లిఙ్గపురాణమ్

సర్వోపరి నికృష్టాని తారకామణ్డలాని తు యోజనద్వయమాత్రాణి తేభ్యో హ్రస్వం న విద్యతే

అన్నిటికన్నా పైగా తారల వృత్తాలు ఉంటాయి. అవి రెండు యోజనాల పరిమాణంలో ఉంటాయి. వాటికన్నా చిన్నవి మరొకటి ఉండవు.

ఉపరిష్టాత్త్రయస్తేషాం గ్రహా యే దూరసర్పిణః సౌరో ఽఙ్గిరాశ్ చ వక్రశ్ చ జ్ఞేయా మన్దవిచారిణః

వాటికన్నా పైన మూడు గ్రహాలు ఉంటాయి. అవి దూరంగా సంచరించే శనిగ్రహం, అంగారకుడు, తిరుగుడు గ్రహం. వీటిని మందంగా సంచరించేవిగా తెలుసుకోవాలి.

తేభ్యో ఽధస్తాత్తు చత్వారః పునరన్యే మహాగ్రహాః సూర్యః సోమో బుధశ్చైవ భార్గవశ్చైవ శీఘ్రగాః

వాటికన్నా కింద నాలుగు గొప్ప గ్రహాలు ఉంటాయి. అవి సూర్యుడు, చంద్రుడు, బుధుడు, శుక్రుడు. వీరు వేగంగా సంచరిస్తారు.

తావన్త్యస్తారకాః కోట్యో యావన్త్యృక్షాణి సర్వశః ధ్రువాత్ తు నియమాచ్చైషామ్ ఋక్షమార్గే వ్యవస్థితిః

నక్షత్రాల సంఖ్య, రాశులన్నింటిలో ఎంత ఉంటే అంతే కోట్లు ఉంటాయి. వీటి స్థానం ధ్రువతార నుంచి రాశి మార్గంలో నిర్ణయించబడింది.

సప్తాశ్వస్యైవ సూర్యస్య నీచోచ్చత్వమనుక్రమాత్ ఉత్తరాయణమార్గస్థో యదా పర్వసు చన్ద్రమాః

ఏడు గుర్రాలు లాగే సూర్యుడు క్రమంగా పైకి, కిందికి పోతాడు. చంద్రుడు ఉత్తరాయణ మార్గంలో సంధికాలాల్లో ఉన్నప్పుడు,

ఉచ్చత్వాద్దృశ్యతే శీఘ్రం నాతివ్యక్తైర్గభస్తిభిః తదా దక్షిణమార్గస్థో నీచాం వీథిముపాశ్రితః

ఎత్తు ఎక్కువగా ఉండటంతో అది త్వరగా కనిపిస్తుంది. అయితే కాంతిరేఖలు స్పష్టంగా ఉండవు. అప్పుడు దక్షిణ మార్గంలో ఉండి, తక్కువ దారిలో సాగుతుంది.

భూమిరేఖావృతః సూర్యః పౌర్ణిమావాస్యయోస్ తదా దదృశే చ యథాకాలం శీఘ్రమస్తముపైతి చ

భూమి వలయంగా ఉన్న సూర్యుడు పౌర్ణమి, అమావాస్య సమయంలో కనిపిస్తాడు. సమయానికి తగినట్లు త్వరగా అస్తమించిపోతాడు.

తస్మాదుత్తరమార్గస్థో హ్య్ అమావాస్యాం నిశాకరః దదృశే దక్షిణే మార్గే నియమాద్దృశ్యతే న చ

అందువల్ల చంద్రుడు ఉత్తర మార్గంలో అమావాస్య రోజున కనిపిస్తాడు. దక్షిణ మార్గంలో అయితే నియమానుసారం కనిపించడు.

జ్యోతిషాం గతియోగేన సూర్యస్య తమసా వృతః సమానకాలాస్తమయౌ విషువత్సు సమోదయౌ

నక్షత్రాల సంచార సమ్మిళితంతో సూర్యుడు చీకటిలో కప్పబడతాడు. సమదిన రాత్రుల్లో ఉదయం, సాయంత్రం సమానంగా జరుగుతాయి.

ఉత్తరాసు చ వీథీషు వ్యన్తరాస్తమనోదయౌ పౌర్ణిమావాస్యయోర్ జ్ఞేయౌ జ్యోతిశ్చక్రానువర్తినౌ

ఉత్తర మార్గాల్లో సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం మధ్యలో జరుగుతాయి. పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజుల్లో ఇవి కాంతిచక్రాన్ని అనుసరిస్తాయని తెలుసుకోవాలి.

