లిఙ్గపురాణమ్

క్షేత్రాణ్యేతాని సర్వాణి ఆతపన్తి గభస్తిభిః తేషాం క్షేత్రాణ్యథాదత్తే సూర్యో నక్షత్రతారకాః

ఈ క్షేత్రాలన్నీ తమ కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాయి. వాటి నుంచి సూర్యుడు నక్షత్రాలు, తారలు స్వీకరిస్తాడు.

చీర్ణేన సుకృతేనేహ సుకృతాన్తే గ్రహాశ్రయాః తారణాత్తారకా హ్యేతాః శుక్లత్వాచ్చైవ తారకాః

ఇక్కడ చేసిన మంచి పనుల ఫలితంగా, చివరికి వారు గ్రహాలలో స్థానం పొందుతారు. అవి దాటి పోతాయి కాబట్టి తారలు అంటారు, తెల్లగా ఉండటం వల్ల కూడా తారలు అంటారు.

దివ్యానాం పార్థివానాం చ నైశానాం చైవ సర్వశః ఆదానాన్నిత్యమాదిత్యస్ తేజసాం తమసామపి

దివ్యమైనవి, భౌమమైనవి, రాత్రి కనిపించేవి — ఇవన్నింటి కాంతిని, చీకటి ఉన్నవాటికీ సూర్యుడు ఎప్పుడూ స్వీకరిస్తాడు.

సవనే స్యన్దనే ఽర్థే చ ధాతుర్ ఏష విభాష్యతే సవనాత్తేజసో ఽపాం చ తేనాసౌ సవితా మతః

యజ్ఞంలో, ప్రయాణంలో ఉపయోగించే ఈ తత్త్వాన్ని ఇలా వివరించారు. నీటి కాంతిని తీసుకుంటాడు కాబట్టి, ఆయనను సవిత అని పిలుస్తారు.

బహులశ్చన్ద్ర ఇత్యేష హ్లాదనే ధాతురుచ్యతే శుక్లత్వే చామృతత్వే చ శీతత్వే చ విభావ్యతే

పూర్ణచంద్రుడు ఆనందాన్ని ఇచ్చే తత్త్వంగా పిలవబడతాడు. తెల్లదనంలో, అమృతత్వంలో, చల్లదనంలో ఆయనను గుర్తిస్తారు.

సూర్యాచన్ద్రమసోర్దివ్యే మణ్డలే భాస్వరే ఖగే జలతేజోమయే శుక్లే వృత్తకుంభనిభే శుభే

సూర్యుడు, చంద్రుడు ఉన్న ఆకాశంలో ప్రకాశవంతమైన, నీటి తత్త్వంతో కూడిన, తెల్లగా, వృత్తాకారంగా, మంచి గడిలా ఉన్న ఆ మండలాలు శుభకరంగా ఉంటాయి.

ఘనతోయాత్మకం తత్ర మణ్డలం శశినః స్మృతమ్ ఘనతేజోమయం శుక్లం మణ్డలం భాస్కరస్య తు

అక్కడ చంద్రుని మండలం ఘనమైన నీటి స్వభావంతో ఉంటుంది. సూర్యుని మండలం మాత్రం ఘనమైన కాంతితో, తెల్లగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

వసన్తి సర్వదేవాశ్ చ స్థానాన్యేతాని సర్వశః మన్వన్తరేషు సర్వేషు ఋక్షసూర్యగ్రహాశ్రయాః

ఈ స్థలాల్లో దేవతలందరూ నివసిస్తారు. ప్రతి మన్వంతరంలో వారు నక్షత్రాలు, సూర్యుడు, గ్రహాలపై ఆధారపడి ఉంటారు.

తేన గ్రహా గృహాణ్యేవ తదాఖ్యాస్తే భవన్తి చ సౌరం సూర్యో ఽవిశత్స్థానం సౌమ్యం సోమస్తథైవ చ

అందువల్ల గ్రహాలను గృహాలు అని కూడా అంటారు. సూర్యుడు సౌర గృహంలోకి ప్రవేశించాడు, అలాగే చంద్రుడు సోమ గృహంలోకి ప్రవేశించాడు.

శౌక్రం శుక్రో ఽవిశత్స్థానం షోడశార్చిః ప్రతాపవాన్ బృహద్ బృహస్పతిశ్చైవ లోహితశ్చైవ లోహితమ్

శుక్రుడు తన గృహంలోకి ప్రవేశించాడు, అతని వద్ద పదహారు కిరణలు ప్రకాశిస్తున్నాయి. బృహస్పతి తన గృహంలోకి, కుజుడు తన గృహంలోకి ప్రవేశించాడు.

