లిఙ్గపురాణమ్

కథం హి రక్షసా శక్తిర్ భక్షితః సో ఽనుజైః సహ వాసిష్ఠో వదతాం శ్రేష్ఠ సూత వక్తుమిహార్హసి

శక్తి తన సోదరులతో కలిసి రాక్షసుని చేత ఎలా భక్షించబడ్డాడో చెప్పు, వదతలందరిలో శ్రేష్ఠుడైన సూతా! ఈ విషయాన్ని ఇక్కడ వివరించాలి.

రాక్షసో రుధిరో నామ వసిష్ఠస్య సుతం పురా శక్తిం స భక్షయామాస శక్తేః శాపాత్సహానుజైః

రుధిరుడు అనే రాక్షసుడు ఒకసారి వసిష్ఠుని కుమారుడు శక్తిని, అతని సోదరులతో కలిసి, శక్తి శాపం వల్ల భక్షించాడు.

వసిష్ఠయాజ్యం విప్రేన్ద్రాస్ తదాదిశ్యైవ భూపతిమ్ కల్మాషపాదం రుధిరో విశ్వామిత్రేణ చోదితః

విశ్వామిత్రుని ప్రేరణతో, కల్మాషపాదుని ఆజ్ఞతో, రుధిరుడు వసిష్ఠుని యజ్ఞహవిని భక్షించాడు.

భక్షితః స ఇతి శ్రుత్వా వసిష్ఠస్తేన రక్షసా శక్తిః శక్తిమతాం శ్రేష్ఠో భ్రాతృభిః సహ ధర్మవిత్

శక్తి, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, శక్తివంతులలో శ్రేష్ఠుడు, తన సోదరులతో కలిసి ఆ రాక్షసుని చేత భక్షించబడ్డాడని విని వసిష్ఠుడు దుఃఖించాడు.

హా పుత్ర పుత్ర పుత్రేతి క్రన్దమానో ముహుర్ముహుః అరున్ధత్యా సహ మునిః పపాత భువి దుఃఖితః

'ఓ కుమారా! ఓ కుమారా!' అని మళ్లీ మళ్లీ విలపిస్తూ, అరుంధతితో కలిసి ఆ ముని భూమిపై పడిపోయాడు.

నష్టం కులమితి శ్రుత్వా మర్తుం చక్రే మతిం తదా స్మరన్పుత్రశతం చైవ శక్తిజ్యేష్ఠం చ శక్తిమాన్

తన వంశం నశించిందని విని, వంద మంది కుమారులను, శక్తిని—అందరిలో పెద్దవాడిని, శక్తిమంతుడిని—గుర్తు చేసుకుంటూ, చనిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

న తం వినాహం జీవిష్యే ఇతి నిశ్చిత్య దుఃఖితః

ఆయన దుఃఖంతో, 'అతడిని లేకుండా నేను బ్రతకను' అని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఆరుహ్య మూర్ధానమ్ అజాత్మజో ఽసౌ తయాత్మవాన్ సర్వవిద్ ఆత్మవిచ్చ ధరాధరస్యైవ తదా ధరాయాం పపాత పత్న్యా సహ సాశ్రుదృష్టిః

అజన్ముడైన వాడు, సర్వజ్ఞుడు, ఆత్మవేత్త, తన భార్యతో కలిసి కొండపైకి ఎక్కి, కన్నీటి కన్నులతో భూమిపై పడిపోయాడు.

ధరాధరాత్తం పతితం ధరా తదా దధార తత్రాపి విచిత్రకణ్ఠీ కరాంబుజాభ్యాం కరిఖేలగామినీ రుదన్తమాదాయ రురోద సా చ

ఆయన కొండపై నుంచి పడిపోతుండగా, భూమి అతన్ని పట్టుకుంది. అక్కడే, అద్భుతమైన మెడ ఉన్న, ఏనుగు వలె నడిచే ఆమె, తన పద్మాకారమైన చేతులతో విలపిస్తున్న వసిష్ఠుని ఎత్తుకుని, తానే ఏడ్చింది.

తదా తస్య స్నుషా ప్రాహ పత్నీ శక్తేర్మహామునిమ్ వసిష్ఠం వదతాం శ్రేష్ఠం రుదన్తీ భయవిహ్వలా

ఆ సమయంలో శక్తి భార్య, వసిష్ఠ మహర్షికి, అందరిలో ఉత్తముడైన తన మామగారిని, భయంతో ఏడుస్తూ ఇలా అడిగింది.

