లిఙ్గపురాణమ్

అంశుర్ వివస్వాంస్త్వష్టా చ పర్జన్యో విష్ణురేవ చ వరుణో మాఘమాసే తు సూర్య ఏవ తు ఫాల్గునే

అంశు, వివస్వాన్, త్వష్ట, పర్జన్యుడు, విష్ణువు, మాఘమాసంలో వరుణుడు, ఫాల్గుణంలో సూర్యుడు అని చెప్పబడతారు.

చైత్రే మాసి భవేదంశుర్ ధాతా వైశాఖతాపనః జ్యేష్ఠే మాసి భవేదిన్ద్ర ఆషాఢే చార్యమా రవిః

చైత్రమాసంలో అంశు, వైశాఖంలో ధాతా తాపాన్ని ఇస్తాడు, జ్యేష్ఠంలో ఇంద్రుడు, ఆషాఢంలో అర్యమా, రవి అని పిలుస్తారు.

వివస్వాన్ శ్రావణే మాసి ప్రౌష్ఠపదే భగః స్మృతః పర్జన్యో ఽశ్వయుజే మాసి త్వష్టా వై కార్తికే రవిః

శ్రావణమాసంలో వివస్వాన్, ప్రౌష్ఠపదంలో భగుడు, ఆశ్వయుజంలో పర్జన్యుడు, కార్తికంలో త్వష్ట, రవి అని గుర్తించబడతారు.

మార్గశీర్షే భవేన్మిత్రః పౌషే విష్ణుః సనాతనః పఞ్చరశ్మిసహస్రాణి వరుణస్యార్కకర్మణి

మార్గశిరంలో మిత్రుడు, పౌష్యంలో శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు, వరుణుని సూర్యకర్మలో ఐదు వేల కిరణాలుంటాయి.

షడ్భిః సహస్రైః పూషా తు దేవో ఽంశుః సప్తభిస్ తథా ధాతాష్టభిః సహస్రైస్తు నవభిస్తు శతక్రతుః

పూషుడు ఆరు వేల కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు, అంశు దేవుడు ఏడు వేల కిరణాలతో, ధాతా ఎనిమిది వేల కిరణాలతో, శతక్రతువు తొమ్మిది వేల కిరణాలతో వెలుగుతాడు.

వివస్వాన్ దశభిర్ యాతి యాత్యేకాదశభిర్ భగః సప్తభిస్తపతే మిత్రస్ త్వష్టా చైవాష్టభిః స్మృతః

వివస్వాన్ పది కిరణాలతో ప్రయాణిస్తాడు; భగుడు పదకొండు కిరణాలతో, మిత్రుడు ఏడు కిరణాలతో వేడిమిని ఇస్తాడు; త్వష్ట ఎనిమిది కిరణాలతో గుర్తించబడతాడు.

అర్యమా దశభిర్ యాతి పర్జన్యో నవభిస్ తథా షడ్భీ రశ్మిసహస్రైస్తు విష్ణుస్తపతి మేదినీమ్

అర్యమా పది కిరణాలతో సాగుతాడు; పర్జన్యుడు తొమ్మిది కిరణాలతో, విష్ణువు ఆరు వేల కిరణాలతో భూమిని వేడిగా చేస్తాడు.

వసంతే కపిలః సూర్యో గ్రీష్మే కాఞ్చనసప్రభః శ్వేతో వర్షాసు వర్ణేన పాణ్డుః శరది భాస్కరః

వసంతంలో సూర్యుడు గోధుమవర్ణంగా ఉంటాడు; గ్రీష్మంలో బంగారు ప్రకాశంతో మెరిసిపోతాడు; వర్షాకాలంలో తెల్లగా, శరదృతువులో పాండురంగా కనిపిస్తాడు.

హేమన్తే తామ్రవర్ణస్తు శిశిరే లోహితో రవిః ఇతి వర్ణాః సమాఖ్యాతా మయా సూర్యసముద్భవాః

హేమంతంలో ఆయన తామ్రవర్ణంగా, శిశిరంలో ఎరుపు రంగులో ఉంటాడు. ఇలా సూర్యుని నుండి పుట్టే రంగులను నేను వివరించాను.

