లిఙ్గపురాణమ్

తమసా కాలరుద్రాఖ్యం రజసా కనకాణ్డజమ్ సత్త్వేన సర్వగం విష్ణుం నిర్గుణత్వే మహేశ్వరమ్

అంధకారంతో అతడిని కాలరుద్రుడు అంటారు; రజోగుణంతో బంగారం నుండి జన్మించినవాడని అంటారు; సత్త్వగుణంతో అతడే అన్నింటిలోనూ వ్యాపించిన విష్ణువు; గుణాతీతంగా మహేశ్వరుడు.

కేన గచ్ఛన్తి నరకం నరాః కేన మహామతే కర్మణాకర్మణా వాపి శ్రోతుం కౌతూహలం హి నః

ఏ కారణంతో మనుషులు నరకానికి వెళ్తారు, మహామతీ? కర్మ వల్లనా, లేక అకర్మ వల్లనా? మేము వినాలనుకుంటున్నాము, ఆసక్తిగా ఉన్నాము.

రహస్యం వః ప్రవక్ష్యామి భవస్యామితతేజసః ప్రభావం శంకరస్యాద్యం సంక్షేపాత్సర్వదర్శినః

భవుని అపారమైన తేజస్సు, శంకరుని ఆది మహిమను, అందరికీ తెలిసినట్టు, సంక్షిప్తంగా మీకు రహస్యంగా చెప్పబోతున్నాను.

యోగినః సర్వతత్త్వజ్ఞాః పరం వైరాగ్యమాస్థితాః

యోగులు, అన్ని తత్త్వాలను తెలిసినవారు, పరమ విరక్తిలో స్థిరంగా ఉంటారు.

ప్రాణాయామాదిభిశ్చాష్టసాధనైః సహచారిణః

ప్రాణాయామాది ఎనిమిది సాధనలతో కూడి, వారు కలసి ఉంటారు.

కరుణాదిగుణోపేతాః కృత్వాపి వివిధాని తే కర్మాణి నరకం స్వర్గం గచ్ఛన్త్యేవ స్వకర్మణా

కరుణ వంటి గుణాలతో కూడినవారు, ఎన్నో విధాల కర్మలు చేసినా, తమ కర్మఫలానుసారం స్వర్గానికైనా, నరకానికైనా వెళ్తారు.

ప్రసాదాజ్జాయతే జ్ఞానం జ్ఞానాద్యోగః ప్రవర్తతే యోగేన జాయతే ముక్తిః ప్రసాదాదఖిలం తతః

దయ వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది; జ్ఞానం వల్ల యోగం ప్రారంభమవుతుంది; యోగంతో ముక్తి లభిస్తుంది; దయ వల్ల ఇవన్నీ జరుగుతాయి.

ప్రసాదాద్ యది విజ్ఞానం స్వరూపం వక్తుమర్హసి దివ్యం మాహేశ్వరం చైవ యోగం యోగవిదాం వర

దయవల్ల నీకు స్వరూపాన్ని, దివ్యమైన మహేశ్వరయోగాన్ని వివరించగలగిన శక్తి ఉంటే, యోగవిదుల్లో శ్రేష్ఠుడవు.

కథం కరోతి భగవాన్ చిన్తయా రహితః శివః ప్రసాదం యోగమార్గేణ కస్మిన్కాలే నృణాం విభుః

భగవంతుడు అయిన శివుడు, ఆలోచనలేని స్థితిలో, యోగమార్గం ద్వారా దయను ఎలా ప్రసాదిస్తాడు? ఏ సమయంలో మనుషులకు అనుగ్రహిస్తాడు, మహాబలశాలి?

దేవానాం చ ఋషీణాం చ పితౄణాం సంనిధౌ పురా శైలాదినా తు కథితం శృణ్వన్తు బ్రహ్మసూనవే

దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు సమక్షంలో, శైలాది పురాణంగా చెప్పిన ఈ కథను బ్రహ్మ కుమారుడు వినాలని కోరుతున్నాను.

వ్యాసావతారాణి తథా ద్వాపరాన్తే చ సువ్రతాః యోగాచార్యావతారాణి తథా తిష్యే తు శూలినః

ధర్మమయులారా! ప్రతి ద్వాపరయుగాంతంలో వ్యాసులు, అలాగే యోగాచార్యుల అవతారాలు, తిష్య యుగంలో త్రిశూలధారి అవతారాలు కూడా జరిగాయి.

తత్రతత్ర విభోః శిష్యాశ్ చత్వారః శమభాజనాః ప్రశిష్యా బహవస్తేషాం ప్రసీదత్యేవమీశ్వరః

ప్రతి చోట ప్రభువు నలుగురు శిష్యులను కలిగి ఉంటాడు; వారు శాంతికి పాత్రులు. వారిలో అనేక మంది ఉపశిష్యులు ఉంటారు. అలా ప్రభువు సంతోషిస్తాడు.

ఏవం క్రమాగతం జ్ఞానం ముఖాదేవ నృణాం విభోః వైశ్యాన్తం బ్రాహ్మణాద్యం హి ఘృణయా చానురూపతః

ఈ విధంగా, ప్రభువు వాక్కు ద్వారా మొదలై, బ్రాహ్మణుల నుండి వైశ్యుల వరకు, వారి స్వభావానికి తగినట్లుగా జ్ఞానం తరతరాలుగా మనుషులకు చేరుతుంది.

