దేవానాం చ ఋషీణాం చ పితౄణాం సంనిధౌ పురా శైలాదినా తు కథితం శృణ్వన్తు బ్రహ్మసూనవే
దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు సమక్షంలో, శైలాది పురాణంగా చెప్పిన ఈ కథను బ్రహ్మ కుమారుడు వినాలని కోరుతున్నాను.
వ్యాసావతారాణి తథా ద్వాపరాన్తే చ సువ్రతాః యోగాచార్యావతారాణి తథా తిష్యే తు శూలినః
ధర్మమయులారా! ప్రతి ద్వాపరయుగాంతంలో వ్యాసులు, అలాగే యోగాచార్యుల అవతారాలు, తిష్య యుగంలో త్రిశూలధారి అవతారాలు కూడా జరిగాయి.
తత్రతత్ర విభోః శిష్యాశ్ చత్వారః శమభాజనాః ప్రశిష్యా బహవస్తేషాం ప్రసీదత్యేవమీశ్వరః
ప్రతి చోట ప్రభువు నలుగురు శిష్యులను కలిగి ఉంటాడు; వారు శాంతికి పాత్రులు. వారిలో అనేక మంది ఉపశిష్యులు ఉంటారు. అలా ప్రభువు సంతోషిస్తాడు.
ఏవం క్రమాగతం జ్ఞానం ముఖాదేవ నృణాం విభోః వైశ్యాన్తం బ్రాహ్మణాద్యం హి ఘృణయా చానురూపతః
ఈ విధంగా, ప్రభువు వాక్కు ద్వారా మొదలై, బ్రాహ్మణుల నుండి వైశ్యుల వరకు, వారి స్వభావానికి తగినట్లుగా జ్ఞానం తరతరాలుగా మనుషులకు చేరుతుంది.
ద్వాపరే ద్వాపరే వ్యాసాః కే వై కుత్రాన్తరేషు వై కల్పేషు కస్మిన్కల్పే నో వక్తుమర్హసి చాత్ర తాన్
ప్రతి ద్వాపరయుగంలో ఎవరు వ్యాసులు అయ్యారు? వారు ఎక్కడ, ఏ యుగంలో, ఏ కల్పంలో ఉన్నారు? వాటిని ఇక్కడ చెప్పాలి.
శృణ్వన్తు కల్పే వారాహే ద్విజా వైవస్వతాన్తరే వ్యాసాంశ్ చ సామ్ప్రతం రుద్రాంస్ తథా సర్వాన్తరేషు వై
ద్విజులారా! వారం కల్పంలో, వైవస్వత మన్వంతరంలో, ప్రస్తుత వ్యాసులు, రుద్రులు, అలాగే అన్ని యుగాలలో ఉన్నవారిని వినండి.
వేదానాం చ పురాణానాం తథా జ్ఞానప్రదర్శకాన్ యథాక్రమం ప్రవక్ష్యామి సర్వావర్తేషు సామ్ప్రతమ్
ప్రతి యుగంలో ప్రస్తుతం వేదాలు, పురాణాలు, జ్ఞానాన్ని ప్రకటించినవారిని క్రమంగా నేను వివరంగా చెబుతాను.
క్రతుః సత్యో భార్గవశ్ చ అఙ్గిరాః సవితా ద్విజాః మృత్యుః శతక్రతుర్ధీమాన్ వసిష్ఠో మునిపుంగవః
క్రతు, సత్య, భార్గవుడు, అంగిరసుడు, సవిత, మృత్యు, ధీమంతుడు శతక్రతువు, మునులలో ప్రముఖుడు వశిష్ఠుడు.
సారస్వతస్త్రిధామా చ త్రివృతో మునిపుంగవః శతతేజాః స్వయంధర్మో నారాయణ ఇతి శ్రుతః
సారస్వతుడు, త్రిధామా, త్రివృత్ అనే మునులలో ప్రముఖుడు, శతతేజ, స్వయంధర్ముడు, నారాయణుడు అని వినిపిస్తుంది.
తరక్షుశ్చారుణిర్ధీమాంస్ తథా దేవః కృతంజయః ఋతంజయో భరద్వాజో గౌతమః కవిసత్తమః
తరక్షు, ఆరుణి అనే ధీమంతుడు, దేవుడు, కృతంజయుడు, ఋతంజయుడు, భరద్వాజుడు, కవులలో ఉత్తముడు గౌతముడు.
