లిఙ్గపురాణమ్

నమస్కారసమాయుక్తం భగవచ్ఛబ్దసంయుతమ్ జపేదేవం హి యో విద్వాన్ ధ్రువం స్థానం ప్రపద్యతే

భక్తితో, 'భగవత్' అనే పదంతో, నమస్కారంతో కూడిన జపాన్ని చేసే జ్ఞాని, ధ్రువుని స్థిరమైన స్థానాన్ని పొందుతాడు.

తతో దేవాః సగన్ధర్వాః సిద్ధాశ్ చ పరమర్షయః మాత్రా సహ ధ్రువం సర్వే తస్మిన్ స్థానే న్యవేశయన్

ఆ సమయంలో దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, మహర్షులు, వాళ్ల తల్లులతో కలిసి అందరూ ఆ స్థలంలో స్థిరంగా నివసించారు.

విష్ణోరాజ్ఞాం పురస్కృత్య జ్యోతిషాం స్థానమాప్తవాన్ ఏవం ధ్రువో మహాతేజా ద్వాదశాక్షరవిద్యయా

విష్ణువు ఆజ్ఞను స్వీకరించిన ధృవుడు, ద్వాదశాక్షర మంత్రంతో ప్రకాశవంతుడై, నక్షత్రాల మధ్య తన స్థానాన్ని పొందాడు.

అవాప మహతీం సిద్ధిమ్ ఏతత్తే కథితం మయా

అతడు గొప్ప సిద్ధిని పొందాడు; ఇదంతా నేను నీకు చెప్పాను.

తస్మాద్యో వాసుదేవాయ ప్రణామం కురుతే నరః స యాతి ధ్రువసాలోక్యం ధ్రువత్వం తస్య తత్తథా

కాబట్టి, ఎవరు వాసుదేవునికి నమస్కరిస్తారో వారు ధృవుని లోకాన్ని పొందుతారు; వారి స్థిరత్వం కూడా ధృవునిలా అవుతుంది.

దేవానాం దానవానాం చ గన్ధర్వోరగరక్షసామ్ ఉత్పత్తిం బ్రూహి సూతాద్య యథాక్రమమనుత్తమమ్

సూతా! ఇప్పుడు దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసుల ఉత్తమమైన ఉద్భవాన్ని క్రమంగా చెప్పు.

సంకల్పాద్దర్శనాత్స్పర్శాత్ పూర్వేషాం సృష్టిరుచ్యతే దక్షాత్ప్రాచేతసాదూర్ధ్వం సృష్టిర్మైథునసంభవా

ముందుగా సంకల్పం, దర్శనం, స్పర్శ ద్వారా సృష్టి జరిగినదని అంటారు; ప్రాచేతసుడు దక్షుడు తరువాత సృష్టి మైతున సంబంధం ద్వారా జరిగింది.

యదా తు సృజతస్తస్య దేవర్షిగణపన్నగాన్ న వృద్ధిమగమల్లోకస్ తదా మైథునయోగతః

అప్పుడు దక్షుడు దేవతలు, ఋషులు, పాములను సృష్టించగా, లోకాలు అభివృద్ధి చెందలేదు; ఆ తర్వాత మైతున సంబంధంతో వృద్ధి కలిగింది.

దక్షః పుత్రసహస్రాణి పఞ్చ సూత్యామజీజనత్ తాంస్తు దృష్ట్వా మహాభాగాన్ సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః

దక్షుడు జననంతో ఐదు వేల మంది కుమారులను పుట్టించాడు; వారిని చూసి, వివిధ ప్రజలను సృష్టించాలనే కోరికతో, అతడు ఎంతో భాగ్యవంతుడయ్యాడు.