భగవన్బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠ తవ దేహమ్ ఇదం శుభమ్ పాలయస్వ విభో ద్రష్టుం తవ పౌత్రం మమాత్మజమ్

భగవంతుడా, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రభూ! నా కుమారుడిని, అంటే మీ మనవడిని చూడటానికి, ఈ పవిత్రమైన మీ శరీరాన్ని కాపాడుకోండి.

న త్యాజ్యం తవ విప్రేన్ద్ర దేహమేతత్సుశోభనమ్ గర్భస్థో మమ సర్వార్థసాధకః శక్తిజో యతః

విప్రేంద్రా! మీకు ఈ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టడం తగదు. ఎందుకంటే, నా గర్భంలో ఉన్న శక్తి కుమారుడు అన్ని ఆశయాలను నెరవేర్చే వాడు.

ఏవముక్త్వాథ ధర్మజ్ఞా కరాభ్యాం కమలేక్షణా ఉత్థాప్య శ్వశురం నత్వా నేత్రే సంమృజ్య వారిణా

అలా చెప్పి, ధర్మాన్ని తెలిసిన కమలనయనురాలు తన మామగారిని చేతులతో లేపి, నమస్కరించి, నీటితో ఆయన కన్నీళ్లను తుడిచింది.

దుఃఖితాపి పరిత్రాతుం శ్వశురం దుఃఖితం తదా అరున్ధతీం చ కల్యాణీం ప్రార్థయామాస దుఃఖితామ్

తనకు ఎంత బాధ ఉన్నా, ఆ సమయంలో తన మామగారిని ఓదార్చేందుకు ప్రయత్నించింది. అంతేకాదు, బాధతో ఉన్న అరుంధతిని కూడా ప్రార్థించింది.

స్నుషావాక్యం తతః శ్రుత్వా వసిష్ఠ ఉత్థాయ భూతలాత్ సంజ్ఞామవాప్య చాలిఙ్గ్య సా పపాత సుదుఃఖితా

తన కోడలు మాటలు విని, వసిష్ఠుడు నేలపై నుండి లేచి, స్పృహను పొందాడు. ఆమెను ఆలింగనం చేయగా, ఆవిడ తీవ్రమైన దుఃఖంతో కూలిపోయింది.

అరున్ధతీ కరాభ్యాం తాం సంస్పృశ్యాస్రాకులేక్షణామ్ రురోద మునిశార్దూలో భార్యయా సుతవత్సలః

అరుంధతి కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిన ఆవిడను చేతులతో తాకి, తన భార్యను కొడుకు లాగా ప్రేమించే మహర్షి వసిష్ఠుడు కూడా ఏడ్చాడు.

అథ నాభ్యంబుజే విష్ణోర్ యథా తస్యాశ్చతుర్ముఖః ఆసీనో గర్భశయ్యాయాం కుమార ఋచమాహ సః

అప్పుడు, విష్ణువు నాభికమలంలో బ్రహ్ముడు కూర్చున్నట్టు, ఆ గర్భంలో ఉన్న బాలుడు వేదమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాడు.

తతో నిశమ్య భగవాన్ వసిష్ఠ ఋచమాదరాత్ కేనోక్తమితి సంచిన్త్య తదాతిష్ఠత్సమాహితః

ఆ వేదమంత్రాన్ని వినగానే, వసిష్ఠ మహర్షి గౌరవంతో ఎవరు పలికారో ఆలోచిస్తూ, మనస్సును దానిపై కేంద్రీకరించాడు.

వ్యోమాఙ్గణస్థో ఽథ హరిః పుణ్డరీకనిభేక్షణః వసిష్ఠమాహ విశ్వాత్మా ఘృణయా స ఘృణానిధిః

ఆ సమయంలో, ఆకాశంలో నిలబడి, పద్మాకారమైన కళ్లతో, జగత్తుకు ఆత్మ అయిన హరి, దయతో వసిష్ఠునితో మాట్లాడాడు.

