా, అగ్ని భార్య అరణి నుండి కుమారుణ్ని కనినట్లుగా, శక్తి భార్య పరాశరుని కనింది.

యదా తదా శక్తిసూనుర్ అవతీర్ణో మహీతలే శక్తిస్త్యక్త్వా తదా దుఃఖం పితౄణాం సమతాం యయౌ

ఆ సమయంలో శక్తి కుమారుడు భూమిపై అవతరించగా, శక్తి తన బాధను విడిచి, పితృదేవతలతో సమాన స్థితిని పొందాడు.

భ్రాతృభిః సహ పుణ్యాత్మా ఆదిత్యైర్ ఇవ భాస్కరః రరాజ పితృలోకస్థో వాసిష్ఠో మునిపుఙ్గవాః

పితృలోకంలో వాసిష్ఠుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, ఆదిత్యుల మధ్య భాస్కరుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా, మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడిగా వెలిగాడు.

జగుస్తదా చ పితరో ననృతుశ్ చ పితామహాః ప్రపితామహాశ్ చ విప్రేన్ద్రా హ్య్ అవతీర్ణే పరాశరే

అప్పుడు పితృదేవతలు పాడారు, తాతలు, ప్రపితామహులు నాట్యం చేశారు, పరాశరుడు అవతరించడాన్ని చూసి బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులు ఆనందించారు.

యే బ్రహ్మవాదినో భూమౌ ననృతుర్ దివి దేవతాః పుష్కరాద్యాశ్ చ ససృజుః పుష్పవర్షం చ ఖేచరాః

బ్రహ్మాన్ని వర్ణించే వారు భూమిపై నాట్యం చేశారు, దేవతలు ఆకాశంలో ఆనందించారు, పుష్కరుడు మొదలైన ఖేచరులు ఆకాశం నుండి పుష్పవర్షం కురిపించారు.

పురేషు రాక్షసానాం చ ప్రణాదం విషమం ద్విజాః ఆశ్రమస్థాశ్ చ మునయః సమూహుర్హర్షసంతతిమ్

రాక్షసుల పట్టణాల్లో ద్విజులు గొప్ప శబ్దాన్ని చేశారు, ఆశ్రమాల్లో ఉన్న మునులు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు.

అవతీర్ణో యథా హ్యణ్డాద్ భానుః సో ఽపి పరాశరః అదృశ్యన్త్యాశ్చతుర్వక్త్రో మేఘజాలాద్దివాకరః

ఎలా సూర్యుడు గుడ్డు నుండి అవతరించాడో, అలాగే పరాశరుడు కూడా వెలువడాడు. మేఘాల మధ్య నుండి నాలుగు ముఖాలవాడు ఎలా కనిపిస్తాడో, అలాగే పరాశరుడు వెలిగాడు.

సుఖం చ దుఃఖమభవద్ అదృశ్యన్త్యాస్తథా ద్విజాః దృష్ట్వా పుత్రం పతిం స్మృత్వా అరున్ధత్యా మునేస్తథా

ద్విజులారా, ఆ దృశ్యములో తల్లి తన కుమారుణ్ని చూసి, భర్తను గుర్తుచేసుకుని, అరుంధతి మునిపత్నిగా అనుభవించినట్లు సంతోషం, దుఃఖం రెండూ అనుభవించింది.

దృష్ట్వా చ తనయం బాలా పరాశరమతిద్యుతిమ్ లలాప విహ్వలా బాలా సన్నకణ్ఠీ పపాత చ

ఆ చిన్నది పరాశరుడనే తన ప్రకాశవంతమైన కుమారుణ్ని చూసి, హృదయం కలవరపడి, గొంతు నిండిపోయి ఏడ్చింది, నేలపై పడిపోయింది.

సా పరాశరమహో మహామతిం దేవదానవగణైశ్ చ పూజితమ్ జాతమాత్రమ్ అనఘం శుచిస్మితా బుధ్య సాశ్రునయనా లలాప చ

ఆమె స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో, కన్నీళ్లతో పరాశరుణ్ని—మహామతిని, పాపరహితుడిని, దేవదానవ గణాలచే పూజింపబడినవాడిని—పుట్టిన వెంటనే స్తుతించింది.

హా వసిష్ఠసుత కుత్రచిద్గతః పశ్య పుత్రమనఘం తవాత్మజమ్ త్యజ్య దీనవదనాం వనాన్తరే పుత్రదర్శనపరామిమాం ప్రభో

‘హాయ్ వసిష్ఠ కుమారా! ఎక్కడ ఉన్నా, నీ పాపరహిత కుమారుణ్ని చూడు. నన్ను, కుమారుణ్ని చూడాలని ఆకాంక్షతో వనంలో దుఃఖంతో ఉన్న నన్ను వదిలిపెట్టి పోయావు ప్రభూ!’

శక్తే స్వం చ సుతం పశ్య భ్రాతృభిః సహ షణ్ముఖమ్ యథా మహేశ్వరో ఽపశ్యత్ సగణో హృషితాననః

‘ఓ శక్తీ! నీవు నీ సోదరులతో కలసి ఉన్న ఆ షణ్ముఖుడైన కుమారుణ్ని చూడు. మహేశ్వరుడు తన గణాలతో ఆనందంగా తన కుమారుణ్ని చూసినట్లే నీవు చూడాలి.’

అథ తస్యాస్తదాలాపం వసిష్ఠో మునిసత్తమః శ్రుత్వా స్నుషామువాచేదం మా రోదీర్ ఇతి దుఃఖితః

ఆమె ఆవేదనను విని, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు తన కోడలిని దుఃఖంతో ఇలా అన్నాడు: ‘ఏడవకూడదు’.