లిఙ్గపురాణమ్

విభీషణో ఽతిశుద్ధాత్మా ధర్మజ్ఞః పరికీర్తితః పులస్త్యస్య మృగాః పుత్రాః సర్వే వ్యాఘ్రాశ్ చ దంష్ట్రిణః

విభీషణుడు పవిత్రాత్మ, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు. పులస్త్యుని కుమారులు అందరూ జంతువులు, పంజాలున్న పులులు.

భూతాః పిశాచాః సర్పాశ్ చ సూకరా హస్తినస్ తథా వానరాః కింనరాశ్చైవ యే చ కింపురుషాస్ తథా

భూతాలు, పిశాచులు, పాములు, పందులు, ఏనుగులు, కోతులు, కిన్నరులు, అలాగే కింపురుషులు కూడా ఉన్నారు.

అనపత్యః క్రతుస్తస్మిన్ స్మృతో వైవస్వతే ఽన్తరే అత్రేః పత్న్యో దశైవాసన్ సుందర్యశ్ చ పతివ్రతాః

వైవస్వత మనువు కాలంలో క్రతువు సంతానం లేనివాడిగా గుర్తించబడ్డాడు. అత్రికి పదిమంది భార్యలు ఉండి, వారు అందరూ అందమైనవారు, భర్తకు అంకితమైనవారు.

భద్రాశ్వస్య ఘృతాచ్యాం వై దశాప్సరసి సూనవః భద్రాభద్రా చ జలదా మన్దా నన్దా తథైవ చ

ఘృతాచీ అనే పద్మగంధపు అప్సరస నుంచి భద్రాశ్వుడికి పుట్టిన పిల్లలు — భద్ర, అభద్ర, జలదా, మందా, నందా అనే ఐదుగురు.

బలాబలా చ విప్రేన్ద్రా యా చ గోపాబలా స్మృతా తథా తామరసా చైవ వరక్రీడా చ వై దశ

బల, అబల, గోపాబల, తామరస, వరక్రీడ అనే మరికొంత మంది కలిపి, మొత్తం పది మంది అప్సరసలు పుట్టారు.

ఆత్రేయవంశప్రభవాస్ తాసాం భర్తా ప్రభాకరః స్వర్భానుపిహితే సూర్యే పతితే ఽస్మిన్దివో మహీమ్

ఆత్రేయ వంశంలో పుట్టిన వారికీ భర్తగా ప్రభాకరుడు ఉండేవాడు. స్వర్భాను సూర్యుణ్ని ఆవరించి, ఆకాశం నుంచి భూమిపై పడిపోయినప్పుడు,

తమో ఽభిభూతే లోకే ఽస్మిన్ ప్రభా యేన ప్రవర్తితా స్వస్త్యస్తు హి తవేత్యుక్తే పతన్నిహ దివాకరః

ఈ లోకాన్ని చీకటి కమ్ముకున్నప్పుడు, ప్రభాకరుడు వెలుతురు ప్రసరించాడు. 'నీకు మంగళం కలగాలి' అని పలికినపుడు సూర్యుడు భూమిపైకి వచ్చాడు.

బ్రహ్మర్షేర్వచనాత్తస్య పపాత న విభుర్దివః తతః ప్రభాకరేత్యుక్తః ప్రభురత్రిర్మహర్షిభిః

బ్రహ్మర్షి మాట విన్న ప్రభాకరుడు ఆకాశం నుంచి పూర్తిగా పడిపోలేదు. అందుకే మహర్షులు అతన్ని ప్రభాకరుడు అని పిలిచారు.

భద్రాయాం జనయామాస సోమం పుత్రం యశస్వినమ్ స తాసు జనయామాస పునః పుత్రాంస్తపోధనః

భద్రలో ప్రభాకరుడు సోముడు అనే మహిమాన్వితమైన కుమారుణ్ని కనుగొన్నాడు. ఆ తపస్సు గలవాడు మిగతా అప్సరసల్లో కూడా పిల్లలను కనుగొన్నాడు.

స్వస్త్యాత్రేయా ఇతి ఖ్యాతా ఋషయో వేదపారగాః తేషాం ద్వౌ ఖ్యాతయశసౌ బ్రహ్మిష్ఠౌ చ మహౌజసౌ

వారు 'స్వస్త్యాత్రేయులు' అని ప్రసిద్ధి చెందారు. వీరిలో ఇద్దరు బ్రహ్మవేత్తలు, మహాశక్తిశాలి మహర్షులు.