దక్షిణాయనమార్గస్థో యదా చరతి రశ్మివాన్ గ్రహాణాం చైవ సర్వేషాం సూర్యో ఽధస్తాత్ ప్రసర్పతి

సూర్యుడు దక్షిణాయన మార్గంలో సంచరిస్తున్నప్పుడు, అన్ని గ్రహాల కంటే కిందుగా పోతాడు.

విస్తీర్ణం మణ్డలం కృత్వా తస్యోర్ధ్వం చరతే శశీ నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నం సోమాదూర్ధ్వం ప్రసర్పతి

విస్తృతమైన వృత్తాన్ని ఏర్పరచి, చంద్రుడు దాని పైన సంచరిస్తాడు. మొత్తం నక్షత్రాల వృత్తం చంద్రుని పైనే సంచరిస్తుంది.

నక్షత్రేభ్యో బుధశ్చోర్ధ్వం బుధాదూర్ధ్వం తు భార్గవః వక్రస్తు భార్గవాదూర్ధ్వం వక్రాద్ ఊర్ధ్వం బృహస్పతిః

నక్షత్రాల కంటే పైగా బుధుడు, బుధుని పైన శుక్రుడు, శుక్రుని పైన అంగారకుడు, అంగారకుని పైన బృహస్పతి ఉంటారు.

తస్మాచ్ఛనైశ్చరశ్చోర్ధ్వం తస్మాత్సప్తర్షిమణ్డలమ్ ఋషీణాం చైవ సప్తానాం ధ్రువస్యోర్ధ్వం వ్యవస్థితిః

కాబట్టి, నెమ్మదిగా కదిలే గ్రహాల కంటే పైగా, సప్తర్షుల ప్రాంతం ఉంది. ఆ సప్తర్షుల కంటే పైన ధ్రువుని స్థానం ఉంటుంది.

తం విష్ణులోకం పరమం జ్ఞాత్వా ముచ్యేత కిల్బిషాత్ ద్విగుణేషు సహస్రేషు యోజనానాం శతేషు చ

విష్ణువు యొక్క పరమమైన లోకాన్ని తెలుసుకుంటే, మనిషి పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. ఆ లోకం రెండు వేల ఒక వంద యోజనాల దూరంలో ఉంది.

గ్రహనక్షత్రతారాసు ఉపరిష్టాద్యథాక్రమమ్ గ్రహాశ్ చ చన్ద్రసూర్యౌ చ యుతౌ దివ్యేన తేజసా

గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, తారల కంటే పైన, క్రమంగా చంద్రుడు, సూర్యుడు మరియు ఇతర గ్రహాలు ఉన్నవి. వీరందరికీ దివ్యమైన తేజస్సు ఉంది.

నిత్యమృక్షేషు యుజ్యన్తే గచ్ఛన్తో ఽహర్నిశం క్రమాత్ గ్రహనక్షత్రసూర్యాస్ తే నీచోచ్చఋజుసంస్థితాః

ఈ గ్రహాలు ఎప్పుడూ నక్షత్రాలతో కలిసి, రాత్రింబవళ్ళు క్రమంగా ప్రయాణిస్తుంటాయి. గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, సూర్యుడు తక్కువ, ఎక్కువ, నేరుగా ఉండే స్థితుల్లో ఉంటారు.

సమాగమే చ భేదే చ పశ్యన్తి యుగపత్ప్రజాః ఋతవః షట్ స్మృతాః సర్వే సమాగచ్ఛన్తి పఞ్చధా

గ్రహాల కలయిక లేదా వేరుపడే సమయంలో, ప్రజలు వాటిని ఒకేసారి చూస్తారు. ఆరు ఋతువులు ఐదు విధాలుగా కలిసిపోతాయని చెబుతారు.

పరస్పరాస్థితా హ్యేతే యుజ్యన్తే చ పరస్పరమ్ అసంకరేణ విజ్ఞేయస్ తేషాం యోగస్తు వై బుధైః

ఈ గ్రహాలు పరస్పరం స్థిరంగా ఉండి, ఒకదానితో ఒకటి కలుస్తాయి. వాటి కలయికలు గందరగోళం లేకుండా జరుగుతాయని పండితులు తెలుసుకోవాలి.