ఓషధీషు బలం ధత్తే స్వధయా చ పితృష్వపి సూర్యో ఽమరేష్వప్యమృతం త్రయం త్రిషు నియచ్ఛతి

సూర్యుడు మొక్కలకు బలాన్ని, పితృదేవతలకు స్వధాను, దేవతలకు అమృతాన్ని ఇస్తాడు; ఈ మూడు విషయాలను మూడు లోకాలలో ఉంచుతాడు.

ఏవం రశ్మిసహస్రం తత్ సౌరం లోకార్థసాధకమ్ భిద్యతే లోకమాసాద్య జలశీతోష్ణనిఃస్రవమ్

ఇలా, ఆ వేలాది కిరణాల సౌరశక్తి లోకాల ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చుతుంది; లోకాల్ని చేరి వాటిని విభజించి, నీటిలో చల్లదనం, వేడిమిని విడుదల చేస్తుంది.

ఇత్యేతన్మణ్డలం శుక్లం భాస్వరం సూర్యసంజ్ఞితమ్ నక్షత్రగ్రహసోమానాం ప్రతిష్ఠాయోనిరేవ చ

ఈ ప్రకాశవంతమైన, మెరిసే వలయాన్ని సూర్యుడు అని పిలుస్తారు; ఇది నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, చంద్రునికి ఆధారంగా, మూలంగా ఉంటుంది.

చన్ద్రఋక్షగ్రహాః సర్వే విజ్ఞేయాః సూర్యసంభవాః నక్షత్రాధిపతిః సోమో నయనం వామమీశితుః

చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలన్నీ సూర్యుని నుండే పుట్టాయని తెలుసుకోవాలి; నక్షత్రాధిపతి అయిన సోముడు పరమేశ్వరుని ఎడమ కన్నుగా ఉంటాడు.

నయనం చైవమ్ ఈశస్య దక్షిణం భాస్కరః స్వయమ్ తేషాం జనానాం లోకే ఽస్మిన్ నయనం నయతే యతః

భాస్కరుడే పరమేశ్వరుని కుడి కన్ను; ఈ లోకంలో వారి చూపే అన్ని జీవులకు దారి చూపుతుంది.

శేషాః పఞ్చ గ్రహా జ్ఞేయా ఈశ్వరాః కామచారిణః పఠ్యతే చాగ్నిరాదిత్య ఉదకం చన్ద్రమాః స్మృతః

మిగిలిన ఐదు గ్రహాలు స్వేచ్ఛగా సంచరించే ప్రభువులుగా తెలుసుకోవాలి; అగ్ని, ఆదిత్యుడు, నీరు, చంద్రుడు అని చెప్పబడతారు.

శేషాణాం ప్రకృతిం సమ్యగ్ వక్ష్యమాణాం నిబోధత సురసేనాపతిః స్కన్దః పఠ్యతే ఽఙ్గారకో గ్రహః

ఇప్పుడు మిగిలినవారి స్వభావాన్ని నేను సరిగ్గా వివరించబోతున్నాను. దేవతల సేనాధిపతిగా ఉన్న స్కందుడు, గ్రహాలలో అంగారకుడిగా పిలవబడతాడు.

నారాయణం బుధం ప్రాహుర్ దేవం జ్ఞానవిదో జనాః సర్వలోకప్రభుః సాక్షాద్ యమో లోకప్రభుః స్వయమ్

జ్ఞానం తెలిసిన వారు బుధుడిని నారాయణుడు అని చెబుతారు. యముడు సర్వలోకాలకు అధిపతిగా, జీవుల ప్రభువుగా స్వయంగా ఉంటాడు.

మహాగ్రహో ద్విజశ్రేష్ఠా మన్దగామీ శనైశ్చరః దేవాసురగురూ ద్వౌ తు భానుమన్తౌ మహాగ్రహౌ

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! మాందగంగా నడిచే శనైశ్చరుడు మహాగ్రహంగా, దేవతలకు, అసురులకు గురువుగా ఉన్నాడు. రెండు ప్రకాశవంతమైనవాటిలో రెండూ మహాగ్రహాలే.

ప్రజాపతిసుతావుక్తౌ తతః శుక్రబృహస్పతీ ఆదిత్యమూలమఖిలం త్రైలోక్యం నాత్ర సంశయః

తర్వాత, శుక్రుడు, బృహస్పతులు ప్రజాపతికి కుమారులుగా చెప్పబడ్డారు. మూడు లోకాలకు మూలం ఆదిత్యుడే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

భవత్యస్మాజ్జగత్కృత్స్నం సదేవాసురమానుషమ్ రుద్రేన్ద్రోపేన్ద్రచన్ద్రాణాం విప్రేన్ద్రాగ్నిదివౌకసామ్

ఆయన నుండి దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, చంద్రుడు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు, అగ్ని, స్వర్గవాసులు — ఇలా మొత్తం జగత్తు ఉద్భవిస్తుంది.

