లిఙ్గపురాణమ్

ఏవం రశ్మిసహస్రం తత్ సౌరం లోకార్థసాధకమ్ భిద్యతే లోకమాసాద్య జలశీతోష్ణనిఃస్రవమ్

ఇలా, ఆ వేలాది కిరణాల సౌరశక్తి లోకాల ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చుతుంది; లోకాల్ని చేరి వాటిని విభజించి, నీటిలో చల్లదనం, వేడిమిని విడుదల చేస్తుంది.

ఇత్యేతన్మణ్డలం శుక్లం భాస్వరం సూర్యసంజ్ఞితమ్ నక్షత్రగ్రహసోమానాం ప్రతిష్ఠాయోనిరేవ చ

ఈ ప్రకాశవంతమైన, మెరిసే వలయాన్ని సూర్యుడు అని పిలుస్తారు; ఇది నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, చంద్రునికి ఆధారంగా, మూలంగా ఉంటుంది.

చన్ద్రఋక్షగ్రహాః సర్వే విజ్ఞేయాః సూర్యసంభవాః నక్షత్రాధిపతిః సోమో నయనం వామమీశితుః

చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలన్నీ సూర్యుని నుండే పుట్టాయని తెలుసుకోవాలి; నక్షత్రాధిపతి అయిన సోముడు పరమేశ్వరుని ఎడమ కన్నుగా ఉంటాడు.

నయనం చైవమ్ ఈశస్య దక్షిణం భాస్కరః స్వయమ్ తేషాం జనానాం లోకే ఽస్మిన్ నయనం నయతే యతః

భాస్కరుడే పరమేశ్వరుని కుడి కన్ను; ఈ లోకంలో వారి చూపే అన్ని జీవులకు దారి చూపుతుంది.

శేషాః పఞ్చ గ్రహా జ్ఞేయా ఈశ్వరాః కామచారిణః పఠ్యతే చాగ్నిరాదిత్య ఉదకం చన్ద్రమాః స్మృతః

మిగిలిన ఐదు గ్రహాలు స్వేచ్ఛగా సంచరించే ప్రభువులుగా తెలుసుకోవాలి; అగ్ని, ఆదిత్యుడు, నీరు, చంద్రుడు అని చెప్పబడతారు.

శేషాణాం ప్రకృతిం సమ్యగ్ వక్ష్యమాణాం నిబోధత సురసేనాపతిః స్కన్దః పఠ్యతే ఽఙ్గారకో గ్రహః

ఇప్పుడు మిగిలినవారి స్వభావాన్ని నేను సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను. దేవతల సేనాధిపతిగా ఉన్న స్కందుడు, గ్రహాలలో అంగారకుడిగా పిలవబడతాడు.

నారాయణం బుధం ప్రాహుర్ దేవం జ్ఞానవిదో జనాః సర్వలోకప్రభుః సాక్షాద్ యమో లోకప్రభుః స్వయమ్

జ్ఞానం తెలిసిన వారు బుధుడిని నారాయణుడు అని చెబుతారు. యముడు సర్వలోకాలకు అధిపతిగా, జీవుల ప్రభువుగా స్వయంగా ఉంటాడు.

మహాగ్రహో ద్విజశ్రేష్ఠా మన్దగామీ శనైశ్చరః దేవాసురగురూ ద్వౌ తు భానుమన్తౌ మహాగ్రహౌ

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! మాందగంగా నడిచే శనైశ్చరుడు మహాగ్రహంగా, దేవతలకు, అసురులకు గురువుగా ఉన్నాడు. రెండు ప్రకాశవంతమైనవాటిలో రెండూ మహాగ్రహాలే.

ప్రజాపతిసుతావుక్తౌ తతః శుక్రబృహస్పతీ ఆదిత్యమూలమఖిలం త్రైలోక్యం నాత్ర సంశయః

తర్వాత, శుక్రుడు, బృహస్పతులు ప్రజాపతికి కుమారులుగా చెప్పబడ్డారు. మూడు లోకాలకు మూలం ఆదిత్యుడే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భవత్యస్మాజ్జగత్కృత్స్నం సదేవాసురమానుషమ్ రుద్రేన్ద్రోపేన్ద్రచన్ద్రాణాం విప్రేన్ద్రాగ్నిదివౌకసామ్

ఆయన నుండి దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, చంద్రుడు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు, అగ్ని, స్వర్గవాసులు — ఇలా మొత్తం జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది.