శనైశ్చరం తథా స్థానం దేవశ్చాపి శనైశ్చరః బౌధం బుధస్తు స్వర్భానుః స్వర్భానుస్థానమాశ్రితః

శనైశ్చరుడు తన గృహంలోకి ప్రవేశించాడు, దేవుడు శనైశ్చరుడూ అలాగే. బుధుడు బౌధ గృహంలోకి, రాహువు రాహు గృహంలోకి ప్రవేశించాడు.

నక్షత్రాణి చ సర్వాణి నక్షత్రాణి విశన్తి చ గృహాణ్యేతాని సర్వాణి జ్యోతీంషి సుకృతాత్మనామ్

అన్ని నక్షత్రాలు నక్షత్ర సమూహాల్లోకి చేరుతాయి; ఈ గ్రహాలు, ప్రకాశించే తారలు, సత్పురుషులకు చెందినవే.

కల్పాదౌ సమ్ప్రవృత్తాని నిర్మితాని స్వయంభువా స్థానాన్యేతాని తిష్ఠన్తి యావద్ ఆభూతసంప్లవమ్

కల్పం ఆరంభంలో స్వయంభువుడు వీటిని సృష్టించి నడిపించాడు; ఈ స్థానాలు సృష్టి లయం వరకు అలా నిలిచిపోతాయి.

మన్వన్తరేషు సర్వేషు దేవస్థానాని తాని వై అభిమానినో ఽవతిష్ఠన్తే దేవాః స్థానం పునః పునః

ప్రతి మన్వంతరంలో ఇవే దేవతలకు నివాసస్థానాలు; గర్వంతో ఉన్న దేవతలు మళ్లీ మళ్లీ ఈ స్థానాలను ఆక్రమిస్తారు.

అతీతైస్తు సహైతాని భావ్యాభావ్యైః సురైః సహ వర్తన్తే వర్తమానైశ్ చ స్థానిభిస్తైః సురైః సహ

గతంలో ఉన్నవారితో పాటు, రాబోయే దేవతలతో, ఇంకా ప్రస్తుతం ఉన్న దేవతలతో కలిపి, ఈ స్థానాలు అలాగే కొనసాగుతుంటాయి.

అస్మిన్మన్వన్తరే చైవ గ్రహా వైమానికాః స్మృతాః వివస్వానదితేః పుత్రః సూర్యో వైవస్వతే ఽన్తరే

ఈ మన్వంతరంలో గ్రహాలను వైమానిక గ్రహాలు అంటారు; వివస్వాన్, అదితి కుమారుడైన సూర్యుడు, వైవస్వత మన్వంతరంలో ప్రసిద్ధుడు.

ద్యుతిమానృషిపుత్రస్తు సోమో దేవో వసుః స్మృతః శుక్రో దేవస్తు విజ్ఞేయో భార్గవో ఽసురయాజకః

ప్రకాశవంతమైన సోముడు ఋషిపుత్రుడిగా, వసువుగా దేవుడిగా పిలవబడతాడు; శుక్రుడు భృగుపుత్రుడిగా, అసురులను పూజించే దేవుడిగా గుర్తించబడతాడు.

బృహత్తేజాః స్మృతో దేవో దేవాచార్యో ఽఙ్గిరఃసుతః బుధో మనోహరశ్చైవ ఋషిపుత్రస్తు స స్మృతః

బృహస్పతి గొప్ప తేజస్సుతో, దేవతలకు గురువు, అంగిరసుని కుమారుడిగా ప్రసిద్ధుడు; బుధుడు ఆకర్షణీయంగా, మోహనంగా ఉండి, ఋషిపుత్రుడిగా గుర్తించబడతాడు.

శనైశ్చరో విరూపస్తు సంజ్ఞాపుత్రో వివస్వతః అగ్నిర్వికేశ్యాం జజ్ఞే తు యువాసౌ లోహితార్చిషః

శనైశ్చరుడు విచిత్రాకారుడిగా, సంజ్ఞా మరియు వివస్వతుని కుమారుడిగా ప్రసిద్ధుడు; అగ్ని వికేశిలో జన్మించి, యవ్వనంలో ఎర్ర జ్వాలలతో ప్రకాశిస్తాడు.

