లిఙ్గపురాణమ్

సోమర్క్షగ్రహసూర్యేషు కీర్తితాస్త్వభిమానినః స్థానాన్యేతాన్యథోక్తాని స్థానిన్యశ్చైవ దేవతాః

చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, సూర్యునిలో గర్వంతో ఉన్నవారు చెప్పబడ్డారు; ఈ స్థానాలు ముందుగా వివరించబడ్డాయి, అక్కడ దేవతలు కూడా స్థిరంగా ఉంటారు.

సౌరమ్ అగ్నిమయం స్థానం సహస్రాంశోర్వివస్వతః హిమాంశోస్తు స్మృతం స్థానమ్ అమ్మయం శుక్లమేవ చ

వివస్వతుని సౌరస్థానం అగ్నిమయం, సహస్ర కిరణాలతో ప్రకాశిస్తుంది; చంద్రుని స్థానం జలమయం, తెలుపు రంగులో ఉంటుంది.

ఆప్యం శ్యామం మనోజ్ఞం చ బుధరశ్మిగృహం స్మృతమ్ శుక్లస్యాప్యమ్మయం శుక్లం పదం షోడశరశ్మివత్

బుధుని గృహం జలమయం, నలుపు రంగులో, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది; శుక్రుని స్థానం కూడా జలమయం, తెలుపు రంగులో, పదహారు కిరణాలతో ప్రకాశిస్తుంది.

నవరశ్మి తు భౌమస్య లోహితం స్థానమ్ ఉత్తమమ్ హరిద్రాభం బృహచ్చాపి షోడశార్చిర్బృహస్పతేః

భౌముని (అంగారకుడు) ఉత్తమ స్థానం ఎరుపు రంగులో, తొమ్మిది కిరణాలతో ఉంటుంది; బృహస్పతికి పసుపు రంగు, విశాలమైనది, పదహారు జ్వాలలతో ప్రకాశిస్తుంది.

అష్టరశ్మిగృహం చాపి ప్రోక్తం కృష్ణం శనైశ్చరే స్వర్భానోస్తామసం స్థానం భూతసంతాపనాలయమ్

శనైశ్చరుని గృహం నలుపు రంగులో, ఎనిమిది కిరణాలతో ఉంటుంది; స్వర్భాను స్థానం చీకటిగా, భూతాలకు బాధను కలిగించే స్థలంగా ఉంటుంది.

విజ్ఞేయాస్తారకాః సర్వాస్ త్వ్ ఋషయస్త్వేకరశ్మయః ఆశ్రయాః పుణ్యకీర్తీనాం శుక్లాశ్చాపి స్వవర్ణతః

అన్ని తారలు ఋషులుగా, ఒక్కొక్కటి ఒక్క కిరణంతో ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి; అవి పుణ్యకీర్తి కలవారికి నివాసస్థానాలు, స్వభావానికి తగిన తెలుపు రంగులో ఉంటాయి.

ఘనతోయాత్మికా జ్ఞేయాః కల్పాదావేవ నిర్మితాః ఆదిత్యరశ్మిసంయోగాత్ సంప్రకాశాత్మికాః స్మృతాః

వీటిని ఘనమైన నీటితో కూడినవిగా, కల్పం ఆరంభంలో సృష్టించబడినవిగా తెలుసుకోవాలి; ఆది సూర్యుని కిరణాలతో కలిసినప్పుడు ప్రకాశవంతంగా మారుతాయని చెబుతారు.

నవయోజనసాహస్రో విష్కంభః సవితుః స్మృతః త్రిగుణస్తస్య విస్తారో మణ్డలస్య ప్రమాణతః

సవితృవు (సూర్యుడు) ఆధారం తొమ్మిది వేల యోజనాలు అని చెబుతారు; ఆ వలయ పరిమాణం మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ద్విగుణః సూర్యవిస్తారాద్ విస్తారః శశినః స్మృతః తుల్యస్తయోస్తు స్వర్భానుర్ భూత్వాధస్తాత్ప్రసర్పతి

చంద్రుని వ్యాప్తి సూర్యుని కంటే రెండింతలు ఎక్కువ; స్వర్భాను వీరిద్దరికీ సమానంగా ఉండి, వీరి కిందుగా సంచరిస్తాడు.