ఏవం సంక్షిప్య కథితం గ్రహాణాం గమనం ద్విజాః భాస్కరప్రముఖానాం చ యథాదృష్టం యథాశ్రుతమ్

ఇలా, సూర్యుడు మొదలైన గ్రహాల ప్రయాణాన్ని, మీరు చూచినట్టు, వినినట్టు సంక్షిప్తంగా వివరించాను, ద్విజులారా.

గ్రహాధిపత్యే భగవాన్ బ్రహ్మణా పద్మయోనినా అభిషిక్తః సహస్రాంశూ రుద్రేణ తు యథా గుహః

గ్రహాధిపత్యానికి భగవంతుడు బ్రహ్మ ద్వారా అభిషేకించబడ్డాడు. పద్మలోద్భవుడు బ్రహ్మ, సహస్రాంశువు అయిన సూర్యునికి, రుద్రుడు గుహకు చేసినట్టు అభిషేకం చేశాడు.

తస్మాద్గ్రహార్చనా కార్యా అగ్నౌ చోద్యం యథావిధి ఆదిత్యగ్రహపీడాయాం సద్భిః కార్యార్థసిద్ధయే

అందువల్ల, సూర్యుడు లేదా ఇతర గ్రహాల బాధ కలిగినప్పుడు, మంచి మనుషులు తమ కోరికలు నెరవేర్చుకోవడానికి, విధిగా గ్రహార్చన చేయాలి, అగ్నికి హోమాలు సమర్పించాలి.

అభ్యషిఞ్చత్కథం బ్రహ్మా చాధిపత్యే ప్రజాపతిః దేవదైత్యముఖాన్ సర్వాన్ సర్వాత్మా వద సాంప్రతమ్

బ్రహ్మ, ప్రజాపతి, దేవతలు, దానవులు మొదలైన అందరినీ ఎలా అభిషేకించాడో, ఓ సర్వవ్యాపకుడా, దయచేసి ఇప్పుడు చెప్పు.

గ్రహాధిపత్యే భగవాన్ అభ్యషిఞ్చద్దివాకరమ్ ఋక్షాణామోషధీనాం చ సోమం బ్రహ్మా ప్రజాపతిః

గ్రహాధిపత్యానికి భగవంతుడు సూర్యుని అభిషేకించాడు. నక్షత్రాలు, ఔషధాలకు సోముని, ప్రజాపతి బ్రహ్మ అభిషేకించాడు.

అపాం చ వరుణం దేవం ధనానాం యక్షపుఙ్గవమ్ ఆదిత్యానాం తథా విష్ణుం వసూనాం పావకం తథా

నీటికి వరుణుడిని, ధనానికి కుబేరుడిని, ఆదిత్యులలో విష్ణువును, వసువులలో పవకుడిని అధిపతులుగా చేసాడు.

ప్రజాపతీనాం దక్షం చ మరుతాం శక్రమేవ చ దైత్యానాం దానవానాం చ ప్రహ్లాదం దైత్యపుఙ్గవమ్

ప్రజాపతులకు దక్షుణ్ని, మరుతులకు ఇంద్రుణ్ని, దైత్యులకు, దానవులకు ప్రహ్లాదుడిని అధిపతిగా చేసాడు.

ధర్మం పితౄణామ్ అధిపం నిరృతిం పిశితాశినామ్ రుద్రం పశూనాం భూతానాం నన్దినం గణనాయకమ్

పితృదేవతలకు ధర్ముణ్ని, మాంసాహారులకు నిరృతిని, పశువులకు రుద్రుణ్ని, భూతగణాలకు నందిని నాయకుడిగా చేసాడు.

వీరాణాం వీరభద్రం చ పిశాచానాం భయంకరమ్ మాతౄణాం చైవ చాముణ్డాం సర్వదేవనమస్కృతామ్

వీరులకు వీరభద్రుణ్ని, పిశాచులకు భయంకరుణ్ని, మాతృదేవతలకు చాముండిని, అందరు దేవతలు పూజించేలా చేసాడు.

రుద్రాణాం దేవదేవేశం నీలలోహితమీశ్వరమ్ విఘ్నానాం వ్యోమజం దేవం గజాస్యం తు వినాయకమ్

రుద్రులకు, దేవతలకు నీలలోహితుడైన ఈశ్వరుణ్ని, విఘ్నాలకు గజముఖుడైన వినాయకుణ్ని అధిపతులుగా చేసాడు.