నారదః ప్రాహ హర్యశ్వాన్ దక్షపుత్రాన్ సమాగతాన్ భువః ప్రమాణం సర్వం తు జ్ఞాత్వోర్ధ్వమధ ఏవ చ

దక్షుని కుమారులైన హర్యశ్వులు కూడినప్పుడు, నారదుడు వారితో ఇలా అన్నాడు: 'భూమి మొత్తం, పైకీ క్రిందకీ పరిమాణాన్ని తెలుసుకొని—'

తతః సృష్టిం విశేషేణ కురుధ్వం మునిసత్తమాః తే తు తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రయాతాః సర్వతోదిశమ్

'అందుకే, మునిశ్రేష్ఠులారా, మీరు సృష్టిని విశేషంగా చేయండి.' ఆ మాటలు విని, వారు అన్ని దిశలకు వెళ్లిపోయారు.

అద్యాపి న నివర్తన్తే సముద్రాదివ సిన్ధవః హర్యశ్వేషు చ నష్టేషు పునర్దక్షః ప్రజాపతిః

నదులు సముద్రంలో కలిసిపోతున్నట్టు, వారు ఇప్పటికీ తిరిగి రారు; హర్యశ్వులు పోయిన తరువాత, ప్రజాపతి దక్షుడు మళ్లీ—

సూత్యామేవ చ పుత్రాణాం సహస్రమసృజత్ప్రభుః శబలా నామ తే విప్రాః సమేతాః సృష్టిహేతవః

ఆ ప్రభువు మళ్లీ జననంతో వెయ్యి మంది కుమారులను పుట్టించాడు; వారు శబలాలు అని పిలవబడే వారు, మునులారా, సృష్టి కోసం ఒక్కచోట చేరారు.

నారదో ఽనుగతాన్ప్రాహ పునస్తాన్సూర్యవర్చసః భువః ప్రమాణం సర్వం తు జ్ఞాత్వా భ్రాతౄన్ పునః పునః

నారదుడు మళ్లీ ఆ సూర్యప్రభలైన శబలాలతో ఇలా అన్నాడు: 'భూమి మొత్తం పరిమాణాన్ని తెలుసుకొని, మీ అన్నదమ్ములను పునఃపునః ఆలోచించండి.'

ఆగత్య వాథ సృష్టిం వై కరిష్యథ విశేషతః తే ఽపి తేనైవ మార్గేణ జగ్ముర్భ్రాతృగతిం తథా

'మీరు వచ్చి, తర్వాత సృష్టిని విశేషంగా చేయండి.' వారు కూడా అదే మార్గంలో, తమ అన్నదమ్ముల బాటలో వెళ్లిపోయారు.

తతస్తేష్వపి నష్టేషు షష్టికన్యాః ప్రజాపతిః వైరిణ్యాం జనయామాస దక్షః ప్రాచేతసస్తదా

వారు కూడా పోయిన తర్వాత, ప్రాచేతసుడు దక్షుడు, వైరిణిలో అరవై మంది కుమార్తెలను పుట్టించాడు.

ప్రాదాత్స దశకం ధర్మే కశ్యపాయ త్రయోదశ వింశత్సప్త చ సోమాయ చతస్రో ఽరిష్టనేమయే

వాటిలో పది ధర్మునికి, పదమూడు కశ్యపునికి, ఇరవైఏడు సోమునికి, నలుగురు అరిష్టనేమికి ఇచ్చాడు.

ద్వే చైవ భృగుపుత్రాయ ద్వే కృశాశ్వాయ ధీమతే ద్వే చైవాఙ్గిరసే తద్వత్ తాసాం నామాని విస్తరాత్

రెండు భృగుపుత్రునికి, రెండు ధీరుడైన కృశాశ్వునికి, అలాగే రెండు అంగిరసునికి ఇచ్చాడు; వాటి పేర్లు విస్తృతంగా వివరించబడ్డాయి.

శృణుధ్వం దేవమాతౄణాం ప్రజావిస్తారమాదితః మరుత్వతీ వసూర్ యామిర్ లమ్బా భానురరున్ధతీ

ఇప్పుడు దేవతామాతల సంతాన విస్తారాన్ని మొదటి నుంచి వినండి: మరుత్వతీ, వసూ, యామి, లంబా, భాను, అరుంధతి.

