లిఙ్గపురాణమ్

తస్మాదపః పిబన్సూర్యో గోభిర్ దీప్యత్యసౌ విభుః జలే చాబ్జః సమావిష్టో నాద్భిర్ అగ్నిః ప్రశామ్యతి

అందుకే సూర్యుడు నీటిని పీల్చి, తన కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు. జలంలో కమలంలో పుట్టిన అగ్ని స్థిరంగా ఉంటుంది. అయినా నీటితో అగ్ని ఆరిపోదు.

మానవానాం చ కుక్షిస్థో నాగ్నిః శామ్యతి పావకః అర్చిష్మాన్పవనః సో ఽగ్నిర్ నిష్ప్రభో జాఠరః స్మృతః

మనుషుల కడుపులో ఉన్న అగ్ని ఎప్పుడూ ఆరిపోదు. ఆ అగ్ని వాయుతో కలిసి మెరుస్తూ ఉంటుంది. దీన్ని జఠరాగ్ని అంటారు, దీని వెలుగు బయటికి కనబడదు.

యశ్చాయం మణ్డలీ శుక్లీ నిరూష్మా సమ్ప్రజాయతే ప్రభా సౌరీ తు పాదేన హ్య్ అస్తం యాతే దివాకరే

సూర్యుడు అస్తమించాక, తెల్లగా, వలయాకారంగా, చల్లగా కనిపించేది సౌర కాంతి.

అగ్నిమావిశతే రాత్రౌ తస్మాద్దూరాత్ప్రకాశతే ఉద్యన్తం చ పునః సూర్యమ్ ఔష్ణ్యమ్ అగ్నేః సమావిశేత్

రాత్రి సమయంలో అగ్ని సూర్య మండలంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అందువల్ల అది దూరంగా ప్రకాశిస్తుంది. మళ్లీ సూర్యుడు ఉదయించగానే, అగ్నికి ఉన్న వేడి సూర్యునిలోకి చేరుతుంది.

పాదేన పార్థివస్యాగ్నేస్ తస్మాదగ్నిస్తపత్యసౌ ప్రకాశోష్ణస్వరూపే చ సౌరాగ్నేయే తు తేజసీ

భూమిలోని అగ్ని వల్లే అది మండుతుంది. కాంతి, వేడి రూపాల్లో సౌరాగ్ని, భౌమాగ్ని రెండూ ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి.

పరస్పరానుప్రవేశాద్ ఆప్యాయేతే పరస్పరమ్ ఉత్తరే చైవ భూమ్యర్ధే తథా హ్యగ్నిశ్ చ దక్షిణే

ఇవి ఒకదానిలోకి ఒకటి ప్రవేశించి పరస్పరం పోషించుకుంటాయి. భూమి ఉత్తర భాగంలో నీరు, దక్షిణ భాగంలో అగ్ని ఉంటుంది.

ఉత్తిష్ఠతి పునః సూర్యః పునర్వై ప్రవిశత్య్ అపః తస్మాత్తామ్రా భవన్త్యాపో దివారాత్రిప్రవేశనాత్

సూర్యుడు మళ్లీ మళ్లీ ఉదయించి, మళ్లీ మళ్లీ నీటిలోకి ప్రవేశిస్తాడు. అందువల్ల, సూర్యుడు పగలు, రాత్రి నీటిలోకి ప్రవేశించడంతో ఆ నీరు తామ్రవర్ణంగా మారుతుంది.

అస్తం యాతి పునః సూర్యో ఽహర్వై ప్రవిశత్య్ అపః తస్మాన్నక్తం పునః శుక్లా ఆపో దృశ్యన్తి భాస్వరాః

సూర్యుడు మళ్లీ అస్తమిస్తాడు, నీరు పగలులోకి ప్రవేశిస్తుంది. అందువల్ల రాత్రి సమయంలో నీరు తెల్లగా, ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది.

ఏతేన క్రమయోగేన భూమ్యర్ధే దక్షిణోత్తరే ఉదయాస్తమనే నిత్యమ్ అహోరాత్రం విశత్య్ అపః

ఈ క్రమంగా, భూమి దక్షిణ, ఉత్తర భాగాల్లో, సూర్యోదయం, అస్తమయ సమయంలో, పగలు, రాత్రి కూడా ఎప్పుడూ నీరు ప్రవేశిస్తుంది.