దత్తో హ్యత్రివరో జ్యేష్ఠో దుర్వాసాస్తస్య చానుజః యవీయసీ స్వసా తేషామ్ అమలా బ్రహ్మవాదినీ

అత్రులలో ఉత్తముడు దత్తుడు, అతని తమ్ముడు దుర్వాసుడు. వీరిలో చిన్నదమ్ముడు అమలా, ఆమె బ్రహ్మజ్ఞానిని.

తస్య గోత్రద్వయే జాతాశ్ చత్వారః ప్రథితా భువి శ్యావశ్ చ ప్రత్వసశ్చైవ వవల్గుశ్చాథ గహ్వరః

ఆ వంశంలో రెండు శాఖల్లో నలుగురు ప్రసిద్ధిపొందిన కుమారులు పుట్టారు — శ్యావుడు, ప్రత్వసుడు, వవల్గుడు, గహ్వరుడు.

ఆత్రేయాణాం చ చత్వారః స్మృతాః పక్షా మహాత్మనామ్ కాశ్యపో నారదశ్చైవ పర్వతానుద్ధతస్ తథా

ఆత్రేయులలో నాలుగు శాఖలు ప్రసిద్ధి — కాశ్యపుడు, నారదుడు, పర్వతుడు, ఉద్ధతుడు.

జజ్ఞిరే మానసా హ్యేతే అరున్ధత్యా నిబోధత నారదస్తు వసిష్ఠాయా-రున్ధతీం ప్రత్యపాదయత్

వీరు అందరూ అరుంధతీ మనస్సులో జన్మించారు. నారదుడు అరుంధతీని వసిష్ఠునికి ఇచ్చాడు.

ఊర్ధ్వరేతా మహాతేజా దక్షశాపాత్తు నారదః పురా దేవాసురే యుద్ధే ఘోరే వై తారకామయే

నారదుడు మహాతేజస్సుతో, ఊర్ధ్వరేతసుగా ఉండేవాడు. దక్షుడి శాపం వల్ల, దేవాసుర సంగ్రామంలో, తారకామయ యుద్ధంలో,

అనావృష్ట్యా హతే లోకే హ్య్ ఉగ్రే లోకేశ్వరైః సహ వసిష్ఠస్తపసా ధీమాన్ ధారయామాస వై ప్రజాః

భూమిని భయంకరమైన కరువు కమ్ముకున్నప్పుడు, లోకపాలులతో కలిసి వసిష్ఠుడు తన తపస్సుతో ప్రజలను పోషించాడు.

అన్నోదకం మూలఫలమ్ ఓషధీశ్ చ ప్రవర్తయన్ తానేతాఞ్జీవయామాస కారుణ్యాదౌషధేన చ

అన్నం, నీరు, మూలికలు, పండ్లు, ఔషధాలు కలిగించడంతో, ఆయన దయతో, ఔషధాల సహాయంతో ప్రజలను బ్రతికించాడు.

అరున్ధత్యాం వసిష్ఠస్తు సుతాన్ ఉత్పాదయచ్ఛతమ్ జ్యాయసో ఽజనయచ్ఛక్తేర్ అదృశ్యన్తీ పరాశరమ్

వసిష్ఠుడు అరుంధతీలో వందమంది కుమారులను కనుగొన్నాడు. పెద్దవాడు శక్తి, అతను అదృశ్యంతిలో పరాశరుణ్ని కనుగొన్నాడు.

రక్షసా భక్షితే శక్తౌ రుధిరేణ తు వై తదా కాలీ పరాశరాజ్జజ్ఞే కృష్ణద్వైపాయనం ప్రభుమ్

శక్తిని రాక్షసుడు భక్షించినప్పుడు, అతని రక్తంతో కాలీ పరాశరుణ్ని కనింది. పరాశరుని నుంచి కృష్ణద్వైపాయనుడు జన్మించాడు.

ద్వైపాయనో హ్యరణ్యాం వై శుకమ్ ఉత్పాదయత్సుతమ్ ఉపమన్యుం చ పీవర్యాం విద్ధీమే శుకసూనవః

ద్వైపాయనుడు అరణ్యంలో శుకుడు అనే కుమారుణ్ని కనుగొన్నాడు. పీవరీలో ఉపమన్యుడు పుట్టాడు. వీరే శుకుని కుమారులు.