వాచశ్రవా మునిః సాక్షాత్ తథా శుష్మాయణిః శుచిః తృణబిన్దుర్ మునీ రూక్షః శక్తిః శాక్తేయ ఉత్తరః
వాచశ్రవా ముని, శుచిగా ఉన్న శుష్మాయణి, కఠినమైన తపస్సు చేసిన తృణబిందు ముని, శక్తి, శాక్తేయుడు, ఉత్తరుడు.
జాతూకర్ణ్యో హరిః సాక్షాత్ కృష్ణద్వైపాయనో మునిః వ్యాసాస్త్వేతే చ శృణ్వన్తు కలౌ యోగేశ్వరాన్ క్రమాత్
జాతూకర్ణ్యుడు, హరి స్వయంగా, కృష్ణద్వైపాయనుడు ముని; వీరే వ్యాసులు. ఇప్పుడు కలియుగంలో యోగేశ్వరులను క్రమంగా వినండి.
అసంఖ్యాతా హి కల్పేషు విభోః సర్వాన్తరేషు చ కలౌ రుద్రావతారాణాం వ్యాసానాం కిల గౌరవాత్
ప్రతి యుగంలో, అన్ని కాలాల్లో, ముఖ్యంగా కలియుగంలో, ప్రభువు, రుద్రుడు, వ్యాసుల అవతారాలు లెక్కలేనన్ని ఉన్నాయి.
వైవస్వతాన్తరే కల్పే వారాహే యే చ తాన్ పునః అవతారాన్ ప్రవక్ష్యామి తథా సర్వాన్తరేషు వై
వైవస్వత మన్వంతరంలో, వారం కల్పంలో, నేను మళ్లీ ఆ అవతారాలను, అలాగే అన్ని యుగాల్లో ఉన్నవారిని వివరంగా చెబుతాను.
మన్వన్తరాణి వారాహే వక్తుమర్హసి సామ్ప్రతమ్ తథైవ చోర్ధ్వకల్పేషు సిద్ధాన్వైవస్వతాన్తరే
ప్రస్తుతం వారం కల్పంలో మన్వంతరాలను, అలాగే పై యుగాల్లో, వైవస్వత మన్వంతరంలో సిద్ధులైనవారిని చెప్పాలి.
మనుః స్వాయమ్భువస్త్వాద్యస్ తతః స్వారోచిషో ద్విజాః ఉత్తమస్తామసశ్చైవ రైవతాశ్చాక్షుషస్ తథా
మొదట స్వాయంభువ మనువు, తర్వాత స్వారోచిషుడు, ఉత్తముడు, తామసుడు, రైవతుడు, అలాగే చాక్షుషుడు.
వైవస్వతశ్ చ సావర్ణిర్ ధర్మః సావర్ణికః పునః పిశఙ్గశ్చాపిశఙ్గాభః శబలో వర్ణకస్ తథా
వైవస్వతుడు, సావర్ణి, మళ్లీ ధర్మ సావర్ణికుడు, పిశంగుడు, అపిశంగాభుడు, శబలుడు, వర్ణకుడు కూడా.
ఔకారాన్తా అకారాద్యా మనవః పరికీర్తితాః శ్వేతః పాణ్డుస్ తథా రక్తస్ తామ్రః పీతశ్చ కాపిలః
ఔ కారంతో ముగిసే, అ కారంతో ప్రారంభమయ్యే మనువులు: శ్వేతుడు, పాండు, రక్తుడు, తామ్రుడు, పీతుడు, కాపిలుడు.
కృష్ణః శ్యామస్ తథా ధూమ్రః సుధూమ్రశ్ చ ద్విజోత్తమాః అపిశఙ్గః పిశఙ్గశ్ చ త్రివర్ణః శబలస్ తథా
కృష్ణుడు, శ్యాముడు, అలాగే ధూమ్రుడు, సుధూమ్రుడు, ó ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, అపిశంగుడు, పిశంగుడు, మూడు రంగులవాడు, ఇంకా శబలుడు కూడా ఉన్నారు.
కాలంధురస్తు కథితా వర్ణతో మనవః శుభాః నామతో వర్ణతశ్చైవ వర్ణతః పునరేవ చ
మనువులు వారి వర్ణం ప్రకారం కాలంధురులుగా చెప్పబడ్డారు. పేరుల ప్రకారం, వర్ణాల ప్రకారం, మళ్లీ వర్ణాల ప్రకారంగా వివరించబడ్డారు.