యశ్చాసౌ తపతే సూర్యః పిబన్నంభో గభస్తిభిః పార్థివాగ్నివిమిశ్రో ఽసౌ దివ్యః శుచిరితి స్మృతః

ప్రకాశించే ఆ సూర్యుడు తన కిరణాలతో నీటిని పీల్చుకుంటూ, భూమ్యాగ్నితో కలిసినవాడిగా, దివ్యుడు, పవిత్రుడు అని చెప్పబడతాడు.

సహస్రపాదసౌ వహ్నిర్ వృత్తకుమ్భనిభః స్మృతః ఆదత్తే స తు నాడీనాం సహస్రేణ సమన్తతః

ఆ అగ్ని వెయ్యి కాళ్లు కలిగి, వృత్తాకారమైన మట్టికుండలా ఉంటుంది. అది అన్ని వైపులా వెయ్యి నాళాల ద్వారా ఆకర్షిస్తుంది.

నాదేయీశ్చైవ సాముద్రీః కూపాశ్చైవ తథా ఘనాః స్థావరా జఙ్గమాశ్చైవ వాపీకుల్యాదికా అపః

ఆ నాళాలు సముద్రపు ప్రవాహాలు, బావులు, మేఘాలు, స్థిరమైనవి, చలించే నీరు, చెరువులు, వాగులు మొదలైనవే.

తస్య రశ్మిసహస్రం తచ్ ఛీతవర్షోష్ణనిఃస్రవమ్ తాసాం చతుఃశతా నాడ్యో వర్షన్తే చిత్రమూర్తయః

దాని వెయ్యి కిరణాలు చల్లదనం, వర్షం, వేడిని విడుదల చేస్తాయి. వాటిలో నలభై నాళాలు విచిత్రమైన రూపాలతో వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.

భజనాశ్చైవ మాల్యాశ్ చ కేతనాః పతనాస్ తథా అమృతా నామతః సర్వా రశ్మయో వృష్టిసర్జనాః

వాటిని పాత్రలు, హారాలు, జండాలు, జలపాతాలు అని అంటారు. వర్షాన్ని కురిపించే అన్ని కిరణాలు అమృతం అనే పేరుతో పిలవబడతాయి.

హిమోద్వహాశ్ చ తా నాడ్యో రశ్మయస్ త్రిశతాః పునః రేశా మేఘాశ్ చ వాత్స్యాశ్ చ హ్లాదిన్యో హిమసర్జనాః

వాటిలో మూడువందల నాళాలు మంచును మోసుకెళ్లే కిరణాలు. వాటిలో దారాలు, మేఘాలు, వానలు ఉంటాయి. ఇవి చల్లదనం కలిగించి మంచును కురిపిస్తాయి.

చన్ద్రభా నామతః సర్వా పీతాభాశ్ చ గభస్తయః శుక్లాశ్ చ కకుభాశ్చైవ గావో విశ్వభృతస్ తథా

అన్ని కిరణాలు చంద్రకాంతి అనే పేరుతో పిలవబడతాయి. పసుపు రంగు కిరణాలు, తెల్లటి కిరణాలు, దిక్కులు, విశ్వాన్ని పోషించే ఆవులు కూడా అలాగే పిలవబడతాయి.

శుక్లాస్తా నామతః సర్వాస్ త్రిశతీర్ఘర్మసర్జనాః సోమో బిభర్తి తాభిస్తు మనుష్యపితృదేవతాః

అన్ని తెల్లటి కిరణాలు మూడువందల ఘర్మ కిరణాలుగా పిలవబడతాయి. వాటివల్ల చంద్రుడు మనుషులు, పితృదేవతలు, దేవతలను పోషిస్తాడు.

మనుష్యానౌషధేనేహ స్వధయా చ పితౄనపి అమృతేన సురాన్ సర్వాంస్ తిసృభిస్ తర్పయత్యసౌ

ఇక్కడ, ఆయుర్వేద మొక్కలతో మనుష్యులను, స్వధాతో పితృదేవతలను, అమృతంతో దేవతలందరినీ ఆయన తృప్తిపరచుతాడు.

వసన్తే చైవ గ్రీష్మే చ శతైః స తపతే త్రిభిః వర్షాస్వథో శరది చ చతుర్భిః సంప్రవర్షతి

వసంతంలో, గ్రీష్మంలో ఆయన మూడు వందల కిరణాలతో వేడిమిని ఇస్తాడు; వర్షాకాలంలో, శరదృతువులో నాలుగు వందల కిరణాలతో వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు.

