లిఙ్గపురాణమ్

వసన్త్యేతే తు వై సూర్యే మాస ఊర్జ ఇషే చ హ హైమన్తికౌ తు ద్వౌ మాసౌ వసన్తి చ దివాకరే

ఈవారు ఊర్జ, ఇష అనే నెలల్లో సూర్యునిలో నివసిస్తారు. అలాగే రెండు హేమంత కాల నెలలు కూడా సూర్యునిలో ఉంటాయి.

అంశుర్భగశ్ చ ద్వావేతౌ కశ్యపశ్ చ క్రతుః సహ భుజఙ్గశ్ చ మహాపద్మః సర్పః కర్కోటకస్ తథా

అంశు, భగుడు, కశ్యపుడు, క్రతువు, మహాపద్మ అనే పాము, కర్కోటక అనే సర్పుడు — వీరందరూ కలసి ఉన్నారు.

చిత్రసేనశ్ చ గన్ధర్వ ఊర్ణాయుశ్చైవ తావుభౌ ఉర్వశీ పూర్వచిత్తిశ్ చ తథైవాప్సరసావుభే

చిత్రసేన గంధర్వుడు, ఊర్ణాయుడు ఇద్దరూ, ఉర్వశి, పూర్వచిత్తి అనే ఇద్దరు అప్సరసలు కూడా ఉన్నారు.

తార్క్ష్యశ్చారిష్టనేమిశ్ చ సేనానీర్ గ్రామణీశ్ చ తౌ విద్యుద్దివాకరశ్చోభౌ యాతుధానావుదాహృతౌ

తార్క్ష్యుడు, అరిష్టనేమి, ఇద్దరు సేనాధిపతులు, విద్యుత్, దివాకరుడు అనే ఇద్దరు యాతుధానులు కూడా ఉన్నారు.

సహే చైవ సహస్యే చ వసన్త్యేతే దివాకరే తతః శైశిరయోశ్చాపి మాసయోర్ నివసన్తి వై

సహే, సహస్య అనే వారు కూడా వీరితో కలసి సూర్యునిలో నివసిస్తారు. తరువాత శైశిరమాసాల్లో కూడా నివసిస్తారు.

త్వష్టా విష్ణుర్జమదగ్నిర్ విశ్వామిత్రస్తథైవ చ కాద్రవేయౌ తథా నాగౌ కమ్బలాశ్వతరావుభౌ

త్వష్ట, విష్ణువు, జమదగ్ని, విశ్వామిత్రుడు, కద్రువ నుండి జన్మించిన కంబలుడు, అశ్వతరుడు అనే ఇద్దరు నాగులు కూడా ఉన్నారు.

ధృతరాష్ట్రః సగన్ధర్వః సూర్యవర్చాస్తథైవ చ తిలోత్తమాప్సరాశ్చైవ దేవీ రంభా మనోహరా

ధృతరాష్ట్రుడు గంధర్వుడితో, సూర్యవర్చసుడు, తిలోత్తమ అనే అప్సరస, దేవి రంభా — అందరినీ ఆకట్టుకునే వారు.

రథజిత్సత్యజిచ్చైవ గ్రామణ్యౌ లోకవిశ్రుతౌ బ్రహ్మోపేతస్ తథా రక్షో యజ్ఞోపేతశ్ చ యః స్మృతః

రథజిత్, సత్యజిత్ అనే లోకప్రసిద్ధి చెందిన ఇద్దరు నాయకులు; ఒకరు బ్రహ్మతో కూడినవాడు, మరొకరు యజ్ఞోపేత అనే రాక్షసుడు.

ఏతే దేవా వసన్త్యర్కే ద్వౌ ద్వౌ మాసౌ క్రమేణ తు స్థానాభిమానినో హ్యేతే గణా ద్వాదశ సప్తకాః

ఈ దేవతలు సూర్యునిలో, ఒక్కొక్కరు రెండు నెలల చొప్పున నివసిస్తారు. వీరు స్థానం పట్టిన పన్నెండు గణాలలో ఏడుగురు చొప్పున ఉన్నారు.