స్వరాత్మానః సమాఖ్యాతాశ్ చాన్తరేశాః సమాసతః వైవస్వత ఋకారస్తు మనుః కృష్ణః సురేశ్వరః
స్వరమయులైన వారు, అంతరేశ్వరులు సంక్షిప్తంగా పేర్లు పొందారు. వారిలో వైవస్వతుడు, ఋకారుడు, మనువు, కృష్ణుడు, సురేశ్వరుడు ఉన్నారు.
సప్తమస్తస్య వక్ష్యామి యుగావర్తేషు యోగినః సమతీతేషు కల్పేషు తథా చానాగతేషు వై
ఈ యోగులలో ఏడవవారిని, గత కల్పాలలో, భవిష్యత్తు కల్పాలలో, యుగాల పరివర్తనలో వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
వారాహః సామ్ప్రతం జ్ఞేయః సప్తమాన్తరతః క్రమాత్ యోగావతారాంశ్ చ విభోః శిష్యాణాం సంతతిస్ తథా
ప్రస్తుతం ఏడవ అంతరంలో వరాహుడు గుర్తించాలి. అలాగే ప్రభువు యొక్క యోగావతారులు, ఆయన శిష్యుల వంశాలు కూడా తెలుసుకోవాలి.
సమ్ప్రేక్ష్య సర్వకాలేషు తథావర్తేషు యోగినామ్ ఆద్యే శ్వేతః కలౌ రుద్రః సుతారో మదనస్ తథా
అన్ని కాలాలలో, యోగుల యుగాలలో పరిశీలిస్తే, మొదటిలో శ్వేతుడు, కలియుగంలో రుద్రుడు, సుతారుడు, అలాగే మదనుడు ఉన్నారు.
సుహోత్రః కఙ్కణశ్చైవ లోకాక్షిర్ మునిసత్తమాః జైగీషవ్యో మహాతేజా భగవాన్ దధివాహనః
సుహోత్రుడు, కంకణుడు, లోకాక్షి మహర్షి, మహాతేజస్సుతో కూడిన జైగీషవ్యుడు, దధివాహనుడు కూడా ఉన్నారు.
ఋషభశ్ చ మునిర్ధీమాన్ ఉగ్రశ్చాత్రిః సుబాలకః గౌతమశ్చాథ భగవాన్ సర్వదేవనమస్కృతః
ఋషభుడు, ధీమంతుడు, ఉగ్రుడు, అత్రి, సుబాలకుడు, గౌతముడు, భగవంతుడు, దేవతలందరూ నమస్కరించే వాడు కూడా ఉన్నారు.
వేదశీర్షశ్ చ గోకర్ణో గుహావాసీ శిఖణ్డభృత్ జటామాల్యట్టహాసశ్ చ దారుకో లాఙ్గలీ తథా
వేదశీర్షుడు, గోకర్ణుడు, గుహావాసి, శిఖండాన్ని ధరించినవాడు, జటామాలీ, అట్టహాసుడు, దారుకుడు, లాంగలీ కూడా ఉన్నారు.
మహాకాయమునిః శూలీ దణ్డీ ముణ్డీశ్వరః స్వయమ్ సహిష్ణుః సోమశర్మా చ నకులీశో జగద్గురుః
మహాకాయముని, శూలిని, దండిని, ముండీశ్వరుడు, సహిష్ణువు, సోమశర్మ, జగద్గురువైన నకులీశుడు కూడా ఉన్నారు.
వైవస్వతే ఽన్తరే సమ్యక్ ప్రోక్తా హి పరమాత్మనః యోగాచార్యావతారా యే సర్వావర్తేషు సువ్రతాః
వైవస్వత మనువంతరంలో పరమాత్మయైన యోగాచార్య అవతారులు, అన్ని యుగాలలో మంచి వ్రతాలు పాటించినవారు వివరంగా చెప్పబడ్డారు.
వ్యాసాశ్చైవం మునిశ్రేష్ఠా ద్వాపరే ద్వాపరే త్విమే యోగేశ్వరాణాం చత్వారః శిష్యాః ప్రత్యేకమవ్యయాః
ద్వాపరయుగంలో వ్యాసుడు, మునిశ్రేష్ఠులు, అలాగే యోగేశ్వరుల నలుగురు శిష్యులు ఒక్కొక్కరుగా అవినాశివారు ఉన్నారు.