లిఙ్గపురాణమ్

అర్ధావశిష్టే తస్మింస్తు ద్వాపరే సమ్ప్రవర్తితే మానవస్య నరిష్యన్తః పుత్ర ఆసీద్ దమః కిల

ఆ యుగంలో సగం మిగిలి, ద్వాపరయుగం ప్రారంభమైనప్పుడు, మానవునికి నరిష్యంతుడనే కుమారుడు, అతనికి దముడు పుట్టాడు.

దమస్య తస్య దాయాదస్ తృణబిన్దురితి స్మృతః త్రేతాయుగముఖే రాజా తృతీయే సంబభూవ హ

దమునికి త్రుణబిందువు అనే వారసుడు పుట్టాడు. అతడు మూడవ త్రేతాయుగ ప్రారంభంలో రాజయ్యాడు.

తస్య కన్యా త్విలవిలా రూపేణాప్రతిమాభవత్ పులస్త్యాయ స రాజర్షిస్ తాం కన్యాం ప్రత్యపాదయత్

త్రుణబిందువుని కుమార్తె ఇలవిలా అందంలో అపూర్వురాలు. ఆ రాజర్షి తన కుమార్తెను పులస్త్యునికి ఇచ్చాడు.

ఋషిర్ ఐరవిలో యస్యాం విశ్రవాః సమపద్యత తస్య పత్న్యశ్చతస్రస్తు పౌలస్త్యకులవర్ధనాః

ఇలవిల నుండి, ఋషి ఎరావిలో, విష్రవుడు పుట్టాడు. అతనికి నలుగురు భార్యలు ఉండి, వారు పౌలస్త్య వంశాన్ని విస్తరించారు.

బృహస్పతేః శుభా కన్యా నామ్నా వై దేవవర్ణినీ పుష్పోత్కటా బలాకా చ సుతే మాల్యవతః స్మృతేః

బృహస్పతికి దేవవర్ణినీ అనే మంగళకరమైన కుమార్తె, పుష్పోట్‌కట, బాలాకా, మాల్యవతుని కుమార్తె కూడా ప్రసిద్ధులు.

కైకసీ మాలినః కన్యా తాసాం వై శృణుత ప్రజాః జ్యేష్ఠం వైశ్రవణం తస్మాత్ సుషువే దేవవర్ణినీ

మాలినుని కుమార్తె కైకసీ. ఇప్పుడు వారి సంతానాన్ని వినండి. దేవవర్ణినీ నుండి పెద్దవాడైన వైశ్రవణుడు పుట్టాడు.

కైకసీ చాప్యజనయద్ రావణం రాక్షసాధిపమ్ కుమ్భకర్ణం శూర్పణఖాం ధీమన్తం చ విభీషణమ్

కైకసీ రాక్షసాధిపతి అయిన రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, శూర్పణఖ, తెలివైన విభీషణుడు అనే సంతానాన్ని కనింది.

పుష్పోత్కటా హ్యజనయత్ పుత్రాంస్తస్మాద్ద్విజోత్తమాః మహోదరం ప్రహస్తం చ మహాపార్శ్వం ఖరం తథా

పుష్పోట్‌కటకు మహోదరుడు, ప్రహస్తుడు, మహాపార్శ్వుడు, ఖరుడు అనే కుమారులు పుట్టారు.

కుమ్భీనసీం తథా కన్యాం బలాయాః శృణుత ప్రజాః త్రిశిరా దూషణశ్చైవ విద్యుజ్జిహ్వశ్ చ రాక్షసః

బాలాకు కుమ్భీనసీ అనే కుమార్తె పుట్టింది. ఆమె సంతానంగా త్రిశిర, దూషణ, విద్యుజ్జిహ్వ అనే రాక్షసులు పుట్టారు.

కన్యా వై మాలికా చాపి బలాయాః ప్రసవః స్మృతః ఇత్యేతే క్రూరకర్మాణః పౌలస్త్యా రాక్షసా నవ

బాలాకు మాలికా అనే కుమార్తె కూడా పుట్టింది. వీరందరూ కలిపి, పౌలస్త్య వంశానికి చెందిన తొమ్మిది మంది రాక్షసులు, క్రూరమైన పనులకు ప్రసిద్ధులు.