భో వత్స వత్స విప్రేన్ద్ర వసిష్ఠ సుతవత్సల తవ పౌత్రముఖామ్భోజాద్ ఋగ్ ఏషాద్య వినిఃసృతా

బాలా, బాలా, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా వసిష్ఠా, నీ కుమారుడిని ఎంతో ప్రేమించే వాడా! నీ మనవడి ముఖ పద్మం నుండి ఈ వేదమంత్రము ఇప్పుడు వెలువడింది.

మత్సమస్తవ పౌత్రో ఽసౌ శక్తిజః శక్తిమాన్మునే తస్మాదుత్తిష్ఠ సంత్యజ్య శోకం బ్రహ్మసుతోత్తమ

మహర్షీ, శక్తి కుమారుడు నీ మనవడు, నాది కూడా. అతడు బలవంతుడు. కాబట్టి బ్రహ్మపుత్రులలో ఉత్తముడా, నీ దుఃఖాన్ని వదిలి లేవు.

రుద్రభక్తశ్ చ గర్భస్థో రుద్రపూజాపరాయణః రుద్రదేవప్రభావేణ కులం తే సంతరిష్యతి

అతడు గర్భంలో నుంచే రుద్రుని భక్తుడు, రుద్రపూజలో నిమగ్నుడవుతాడు. రుద్రుని కృపతో నీ వంశం నిలబడుతుంది.

ఏవముక్త్వా ఘృణీ విప్రం భగవాన్ పురుషోత్తమః వసిష్ఠం మునిశార్దూలం తత్రైవాన్తరధీయత

అలా చెప్పి, దయామయుడైన పరమాత్మ, మహర్షి వసిష్ఠుని దృష్టికి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

తతః ప్రణమ్య శిరసా వసిష్ఠో వారిజేక్షణమ్ అదృశ్యన్త్యా మహాతేజాః పస్పర్శోదరమాదరాత్

తర్వాత, వసిష్ఠుడు మహాతేజస్సుతో, పద్మనయనుడికి మునిగిపోతూ నమస్కరించి, ఆయన కనబడకపోయినా గర్భాన్ని భక్తితో తాకాడు.

హా పుత్ర పుత్ర పుత్రేతి పపాత చ సుదుఃఖితః లలాపారున్ధతీ ప్రేక్ష్య తదాసౌ రుదతీం ద్విజాః

అయ్యో నా కుమారా, నా కుమారా అని వసిష్ఠుడు తీవ్ర దుఃఖంతో కూలిపోయాడు. అరుంధతి ఏడుస్తూ ఉండగా, బ్రాహ్మణులు ఆమెను ఓదార్చారు.

స్వపుత్రం చ స్మరన్ దుఃఖాత్ పునరేహ్యేహి పుత్రక తవ పుత్రమిమం దృష్ట్వా భో శక్తే కులధారణమ్

తన కుమారుడిని గుర్తు చేసుకుంటూ, దుఃఖంతో మళ్లీ 'రా రా నా కుమారా! శక్తీ, నీ కుమారుడు వంశాన్ని నిలబెడుతున్నాడని చూడు' అని పిలిచాడు.

తవాన్తికం గమిష్యామి తవ మాత్రా న సంశయః ఏవముక్త్వా రుదన్విప్ర ఆలిఙ్గ్యారున్ధతీం తదా

'నీ దగ్గరకు నేను, నీ తల్లితో కలిసి వస్తాను, సందేహం లేదు' అని చెప్పి, బ్రాహ్మణుడు ఏడుస్తూ అరుంధతిని ఆలింగనం చేశాడు.

పపాత తాడయన్తీవ స్వస్య కుక్షీ కరేణ వై అదృశ్యన్తీ జఘానాథ శక్తిజస్యాలయం శుభా

ఆమె తన చేతితో పొట్టను కొట్టుకుంటూ, బాధతో నేలపై పడిపోయింది. శక్తి భార్య అయిన ఆ సతీమణి, శక్తి నివాసాన్ని నాశనం చేసి, కనబడకుండా పోయింది.

స్వోదరం దుఃఖితా భూమౌ లలాప చ పపాత చ అరున్ధతి తదా భీతా వసిష్ఠశ్ చ మహామతిః

ఆమె బాధతో నేలపై విలపిస్తూ, కూలిపోయింది. ఆ సమయంలో అరుంధతి భయంతో వణికింది. మహామతి వసిష్ఠుడు కూడా భయపడ్డాడు.