ఉద్ధృత్య పృథివీఛాయాం నిర్మితాం మణ్డలాకృతిమ్ స్వర్భానోస్తు బృహత్స్థానం తృతీయం యత్తమోమయమ్

భూమి నీడను పైకి తీసి, ఒక వృత్తాకార రూపాన్ని సృష్టించారు. ఆ మూడవ స్థానం, అంధకారంతో కూడిన స్వర్భాను యొక్క గొప్ప స్థానం.

ఆదిత్యాత్తచ్చ నిష్క్రమ్య సమం గచ్ఛతి పర్వసు ఆదిత్యమేతి సోమాచ్చ పునః సౌరేషు పర్వసు

ఆది సూర్యుని నుండి బయలుదేరి, పర్వకాలాల్లో సమంగా సంచరిస్తుంది. చంద్రుని నుండి సూర్యుని వద్దకు చేరి, మళ్లీ పర్వకాలాల్లో సౌరగ్రహాలవైపు వెళ్తుంది.

స్వర్భానుం నుదతే యస్మాత్ తస్మాత్స్వర్భానురుచ్యతే చన్ద్రస్య షోడశో భాగో భార్గవస్య విధీయతే

స్వర్భాను‌ను తాకి ముందుకు నడిపించేది కావడంతో దానికి స్వర్భాను అని పేరు వచ్చింది. చంద్రుని పదహారు భాగాల్లో ఒక భాగాన్ని భార్గవుడికి కేటాయించారు.

విష్కంభాన్మణ్డలాచ్చైవ యోజనాగ్రాత్ప్రమాణతః భార్గవాత్పాదహీనస్తు విజ్ఞేయో వై బృహస్పతిః

ఆ మండలాల పరిమాణం, ఆధారాల నుండి, యోజనాంతం వరకు కొలిచి, భార్గవుడి నుండి ఒక పాదం తక్కువగా ఉన్నది బృహస్పతి అని తెలుసుకోవాలి.

బృహస్పతేః పాదహీనౌ వక్రసౌరీ ఉభౌ స్మృతౌ విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పాదహీనస్తయోర్బుధః

బృహస్పతి నుండి ఒక పాదం తక్కువగా వక్రుడు, శనిగ్రహం ఇద్దరూ గుర్తించబడ్డారు. ఆ ఇద్దరి మండలాల పరిమాణం నుండి మరొక పాదం తక్కువగా ఉన్నది బుధుడు.

తారానక్షత్రరూపాణి వపుష్మన్తీహ యాని వై బుధేన తాని తుల్యాని విస్తారాన్మణ్డలాచ్చ వై

ఇక్కడ ఉన్న తారలు, నక్షత్రాల రూపాలు, ప్రకాశవంతంగా ఉండి, పరిమాణంలోను మండలాలలోను బుధునితో సమానంగా ఉంటాయి.

ప్రాయశశ్చన్ద్రయోగీని విద్యాదృక్షాణి తత్త్వవిత్ తారానక్షత్రరూపాణి హీనాని తు పరస్పరమ్

వాస్తవాన్ని తెలిసినవాడు, తారలు ఎక్కువగా చంద్రునితో కలిసే ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి. తారలు, నక్షత్రాల రూపాలు పరస్పరం కొంత తక్కువగా ఉంటాయి.

శతాని పఞ్చ చత్వారి త్రీణి ద్వే చైవ యోజనే సర్వోపరి నికృష్టాని తారకామణ్డలాని తు

నాలుగు వందలు, మూడు వందలు, రెండు వందలు యోజనాలు—ఇవి అన్నింటికన్నా దిగువన ఉన్న తారామండలాలు.

యోజనాన్యర్ధమాత్రాణి తేభ్యో హ్రస్వం న విద్యతే ఉపరిష్టాత్త్రయస్తేషాం గ్రహాస్తే దూరసర్పిణః

వాటిలో అర యోజన కంటే తక్కువ పరిమాణం లేదు. వాటి పైన మూడు గ్రహాలు, చాలా దూరంగా సంచరిస్తూ ఉంటాయి.

సౌరో ఽఙ్గిరాశ్ చ వక్రశ్ చ జ్ఞేయా మన్దవిచారిణః పూర్వమేవ సమాఖ్యాతా గతిస్తేషాం యథాక్రమమ్

శనిగ్రహం, అంగిరసుడు, వక్రుడు—ఇవన్నీ మందంగా సంచరించే గ్రహాలుగా తెలుసుకోవాలి. వాటి గమనాలు ముందే వివరించబడ్డాయి.