ద్యుతిర్ద్యుతిమతాం కృత్స్నం యత్తేజః సర్వలౌకికమ్ సర్వాత్మా సర్వలోకేశో మహాదేవః ప్రజాపతిః

ప్రపంచంలోని అన్ని ప్రకాశవంతుల కాంతి, నీ లోకపు కాంతి, సమస్తానికి ఆత్మ, అన్ని లోకాల అధిపతి — మహాదేవుడు, ప్రాణుల కర్త.

సూర్య ఏవ త్రిలోకేశో మూలం పరమదైవతమ్ తతః సంజాయతే సర్వం తత్రైవ ప్రవిలీయతే

సూర్యుడే మూడు లోకాలకు ప్రభువు, పరమమైన మూలదైవం. అన్ని వస్తువులు ఆయన నుండే పుట్టి, చివరికి ఆయనలోనే లయమవుతాయి.

భావాభావౌ హి లోకానామ్ ఆదిత్యాన్నిఃసృతౌ పురా అవిజ్ఞేయో గ్రహో విప్రా దీప్తిమాన్సుప్రభో రవిః

ప్రపంచాల ఉద్భవం, లయము మొదటగా ఆదిత్యుని నుండే జరుగుతాయి. బ్రాహ్మణులారా, ఆ గ్రహాన్ని తెలుసుకోవడం సులభం కాదు — రవి ప్రకాశవంతుడు, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

అత్ర గచ్ఛన్తి నిధనం జాయన్తే చ పునః పునః క్షణా ముహూర్తా దివసా నిశాః పక్షాశ్ చ కృత్స్నశః

ఇక్కడ క్షణాలు, ముహూర్తాలు, పగలు, రాత్రులు, పక్షాలు అన్నీ అంతమై, మళ్లీ మళ్లీ పుట్టుకొస్తుంటాయి.

మాసాః సంవత్సరశ్చైవ ఋతవో ఽథ యుగాని చ తదాదిత్యాదృతే హ్యేషా కాలసంఖ్యా న విద్యతే

నెలలు, సంవత్సరాలు, ఋతువులు, యుగాలు — ఇవన్నీ సూర్యుడు లేకుండా కాలాన్ని లెక్కించటం అసాధ్యం.

కాలాదృతే న నియమో న దీక్షా నాహ్నికక్రమః ఋతూనాం చ విభాగశ్ చ పుష్పం మూలం ఫలం కుతః

కాలం లేకుండా నియమం ఉండదు, దీక్ష ఉండదు, రోజువారీ క్రమం ఉండదు; ఋతువుల విభాగం, పువ్వు, మూలం, ఫలం కూడా ఉండవు.

కుతః సస్యవినిష్పత్తిస్ తృణౌషధిగణో ఽపి చ అభావో వ్యవహారాణాం జన్తూనాం దివి చేహ చ

పంటలు పండటం, గడ్డి, ఔషధాలు పెరగటం ఎలా సాధ్యం? కాలం లేకుండా జీవులకు ఇక్కడా, స్వర్గంలోనూ జీవితం ఉండదు.

జగత్ప్రతాపనమృతే భాస్కరం రుద్రరూపిణమ్ స ఏష కాలశ్చాగ్నిశ్ చ ద్వాదశాత్మా ప్రజాపతిః

భాస్కరుడు, రుద్రుని స్వరూపంగా, ప్రపంచాన్ని వేడిచేసే సూర్యుడు లేకుండా ప్రకాశం ఉండదు. ఆయనే కాలం, అగ్ని, పన్నెండు రూపాల కర్త.

తపత్యేష ద్విజశ్రేష్ఠాస్ త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ స ఏష తేజసాం రాశిః సమస్తః సార్వలౌకికః

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! ఆయనే మూడు లోకాలను, చలించేవాటిని, అచలాలను తపించేవాడు. ఆయనే సమస్త లోకాలలో ప్రకాశం పరచిన తేజస్సు సముదాయం.