హేమన్తే శిశిరే చైవ హిమముత్సృజతే త్రిభిః ఇన్ద్రో ధాతా భగః పూషా మిత్రో ఽథ వరుణో ఽర్యమా

హేమంతంలో, శిశిరంలో ఆయన మూడు కిరణాలతో మంచును విడిచిపెడతాడు. ఇంద్రుడు, ధాత, భగ, పూష, మిత్ర, వరుణుడు, అర్యమా అని పిలుస్తారు.

అంశుర్ వివస్వాంస్త్వష్టా చ పర్జన్యో విష్ణురేవ చ వరుణో మాఘమాసే తు సూర్య ఏవ తు ఫాల్గునే

అంశు, వివస్వాన్, త్వష్ట, పర్జన్యుడు, విష్ణువు, మాఘమాసంలో వరుణుడు, ఫాల్గుణంలో సూర్యుడు అని చెప్పబడతారు.

చైత్రే మాసి భవేదంశుర్ ధాతా వైశాఖతాపనః జ్యేష్ఠే మాసి భవేదిన్ద్ర ఆషాఢే చార్యమా రవిః

చైత్రమాసంలో అంశు, వైశాఖంలో ధాతా తాపాన్ని ఇస్తాడు, జ్యేష్ఠంలో ఇంద్రుడు, ఆషాఢంలో అర్యమా, రవి అని పిలుస్తారు.

వివస్వాన్ శ్రావణే మాసి ప్రౌష్ఠపదే భగః స్మృతః పర్జన్యో ఽశ్వయుజే మాసి త్వష్టా వై కార్తికే రవిః

శ్రావణమాసంలో వివస్వాన్, ప్రౌష్ఠపదంలో భగుడు, ఆశ్వయుజంలో పర్జన్యుడు, కార్తికంలో త్వష్ట, రవి అని గుర్తించబడతారు.

మార్గశీర్షే భవేన్మిత్రః పౌషే విష్ణుః సనాతనః పఞ్చరశ్మిసహస్రాణి వరుణస్యార్కకర్మణి

మార్గశిరంలో మిత్రుడు, పౌష్యంలో శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు, వరుణుని సూర్యకర్మలో ఐదు వేల కిరణాలుంటాయి.

షడ్భిః సహస్రైః పూషా తు దేవో ఽంశుః సప్తభిస్ తథా ధాతాష్టభిః సహస్రైస్తు నవభిస్తు శతక్రతుః

పూషుడు ఆరు వేల కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు, అంశు దేవుడు ఏడు వేల కిరణాలతో, ధాతా ఎనిమిది వేల కిరణాలతో, శతక్రతువు తొమ్మిది వేల కిరణాలతో వెలుగుతాడు.

వివస్వాన్ దశభిర్ యాతి యాత్యేకాదశభిర్ భగః సప్తభిస్తపతే మిత్రస్ త్వష్టా చైవాష్టభిః స్మృతః

వివస్వాన్ పది కిరణాలతో ప్రయాణిస్తాడు; భగుడు పదకొండు కిరణాలతో, మిత్రుడు ఏడు కిరణాలతో వేడిమిని ఇస్తాడు; త్వష్ట ఎనిమిది కిరణాలతో గుర్తించబడతాడు.

అర్యమా దశభిర్ యాతి పర్జన్యో నవభిస్ తథా షడ్భీ రశ్మిసహస్రైస్తు విష్ణుస్తపతి మేదినీమ్

అర్యమా పది కిరణాలతో సాగుతాడు; పర్జన్యుడు తొమ్మిది కిరణాలతో, విష్ణువు ఆరు వేల కిరణాలతో భూమిని వేడిగా చేస్తాడు.

వసంతే కపిలః సూర్యో గ్రీష్మే కాఞ్చనసప్రభః శ్వేతో వర్షాసు వర్ణేన పాణ్డుః శరది భాస్కరః

వసంతంలో సూర్యుడు గోధుమవర్ణంగా ఉంటాడు; గ్రీష్మంలో బంగారు ప్రకాశంతో మెరిసిపోతాడు; వర్షాకాలంలో తెల్లగా, శరదృతువులో పాండురంగా కనిపిస్తాడు.

హేమన్తే తామ్రవర్ణస్తు శిశిరే లోహితో రవిః ఇతి వర్ణాః సమాఖ్యాతా మయా సూర్యసముద్భవాః

హేమంతంలో ఆయన తామ్రవర్ణంగా, శిశిరంలో ఎరుపు రంగులో ఉంటాడు. ఇలా సూర్యుని నుండి పుట్టే రంగులను నేను వివరించాను.