నక్షత్రఋక్షనామిన్యో దాక్షాయణ్యస్తు తాః స్మృతాః స్వర్భానుః సింహికాపుత్రో భూతసంతాపనో ఽసురః

దక్షుని కుమార్తెలు నక్షత్రాలు, తారలు అని పిలవబడతారు; సింహికా కుమారుడైన స్వర్భాను భూతాలకు బాధను కలిగించే అసురుడు.

సోమర్క్షగ్రహసూర్యేషు కీర్తితాస్త్వభిమానినః స్థానాన్యేతాన్యథోక్తాని స్థానిన్యశ్చైవ దేవతాః

చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, సూర్యునిలో గర్వంతో ఉన్నవారు చెప్పబడ్డారు; ఈ స్థానాలు ముందుగా వివరించబడ్డాయి, అక్కడ దేవతలు కూడా స్థిరంగా ఉంటారు.

సౌరమ్ అగ్నిమయం స్థానం సహస్రాంశోర్వివస్వతః హిమాంశోస్తు స్మృతం స్థానమ్ అమ్మయం శుక్లమేవ చ

వివస్వతుని సౌరస్థానం అగ్నిమయం, సహస్ర కిరణాలతో ప్రకాశిస్తుంది; చంద్రుని స్థానం జలమయం, తెలుపు రంగులో ఉంటుంది.

ఆప్యం శ్యామం మనోజ్ఞం చ బుధరశ్మిగృహం స్మృతమ్ శుక్లస్యాప్యమ్మయం శుక్లం పదం షోడశరశ్మివత్

బుధుని గృహం జలమయం, నలుపు రంగులో, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది; శుక్రుని స్థానం కూడా జలమయం, తెలుపు రంగులో, పదహారు కిరణాలతో ప్రకాశిస్తుంది.

నవరశ్మి తు భౌమస్య లోహితం స్థానమ్ ఉత్తమమ్ హరిద్రాభం బృహచ్చాపి షోడశార్చిర్బృహస్పతేః

భౌముని (అంగారకుడు) ఉత్తమ స్థానం ఎరుపు రంగులో, తొమ్మిది కిరణాలతో ఉంటుంది; బృహస్పతికి పసుపు రంగు, విశాలమైనది, పదహారు జ్వాలలతో ప్రకాశిస్తుంది.

అష్టరశ్మిగృహం చాపి ప్రోక్తం కృష్ణం శనైశ్చరే స్వర్భానోస్తామసం స్థానం భూతసంతాపనాలయమ్

శనైశ్చరుని గృహం నలుపు రంగులో, ఎనిమిది కిరణాలతో ఉంటుంది; స్వర్భాను స్థానం చీకటిగా, భూతాలకు బాధను కలిగించే స్థలంగా ఉంటుంది.

విజ్ఞేయాస్తారకాః సర్వాస్ త్వ్ ఋషయస్త్వేకరశ్మయః ఆశ్రయాః పుణ్యకీర్తీనాం శుక్లాశ్చాపి స్వవర్ణతః

అన్ని తారలు ఋషులుగా, ఒక్కొక్కటి ఒక్క కిరణంతో ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి; అవి పుణ్యకీర్తి కలవారికి నివాసస్థానాలు, స్వభావానికి తగిన తెలుపు రంగులో ఉంటాయి.

ఘనతోయాత్మికా జ్ఞేయాః కల్పాదావేవ నిర్మితాః ఆదిత్యరశ్మిసంయోగాత్ సంప్రకాశాత్మికాః స్మృతాః

వీటిని ఘనమైన నీటితో కూడినవిగా, కల్పం ఆరంభంలో సృష్టించబడినవిగా తెలుసుకోవాలి; ఆది సూర్యుని కిరణాలతో కలిసినప్పుడు ప్రకాశవంతంగా మారుతాయని చెబుతారు.

నవయోజనసాహస్రో విష్కంభః సవితుః స్మృతః త్రిగుణస్తస్య విస్తారో మణ్డలస్య ప్రమాణతః

సవితృవు (సూర్యుడు) ఆధారం తొమ్మిది వేల యోజనాలు అని చెబుతారు; ఆ వలయ పరిమాణం మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ద్విగుణః సూర్యవిస్తారాద్ విస్తారః శశినః స్మృతః తుల్యస్తయోస్తు స్వర్భానుర్ భూత్వాధస్తాత్ప్రసర్పతి

చంద్రుని వ్యాప్తి సూర్యుని కంటే రెండింతలు ఎక్కువ; స్వర్భాను వీరిద్దరికీ సమానంగా ఉండి, వీరి కిందుగా సంచరిస్తాడు.