విభీషణో ఽతిశుద్ధాత్మా ధర్మజ్ఞః పరికీర్తితః పులస్త్యస్య మృగాః పుత్రాః సర్వే వ్యాఘ్రాశ్ చ దంష్ట్రిణః

విభీషణుడు పవిత్రాత్మ, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు. పులస్త్యుని కుమారులు అందరూ జంతువులు, పంజాలున్న పులులు.

భూతాః పిశాచాః సర్పాశ్ చ సూకరా హస్తినస్ తథా వానరాః కింనరాశ్చైవ యే చ కింపురుషాస్ తథా

భూతాలు, పిశాచులు, పాములు, పందులు, ఏనుగులు, కోతులు, కిన్నరులు, అలాగే కింపురుషులు కూడా ఉన్నారు.

అనపత్యః క్రతుస్తస్మిన్ స్మృతో వైవస్వతే ఽన్తరే అత్రేః పత్న్యో దశైవాసన్ సుందర్యశ్ చ పతివ్రతాః

వైవస్వత మనువు కాలంలో క్రతువు సంతానం లేనివాడిగా గుర్తించబడ్డాడు. అత్రికి పదిమంది భార్యలు ఉండి, వారు అందరూ అందమైనవారు, భర్తకు అంకితమైనవారు.

భద్రాశ్వస్య ఘృతాచ్యాం వై దశాప్సరసి సూనవః భద్రాభద్రా చ జలదా మన్దా నన్దా తథైవ చ

ఘృతాచీ అనే పద్మగంధపు అప్సరస నుంచి భద్రాశ్వుడికి పుట్టిన పిల్లలు — భద్ర, అభద్ర, జలదా, మందా, నందా అనే ఐదుగురు.

బలాబలా చ విప్రేన్ద్రా యా చ గోపాబలా స్మృతా తథా తామరసా చైవ వరక్రీడా చ వై దశ

బల, అబల, గోపాబల, తామరస, వరక్రీడ అనే మరికొంత మంది కలిపి, మొత్తం పది మంది అప్సరసలు పుట్టారు.

ఆత్రేయవంశప్రభవాస్ తాసాం భర్తా ప్రభాకరః స్వర్భానుపిహితే సూర్యే పతితే ఽస్మిన్దివో మహీమ్

ఆత్రేయ వంశంలో పుట్టిన వారికీ భర్తగా ప్రభాకరుడు ఉండేవాడు. స్వర్భాను సూర్యుణ్ని ఆవరించి, ఆకాశం నుంచి భూమిపై పడిపోయినప్పుడు,

తమో ఽభిభూతే లోకే ఽస్మిన్ ప్రభా యేన ప్రవర్తితా స్వస్త్యస్తు హి తవేత్యుక్తే పతన్నిహ దివాకరః

ఈ లోకాన్ని చీకటి కమ్ముకున్నప్పుడు, ప్రభాకరుడు వెలుతురు ప్రసరించాడు. 'నీకు మంగళం కలగాలి' అని పలికినపుడు సూర్యుడు భూమిపైకి వచ్చాడు.

బ్రహ్మర్షేర్వచనాత్తస్య పపాత న విభుర్దివః తతః ప్రభాకరేత్యుక్తః ప్రభురత్రిర్మహర్షిభిః

బ్రహ్మర్షి మాట విన్న ప్రభాకరుడు ఆకాశం నుంచి పూర్తిగా పడిపోలేదు. అందుకే మహర్షులు అతన్ని ప్రభాకరుడు అని పిలిచారు.

భద్రాయాం జనయామాస సోమం పుత్రం యశస్వినమ్ స తాసు జనయామాస పునః పుత్రాంస్తపోధనః

భద్రలో ప్రభాకరుడు సోముడు అనే మహిమాన్వితమైన కుమారుణ్ని కనుగొన్నాడు. ఆ తపస్సు గలవాడు మిగతా అప్సరసల్లో కూడా పిల్లలను కనుగొన్నాడు.