భూరిశ్రవాః ప్రభుః శంభుః కృష్ణో గౌరస్తు పఞ్చమః కన్యా కీర్తిమతీ చైవ యోగమాతా ధృతవ్రతా

భూరిశ్రవ, ప్రభు శంభు, కృష్ణుడు, గౌరుడు ఐదవవాడు. కుమార్తె కీర్తిమతి, ఆమె ధృడవ్రతురాలు, యోగమాత.

జననీ బ్రహ్మదత్తస్య పత్నీ సా త్వనుహస్య చ శ్వేతః కృష్ణశ్ చ గౌరశ్ చ శ్యామో ధూమ్రస్తథారుణః

బ్రహ్మదత్తుని భార్య, అనుహుని భార్య కూడా, శ్వేతుడు, కృష్ణుడు, గౌరుడు, శ్యాముడు, ధూమ్రుడు, అరుణుడు అనే కుమారులను కనింది.

నీలో బాదరికశ్చైవ సర్వే చైతే పరాశరాః పరాశరాణామష్టౌ తే పక్షాః ప్రోక్తా మహాత్మనామ్

నీలుడు, బాదరికుడు కూడా పరాశరులు. వీరంతా పరాశరుల వంశస్థులు. పరాశర మహాత్ముల ఎనిమిది శాఖలు ఇవే.

అత ఊర్ధ్వం నిబోధధ్వమ్ ఇన్ద్రప్రమితిసంభవమ్ వసిష్ఠస్య కపిఞ్జల్యో ఘృతాచ్యాముదపద్యత

ఇప్పుడు ఇంద్రప్రమితి వంశాన్ని వినండి. వసిష్ఠునికి ఘృతాచీ నుండి కపింజలుడు పుట్టాడు.

త్రిమూర్తిర్యః సమాఖ్యాత ఇన్ద్రప్రమితిరుచ్యతే పృథోః సుతాయాం సమ్భూతో భద్రస్తస్యా భవద్వసుః

త్రిమూర్తి అని పిలవబడే వాడు ఇంద్రప్రమితి అని కూడా ప్రసిద్ధి. అతడు పృథువు కుమార్తె నుండి జన్మించాడు. ఆమెకు భద్రుడు పుట్టాడు. భద్రుని కుమారుడు వసువు.

ఉపమన్యుః సుతస్తస్య బహవో హ్యౌపమన్యవః మిత్రావరుణయోశ్చైవ కౌణ్డిన్యా యే పరిశ్రుతాః

వసువుకు ఉపమన్యుడు కుమారుడు. ఉపమన్యువుకు అనేక మంది సంతానం. మిత్రుడు, వరుణుడు వంశస్థులు అయిన ప్రసిద్ధ కౌండిన్యులు కూడా ఉన్నారు.

ఏకార్షేయాస్ తథా చాన్యే వాసిష్ఠా నామ విశ్రుతాః ఏతే పక్షా వసిష్ఠానాం స్మృతా దశ మహాత్మనామ్

ఇక ఎకార్షేయులు, ప్రసిద్ధ వసిష్ఠులు కూడా ఉన్నారు. వీరు వసిష్ఠ మహాత్ముల పది శాఖలు అని గుర్తించబడతారు.

ఇత్యేతే బ్రహ్మణః పుత్రా మానసా విశ్రుతా భువి భర్తారశ్ చ మహాభాగా ఏషాం వంశాః ప్రకీర్తితాః

ఇలా, బ్రహ్మదేవుని మనస్సులో పుట్టిన కుమారులు భూమిపై ప్రసిద్ధులు. వీరి గొప్ప వంశాలు వివరించబడ్డాయి.

త్రిలోకధారణే శక్తా దేవర్షికులసంభవాః తేషాం పుత్రాశ్ చ పౌత్రాశ్ చ శతశో ఽథ సహస్రశః

దేవర్షుల వంశాల్లో పుట్టిన వీరు మూడు లోకాలను మోయగల శక్తివంతులు. వీరి కుమారులు, మనవులు వందల, వేల సంఖ్యలో ఉన్నారు.