సూర్యమాప్యాయయన్త్యేతే తేజసా తేజ ఉత్తమమ్ గ్రథితైః స్వైర్వచోభిస్తు స్తువన్తి మునయో రవిమ్

వీరు తమ తేజస్సుతో సూర్యుని పరిపూర్ణంగా చేస్తారు. మహర్షులు తమ స్వంత పదాలతో సూర్యుని స్తుతిస్తారు.

గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ నృత్యగేయైరుపాసతే గ్రామణీయక్షభూతాని కుర్వతే ఽభీషుసంగ్రహమ్

గంధర్వులు, అప్సరసలు నృత్యం, పాటలతో సేవిస్తారు. నాయకులు, యక్షులు, భూతాలు హోమద్రవ్యాల సమాహరణ చేస్తారు.

సర్పా వహన్తి వై సూర్యం యాతుధానా అనుయాన్తి వై వాలఖిల్యా నయన్త్యస్తం పరివార్యోదయాద్రవిమ్

సర్పాలు సూర్యుని మోస్తారు. యాతుధానులు ఆయన వెంట నడుస్తారు. వాలఖిల్యులు ఉదయించే సూర్యుని చుట్టుముట్టి, ఆయనను అస్తమయానికి తీసుకెళ్తారు.

ఏతేషామేవ దేవానాం యథా తేజో యథా తపః యథాయోగం యథామన్త్రం యథాధర్మం యథాబలమ్

ఈ దేవతల తేజస్సు, తపస్సు, యోగ్యత, మంత్రశక్తి, ధర్మం, బలం — వీటి ప్రకారం,

తథా తపత్యసౌ సూర్యస్ తేషామిద్ధస్తు తేజసా ఇత్యేతే వై వసన్తీహ ద్వౌ ద్వౌ మాసౌ దివాకరే

అలాగే సూర్యుడు వారి తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు. వీరు ఇద్దరు చొప్పున రెండు నెలల పాటు సూర్యునిలో నివసిస్తారు.

ఋషయో దేవగన్ధర్వపన్నగాప్సరసాం గణాః గ్రామణ్యశ్ చ తథా యక్షా యాతుధానాశ్ చ ముఖ్యతః

ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, పాములు, అప్సరసల గణాలు, నాయకులు, యక్షులు, ముఖ్యంగా యాతుధానులు కూడా ఉన్నారు.

ఏతే తపన్తి వర్షన్తి భాన్తి వాన్తి సృజన్తి చ భూతానామశుభం కర్మ వ్యపోహన్తీహ కీర్తితాః

వీరు ప్రకాశిస్తారు, వర్షం కురిపిస్తారు, వెలుగునిస్తారు, గాలిని ఊదుతారు, సృష్టి చేస్తారు. జీవుల దుష్కర్మలను తొలగిస్తారని చెప్పబడింది.

మానవానాం శుభం హ్యేతే హరన్తి చ దురాత్మనామ్ దురితం సుప్రచారాణాం వ్యపోహన్తి క్వచిత్ క్వచిత్

వీరు మనుషులకు శుభాన్ని పోగొడతారు, దురాత్ములకు దురితాన్ని తీసేస్తారు. మంచి పనులు చేసే వారికి ఎప్పటికప్పుడు పాపాలను తొలగిస్తారు.

విమానే చ స్థితా దివ్యే కామగే వాతరంహసి ఏతే సహైవ సూర్యేణ భ్రమన్తి దివసానుగాః

దివ్యమైన, కావలసినది దక్కే, గాలిలో నడిచే విమానంలో వీరు సూర్యునితో కలసి రోజులను అనుసరించి సంచరిస్తారు.

వర్షన్తశ్ చ తపన్తశ్ చ హ్లాదయన్తశ్ చ వై ద్విజాః గోపాయన్తీహ భూతాని సర్వాణి ద్యామనుక్షయాత్

వీరు వర్షాన్ని కురిపిస్తూ, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, ఆనందాన్ని పంచుతూ, ద్విజులారా, ఆకాశం క్షీణించకుండా అన్ని భూతాలను కాపాడుతారు.

స్థానాభిమానినామ్ ఏతత్ స్థానం మన్వన్తరేషు వై అతీతానాగతానాం వై వర్తన్తే సాంప్రతం చ యే

తమ స్థానాల పట్ల మమకారం ఉన్నవారు గత, భవిష్యత్, ప్రస్తుత మన్వంతరాల్లో ఇదే స్థానం పొందుతారు.