ద్యుతిర్ద్యుతిమతాం కృత్స్నం యత్తేజః సర్వలౌకికమ్ సర్వాత్మా సర్వలోకేశో మహాదేవః ప్రజాపతిః

ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రకాశవంతుల కాంతి, నీ లోకపు కాంతి, సమస్తానికి ఆత్మ, అన్ని లోకాల అధిపతి — మహాదేవుడు, ప్రాణుల కర్త.

సూర్య ఏవ త్రిలోకేశో మూలం పరమదైవతమ్ తతః సంజాయతే సర్వం తత్రైవ ప్రవిలీయతే

సూర్యుడే మూడు లోకాలకు ప్రభువు, పరమమైన మూలదైవం. అన్ని వస్తువులు ఆయన నుండే పుట్టి, చివరికి ఆయనలోనే లయమవుతాయి.

భావాభావౌ హి లోకానామ్ ఆదిత్యాన్నిఃసృతౌ పురా అవిజ్ఞేయో గ్రహో విప్రా దీప్తిమాన్సుప్రభో రవిః

ప్రపంచాల ఉద్భవం, లయము మొదటగా ఆదిత్యుని నుండే జరుగుతాయి. బ్రాహ్మణులారా, ఆ గ్రహాన్ని తెలుసుకోవడం సులభం కాదు — రవి ప్రకాశవంతుడు, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

అత్ర గచ్ఛన్తి నిధనం జాయన్తే చ పునః పునః క్షణా ముహూర్తా దివసా నిశాః పక్షాశ్ చ కృత్స్నశః

ఇక్కడ క్షణాలు, ముహూర్తాలు, పగలు, రాత్రులు, పక్షాలు అన్నీ అంతమై, మళ్లీ మళ్లీ పుట్టుకొస్తుంటాయి.

మాసాః సంవత్సరశ్చైవ ఋతవో ఽథ యుగాని చ తదాదిత్యాదృతే హ్యేషా కాలసంఖ్యా న విద్యతే

నెలలు, సంవత్సరాలు, ఋతువులు, యుగాలు — ఇవన్నీ సూర్యుడు లేకుండా కాలాన్ని లెక్కించటం అసాధ్యం.

కాలాదృతే న నియమో న దీక్షా నాహ్నికక్రమః ఋతూనాం చ విభాగశ్ చ పుష్పం మూలం ఫలం కుతః

కాలం లేకుండా నియమం ఉండదు, దీక్ష ఉండదు, రోజువారీ క్రమం ఉండదు; ఋతువుల విభాగం, పువ్వు, మూలం, ఫలం కూడా ఉండవు.

కుతః సస్యవినిష్పత్తిస్ తృణౌషధిగణో ఽపి చ అభావో వ్యవహారాణాం జన్తూనాం దివి చేహ చ

పంటలు పండటం, గడ్డి, ఔషధాలు పెరగటం ఎలా సాధ్యం? కాలం లేకుండా జీవులకు ఇక్కడా, స్వర్గంలోనూ జీవితం ఉండదు.

జగత్ప్రతాపనమృతే భాస్కరం రుద్రరూపిణమ్ స ఏష కాలశ్చాగ్నిశ్ చ ద్వాదశాత్మా ప్రజాపతిః

భాస్కరుడు, రుద్రుని స్వరూపంగా, ప్రపంచాన్ని వేడిచేసే సూర్యుడు లేకుండా ప్రకాశం ఉండదు. ఆయనే కాలం, అగ్ని, పన్నెండు రూపాల కర్త.

తపత్యేష ద్విజశ్రేష్ఠాస్ త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ స ఏష తేజసాం రాశిః సమస్తః సార్వలౌకికః

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! ఆయనే మూడు లోకాలను, చలించేవాటిని, అచలాలను తపించేవాడు. ఆయనే సమస్త లోకాలలో ప్రకాశం పరచిన తేజస్సు సముదాయం.