ఏతేష్వేవ గ్రహాః సర్వే నక్షత్రేషు సముత్థితాః వివస్వానదితేః పుత్రః సూర్యో వై మునిసత్తమాః

ఈ గ్రహాలన్నీ ఇక్కడి నక్షత్రాల్లోనే ఉద్భవించాయి. మునిశ్రేష్ఠుడా! సూర్యుడు, వివస్వంతుడు, అదితి కుమారుడు.

విశాఖాసు సముత్పన్నో గ్రహాణాం ప్రథమో గ్రహః త్విషిమాన్ ధర్మపుత్రస్తు సోమో దేవో వసుస్తు సః

విశాఖ నక్షత్రంలో జన్మించిన మొదటి గ్రహం ప్రకాశవంతుడైన ధర్మపుత్రుడు. సోమదేవుడు వసువు.

శీతరశ్మిః సముత్పన్నః కృత్తికాసు నిశాకరః షోడశార్చిర్భృగోః పుత్రః శుక్రః సూర్యాదనన్తరమ్

చల్లని కిరణాలు కలిగి, రాత్రిని కలిగించేవాడు కృత్తిక నక్షత్రంలో పుట్టాడు. పదహారు కిరణాలున్న భృగుపుత్రుడు శుక్రుడు, సూర్యుని తరువాత వస్తాడు.

తారాగ్రహాణాం ప్రవరస్ తిష్యే క్షేత్రే సముత్థితః గ్రహశ్చాఙ్గిరసః పుత్రో ద్వాదశార్చిర్బృహస్పతిః

తారాగ్రహాల్లో శ్రేష్ఠుడైనవాడు తిష్య నక్షత్రంలో పుట్టాడు. అంగిరసుని కుమారుడు, పన్నెండు కిరణాలున్న బృహస్పతి గ్రహంగా జన్మించాడు.

ఫాల్గునీషు సముత్పన్నః పూర్వాఖ్యాసు జగద్గురుః నవార్చిర్లోహితాఙ్గశ్ చ ప్రజాపతిసుతో గ్రహః

పూర్వఫాల్గుణి నక్షత్రంలో పుట్టినవాడు జగద్గురు. తొమ్మిది కిరణాలున్న, ఎర్రని అవయవాలున్న ప్రజాపతికుమారుడు గ్రహంగా అవతరించాడు.

ఆషాఢాస్విహ పూర్వాసు సముత్పన్న ఇతి స్మృతః రేవతీష్వేవ సప్తార్చిఃస్థానే సౌరిః శనైశ్చరః

పూర్వాషాఢ నక్షత్రంలో గ్రహం పుట్టినట్టు గుర్తించబడింది. రేవతి నక్షత్రంలో, ఏడు కిరణాల స్థానంలో, శనిగ్రహమైన శనైశ్చరుడు స్థాపించబడ్డాడు.

సౌమ్యో బుధో ధనిష్ఠాసు పఞ్చార్చిర్ ఉదితో గ్రహః తమోమయో మృత్యుసుతః ప్రజాక్షయకరః శిఖీ

సౌమ్యుడు అయిన బుధుడు ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో, ఐదు కిరణాల గ్రహంగా పుట్టాడు. అంధకారంతో కూడిన, మృత్యుపుత్రుడు, ప్రజలను నాశనం చేసే శిఖి జన్మించాడు.

ఆశ్లేషాసు సముత్పన్నః సర్వహారీ మహాగ్రహః తథా స్వనామధేయేషు దాక్షాయణ్యః సముత్థితాః

ఆశ్లేష నక్షత్రంలో, అన్నింటినీ హరిస్తున్న మహాగ్రహం పుట్టింది. అలాగే, దక్ష కుమార్తెలు తమ పేరుగల నక్షత్రాల్లో అవతరించాయి.

తమోవీర్యమయో రాహుః ప్రకృత్యా కృష్ణమణ్డలః భరణీషు సముత్పన్నో గ్రహశ్చన్ద్రార్కమర్దనః

అంధకార శక్తితో కూడిన రాహువు సహజంగా నల్లటి వలయంలా ఉంటాడు. భరణి నక్షత్రంలో జన్మించి, చంద్రుడిని, సూర్యుడిని బాధించే గ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

ఏతే తారా గ్రహాశ్చాపి బోద్ధవ్యా భార్గవాదయః జన్మనక్షత్రపీడాసు యాన్తి వైగుణ్యతాం యతః

భార్గవుడు మొదలైన ఈ నక్షత్రాలు, గ్రహాలు జన్మ నక్షత్రాల బాధల్లో అపశకునంగా మారతాయని తెలుసుకోవాలి.