స్వస్త్యాత్రేయా ఇతి ఖ్యాతా ఋషయో వేదపారగాః తేషాం ద్వౌ ఖ్యాతయశసౌ బ్రహ్మిష్ఠౌ చ మహౌజసౌ

వారు 'స్వస్త్యాత్రేయులు' అని ప్రసిద్ధి చెందారు. వీరిలో ఇద్దరు బ్రహ్మవేత్తలు, మహాశక్తిశాలి మహర్షులు.

దత్తో హ్యత్రివరో జ్యేష్ఠో దుర్వాసాస్తస్య చానుజః యవీయసీ స్వసా తేషామ్ అమలా బ్రహ్మవాదినీ

అత్రులలో ఉత్తముడు దత్తుడు, అతని తమ్ముడు దుర్వాసుడు. వీరిలో చిన్నదమ్ముడు అమలా, ఆమె బ్రహ్మజ్ఞానిని.

తస్య గోత్రద్వయే జాతాశ్ చత్వారః ప్రథితా భువి శ్యావశ్ చ ప్రత్వసశ్చైవ వవల్గుశ్చాథ గహ్వరః

ఆ వంశంలో రెండు శాఖల్లో నలుగురు ప్రసిద్ధిపొందిన కుమారులు పుట్టారు — శ్యావుడు, ప్రత్వసుడు, వవల్గుడు, గహ్వరుడు.

ఆత్రేయాణాం చ చత్వారః స్మృతాః పక్షా మహాత్మనామ్ కాశ్యపో నారదశ్చైవ పర్వతానుద్ధతస్ తథా

ఆత్రేయులలో నాలుగు శాఖలు ప్రసిద్ధి — కాశ్యపుడు, నారదుడు, పర్వతుడు, ఉద్ధతుడు.

జజ్ఞిరే మానసా హ్యేతే అరున్ధత్యా నిబోధత నారదస్తు వసిష్ఠాయా-రున్ధతీం ప్రత్యపాదయత్

వీరు అందరూ అరుంధతీ మనస్సులో జన్మించారు. నారదుడు అరుంధతీని వసిష్ఠునికి ఇచ్చాడు.

ఊర్ధ్వరేతా మహాతేజా దక్షశాపాత్తు నారదః పురా దేవాసురే యుద్ధే ఘోరే వై తారకామయే

నారదుడు మహాతేజస్సుతో, ఊర్ధ్వరేతసుగా ఉండేవాడు. దక్షుడి శాపం వల్ల, దేవాసుర సంగ్రామంలో, తారకామయ యుద్ధంలో,

అనావృష్ట్యా హతే లోకే హ్య్ ఉగ్రే లోకేశ్వరైః సహ వసిష్ఠస్తపసా ధీమాన్ ధారయామాస వై ప్రజాః

భూమిని భయంకరమైన కరువు కమ్ముకున్నప్పుడు, లోకపాలులతో కలిసి వసిష్ఠుడు తన తపస్సుతో ప్రజలను పోషించాడు.

అన్నోదకం మూలఫలమ్ ఓషధీశ్ చ ప్రవర్తయన్ తానేతాఞ్జీవయామాస కారుణ్యాదౌషధేన చ

అన్నం, నీరు, మూలికలు, పండ్లు, ఔషధాలు కలిగించడంతో, ఆయన దయతో, ఔషధాల సహాయంతో ప్రజలను బ్రతికించాడు.

అరున్ధత్యాం వసిష్ఠస్తు సుతాన్ ఉత్పాదయచ్ఛతమ్ జ్యాయసో ఽజనయచ్ఛక్తేర్ అదృశ్యన్తీ పరాశరమ్

వసిష్ఠుడు అరుంధతీలో వందమంది కుమారులను కనుగొన్నాడు. పెద్దవాడు శక్తి, అతను అదృశ్యంతిలో పరాశరుణ్ని కనుగొన్నాడు.

రక్షసా భక్షితే శక్తౌ రుధిరేణ తు వై తదా కాలీ పరాశరాజ్జజ్ఞే కృష్ణద్వైపాయనం ప్రభుమ్

శక్తిని రాక్షసుడు భక్షించినప్పుడు, అతని రక్తంతో కాలీ పరాశరుణ్ని కనింది. పరాశరుని నుంచి కృష్ణద్వైపాయనుడు జన్మించాడు.