ఏతే వసన్తి వై సూర్యే సప్తకాస్తే చతుర్దశ చతుర్దశసు సర్వేషు గణా మన్వన్తరేష్విహ

ఈ ఏడుగురు గణాలు, పద్నాలుగు సమూహాలుగా, ప్రతి పద్నాలుగు మన్వంతరాల్లో సూర్యునిలో నివసిస్తారు.

సంక్షేపాద్విస్తరాచ్చైవ యథావృత్తం యథాశ్రుతమ్ కథితం మునిశార్దూలా దేవదేవస్య ధీమతః

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! దేవదేవుడైన ధీమంతుడు గురించి నేను వినిన విధంగా, జరిగినట్టు, సంక్షిప్తంగా, విస్తృతంగా వివరించాను.

ఏతే దేవా వసన్త్యర్కే ద్వౌ ద్వౌ మాసౌ క్రమేణ తు స్థానాభిమానినో హ్యేతే గణా ద్వాదశ సప్తకాః

ఈ దేవతలు తమ స్థానాల పట్ల మమకారం కలిగి, సూర్యునిలో నివసిస్తూ, ఏడుగురి గణాలు రెండు నెలల చొప్పున, ఇలా పదకొండు గణాలు ఉంటాయి.

ఇత్యేష ఏకచక్రేణ సూర్యస్తూర్ణం రథేన తు హరితైరక్షరైరశ్వైః సర్పతే ఽసౌ దివాకరః

ఇలా ఒకే చక్రంతో, హరిత వర్ణపు అమర అశ్వాలతో కూడిన రథంలో, సూర్యుడు వేగంగా ప్రయాణిస్తూ దినకరుడిగా ప్రకాశిస్తాడు.

అహోరాత్రం రథేనాసావ్ ఏకచక్రేణ తు భ్రమన్ సప్తద్వీపసముద్రాఙ్గాం సప్తభిః సర్పతే దివి

ఒకే చక్రం కలిగిన రథంతో, ఏడుగురు గుర్రాలతో, సూర్యుడు ఆకాశంలో తిరుగుతూ, ఏడు ద్వీపాలు, సముద్రాలను చుట్టుకుంటూ, పగలు రాత్రి సాగిస్తాడు.

వీథ్యాశ్రయాణి చరతి నక్షత్రాణి నిశాకరః త్రిచక్రోభయతో ఽశ్వశ్ చ విజ్ఞేయస్తస్య వై రథః

చంద్రుడు రాత్రి ప్రభువు, తన మార్గంలో నక్షత్రాల మధ్య సంచరిస్తూ, మూడు చక్రాలు, రెండు వైపులా గుర్రాలు కలిగిన రథాన్ని కలిగి ఉంటాడు.

శతారైశ్ చ త్రిభిశ్చక్రైర్ యుక్తః శుక్లైర్హయోత్తమైః దశభిస్త్వకృశైర్ దివ్యైర్ అసంగైస్ తైర్ మనోజవైః

ఆయన రథానికి మూడు వందల తెల్లటి ఉత్తమ గుర్రాలు, పది సన్నని, దివ్యమైన, అలసట లేని, మనసు వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలు జోడించబడ్డాయి.

రథేనానేన దేవైశ్ చ పితృభిశ్చైవ గచ్ఛతి సోమో హ్యమ్బుమయైర్ గోభిః శుక్లైః శుక్లగభస్తిమాన్

ఈ రథంతో దేవతలు, పితృదేవతలతో కలిసి, చంద్రుడు తెల్లటి కిరణాలతో ప్రకాశిస్తూ, నీటి స్వభావం గల తెల్ల ఆవులతో ప్రయాణిస్తాడు.

క్రమతే శుక్లపక్షాదౌ భాస్కరాత్పరమాస్థితః ఆపూర్యతే పరస్యాన్తః సతతం దివసక్రమాత్

శుక్లపక్షం మొదలు, సూర్యుని కంటే పైకి చేరి, ప్రతి రోజు క్రమంగా లోపల నిండిపోతాడు.