ఉత్తమం మార్గమాస్థాయ రాత్ర్యహోభిర్ ఇదం జగత్ పార్శ్వత ఊర్ధ్వమ్ అధశ్ చైవ తాపయత్యేష సర్వశః

అత్యుత్తమ మార్గాన్ని ఎంచుకొని, పగలు రాత్రి ఈ జగత్తును పక్కలు, పైభాగం, కింద భాగం అన్నీ పూర్తిగా వేడిచేస్తాడు.

యథా ప్రభాకరో దీపో గృహమధ్యే ఽవలమ్బితః పార్శ్వత ఊర్ధ్వమ్ అధశ్చైవ తమో నాశయతే సమమ్

ఇంటి మధ్యలో వేలాడే దీపం, పక్కలు, పై, కింద అన్నీ సమంగా చీకటిని తొలగించేది ఎలా ఉంటుందో,

తద్వత్సహస్రకిరణో గ్రహరాజో జగత్ప్రభుః సూర్యో గోభిర్ జగత్ సర్వమ్ ఆదీపయతి సర్వతః

అలాగే, వెయ్యి కిరణాలతో ఉన్న గ్రహాధిపతి, జగత్ప్రభువు అయిన సూర్యుడు తన కాంతితో అన్ని వైపులా ప్రపంచాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు.

రవే రశ్మిసహస్రం యత్ ప్రాఙ్మయా సముదాహృతమ్ తేషాం శ్రేష్ఠాః పునః సప్త రశ్మయో గ్రహయోనయః

నేను ముందుగా చెప్పిన సూర్యుని వెయ్యి కిరణాలలో, ఏడు కిరణాలు అత్యుత్తమమైనవి — అవే గ్రహాలకు మూలంగా ఉంటాయి.

సుషుమ్నో హరికేశశ్ చ విశ్వకర్మా తథైవ చ విశ్వవ్యచాః పునశ్చాద్యః సంనద్ధశ్ చ తతః పరః

సుషుమ్న, హరికేశ, విశ్వకర్మ, అలాగే విశ్వవ్యచా, ఆ తర్వాత ఆద్యుడు, సంనద్ధుడు, వీరి తరువాత పరుడు ఉన్నారు.

సర్వావసుః పునశ్చాన్యః స్వరాడన్యః ప్రకీర్తితః సుషుమ్నః సూర్యరశ్మిస్తు దక్షిణాం రాశిమ్ ఐధయత్

ఇంకొకరు సర్వావసు, స్వరాట్ అని కూడా పిలుస్తారు. సుషుమ్న అనే సూర్యకిరణం దక్షిణ దిశలోని రాశిని వెలిగించింది.

న్యగూర్ధ్వాధః ప్రచారో ఽస్య సుషుమ్నః పరికీర్తితః హరికేశః పురస్తాద్ యో ఋక్షయోనిః ప్రకీర్త్యతే

సుషుమ్న కిరణం పైకి, క్రిందకి, దిగువకి ప్రయాణిస్తుంది అని చెబుతారు. ముందున్న హరికేశుడు నక్షత్రాల మూలంగా పిలవబడతాడు.

దక్షిణే విశ్వకర్మా చ రశ్మిర్వర్ధయతే బుధమ్ విశ్వవ్యచాస్తు యః పశ్చాచ్ ఛుక్రయోనిః స్మృతో బుధైః

కుడివైపు ఉన్న విశ్వకర్ముడు బుధునికి కిరణాన్ని పెంచుతాడు. వెనుక ఉన్న విశ్వవ్యచా, జ్ఞానులు ఆయనను శుక్రుని మూలంగా గుర్తిస్తారు.

సంనద్ధశ్ చ తు యో రశ్మిః స యోనిర్ లోహితస్య తు షష్ఠః సర్వావసూ రశ్మిః స యోనిస్తు బృహస్పతేః

సంనద్ధుడు అనే కిరణం కుజుని మూలంగా ఉంటుంది. ఆరోది సర్వావసు కిరణం బృహస్పతికి మూలంగా ఉంటుంది.

శనైశ్చరం పునశ్ చాపి రశ్మిర్ ఆప్యాయతే స్వరాట్ ఏవం సూర్యప్రభావేన నక్షత్రగ్రహతారకాః

మళ్ళీ, ఆ కిరణం శనైశ్చరుడిని పోషిస్తుంది. ఇలాగే సూర్యుని ప్రభావంతో నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తారలు ప్రకాశిస్తాయి.