సంకల్పా చ ముహూర్తా చ సాధ్యా విశ్వా చ భామినీ ధర్మపత్న్యః సమాఖ్యాతాస్ తాసాం పుత్రాన్వదామి వః

సంకల్ప, ముహూర్త, సాధ్య, విశ్వ, భామినీ అనే ధర్ముని భార్యలు ప్రసిద్ధి చెందారు. ఇప్పుడు వీరి కుమారుల గురించి మీకు చెబుతాను.

విశ్వేదేవాస్తు విశ్వాయాః సాధ్యా సాధ్యానజీజనత్ మరుత్వత్యాం మరుత్వన్తో వసోస్తు వసవస్ తథా

విశ్వకు విశ్వదేవులు పుట్టారు. సాధ్యకు సాధ్యులు జన్మించారు. మరుత్వతికి మరుతులు పుట్టారు. వసువు కుమారులు వసువులు.

భానోస్తు భానవః ప్రోక్తా ముహూర్తాయా ముహూర్తకాః లమ్బాయా ఘోషనామానో నాగవీథిస్తు యామిజః

భాను కుమారులు భానవులు అని పిలవబడతారు. ముహూర్తకు ముహూర్తకులు పుట్టారు. లంబకు ఘోషనాముడు పుట్టాడు. నాగవీథికి యామిజుడు కుమారుడు.

సంకల్పాయాస్తు సంకల్పో వసుసర్గం వదామి వః జ్యోతిష్మన్తస్తు యే దేవా వ్యాపకాః సర్వతోదిశమ్

సంకల్పకు సంకల్పుడు పుట్టాడు. ఇప్పుడు వసువుల సృష్టిని చెబుతాను. అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించి ప్రకాశించే దేవతలు వసువులు.

వసవస్తే సమాఖ్యాతాః సర్వభూతహితైషిణః ఆపో ధ్రువశ్ చ సోమశ్ చ ధరశ్చైవానిలో ఽనలః

వసువులు అన్నీ జీవుల మేలుకోసం ఉండే వారు. వారు: ఆప, ధ్రువ, సోమ, ధర, అనిల, అనల.

ప్రత్యూషశ్ చ ప్రభాసశ్ చ వసవో ఽష్టౌ ప్రకీర్తితాః అజైకపాద్ అహిర్బుధ్న్యో విరూపాక్షః సభైరవః

ప్రత్యూష, ప్రభాస కూడా వసువులలో ఉంటారు. వీరు ఎనిమిది మంది వసువులు. అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్నుడు, విరూపాక్షుడు, సభైరవుడు,

హరశ్ చ బహురూపశ్ చ త్ర్యంబకశ్ చ సురేశ్వరః సావిత్రశ్ చ జయన్తశ్ చ పినాకీ చాపరాజితః

హరుడు, బహురూపుడు, త్రయంబకుడు, సురేశ్వరుడు, సావిత్రుడు, జయంతుడు, పినాకి, అపరాజితుడు,

ఏతే రుద్రాః సమాఖ్యాతా ఏకాదశ గణేశ్వరాః కశ్యపస్య ప్రవక్ష్యామి పత్నీభ్యః పుత్రపౌత్రకమ్

ఇవే పదకొండు మంది రుద్రులు, గణాధిపతులు. ఇప్పుడు కశ్యపుని భార్యల నుండి పుట్టిన కుమారులు, మనవళ్లు గురించి చెబుతాను.

అదితిశ్ చ దితిశ్చైవ అరిష్టా సురసా మునిః సురభిర్ వినతా తామ్రా తద్వత్ క్రోధవశా ఇలా

అదితి, దితి, అరిష్ట, సురస, ముని, సురభి, వినత, తామ్ర, క్రోధవశ, ఇళా,

కద్రూస్త్విషా దనుస్తద్వత్ తాసాం పుత్రాన్వదామి వః తుషితా నామ యే దేవాశ్ చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః

కద్రూ, త్విష, దను కూడా. వీరి కుమారుల గురించి చెబుతాను. చాక్షుష మను యుగంలో తుషిత దేవతలు పుట్టారు.