ద్వాపరే ద్వాపరే వ్యాసాః కే వై కుత్రాన్తరేషు వై కల్పేషు కస్మిన్కల్పే నో వక్తుమర్హసి చాత్ర తాన్

ప్రతి ద్వాపరయుగంలో ఎవరు వ్యాసులు అయ్యారు? వారు ఎక్కడ, ఏ యుగంలో, ఏ కల్పంలో ఉన్నారు? వాటిని ఇక్కడ చెప్పాలి.

శృణ్వన్తు కల్పే వారాహే ద్విజా వైవస్వతాన్తరే వ్యాసాంశ్ చ సామ్ప్రతం రుద్రాంస్ తథా సర్వాన్తరేషు వై

ద్విజులారా! వారం కల్పంలో, వైవస్వత మన్వంతరంలో, ప్రస్తుత వ్యాసులు, రుద్రులు, అలాగే అన్ని యుగాలలో ఉన్నవారిని వినండి.

వేదానాం చ పురాణానాం తథా జ్ఞానప్రదర్శకాన్ యథాక్రమం ప్రవక్ష్యామి సర్వావర్తేషు సామ్ప్రతమ్

ప్రతి యుగంలో ప్రస్తుతం వేదాలు, పురాణాలు, జ్ఞానాన్ని ప్రకటించినవారిని క్రమంగా నేను వివరంగా చెబుతాను.

క్రతుః సత్యో భార్గవశ్ చ అఙ్గిరాః సవితా ద్విజాః మృత్యుః శతక్రతుర్ధీమాన్ వసిష్ఠో మునిపుంగవః

క్రతు, సత్య, భార్గవుడు, అంగిరసుడు, సవిత, మృత్యు, ధీమంతుడు శతక్రతువు, మునులలో ప్రముఖుడు వశిష్ఠుడు.

సారస్వతస్త్రిధామా చ త్రివృతో మునిపుంగవః శతతేజాః స్వయంధర్మో నారాయణ ఇతి శ్రుతః

సారస్వతుడు, త్రిధామా, త్రివృత్ అనే మునులలో ప్రముఖుడు, శతతేజ, స్వయంధర్ముడు, నారాయణుడు అని వినిపిస్తుంది.

తరక్షుశ్చారుణిర్ధీమాంస్ తథా దేవః కృతంజయః ఋతంజయో భరద్వాజో గౌతమః కవిసత్తమః

తరక్షు, ఆరుణి అనే ధీమంతుడు, దేవుడు, కృతంజయుడు, ఋతంజయుడు, భరద్వాజుడు, కవులలో ఉత్తముడు గౌతముడు.

వాచశ్రవా మునిః సాక్షాత్ తథా శుష్మాయణిః శుచిః తృణబిన్దుర్ మునీ రూక్షః శక్తిః శాక్తేయ ఉత్తరః

వాచశ్రవా ముని, శుచిగా ఉన్న శుష్మాయణి, కఠినమైన తపస్సు చేసిన తృణబిందు ముని, శక్తి, శాక్తేయుడు, ఉత్తరుడు.

జాతూకర్ణ్యో హరిః సాక్షాత్ కృష్ణద్వైపాయనో మునిః వ్యాసాస్త్వేతే చ శృణ్వన్తు కలౌ యోగేశ్వరాన్ క్రమాత్

జాతూకర్ణ్యుడు, హరి స్వయంగా, కృష్ణద్వైపాయనుడు ముని; వీరే వ్యాసులు. ఇప్పుడు కలియుగంలో యోగేశ్వరులను క్రమంగా వినండి.

అసంఖ్యాతా హి కల్పేషు విభోః సర్వాన్తరేషు చ కలౌ రుద్రావతారాణాం వ్యాసానాం కిల గౌరవాత్

ప్రతి యుగంలో, అన్ని కాలాల్లో, ముఖ్యంగా కలియుగంలో, ప్రభువు, రుద్రుడు, వ్యాసుల అవతారాలు లెక్కలేనన్ని ఉన్నాయి.

వైవస్వతాన్తరే కల్పే వారాహే యే చ తాన్ పునః అవతారాన్ ప్రవక్ష్యామి తథా సర్వాన్తరేషు వై

వైవస్వత మన్వంతరంలో, వారం కల్పంలో, నేను మళ్లీ ఆ అవతారాలను, అలాగే అన్ని యుగాల్లో ఉన్నవారిని వివరంగా చెబుతాను.

మన్వన్తరాణి వారాహే వక్తుమర్హసి సామ్ప్రతమ్ తథైవ చోర్ధ్వకల్పేషు సిద్ధాన్వైవస్వతాన్తరే

ప్రస్తుతం వారం కల్పంలో మన్వంతరాలను, అలాగే పై యుగాల్లో, వైవస్వత మన్వంతరంలో సిద్ధులైనవారిని చెప్పాలి.

మనుః స్వాయమ్భువస్త్వాద్యస్ తతః స్వారోచిషో ద్విజాః ఉత్తమస్తామసశ్చైవ రైవతాశ్చాక్షుషస్ తథా

మొదట స్వాయంభువ మనువు, తర్వాత స్వారోచిషుడు, ఉత్తముడు, తామసుడు, రైవతుడు, అలాగే చాక్షుషుడు.

వైవస్వతశ్ చ సావర్ణిర్ ధర్మః సావర్ణికః పునః పిశఙ్గశ్చాపిశఙ్గాభః శబలో వర్ణకస్ తథా

వైవస్వతుడు, సావర్ణి, మళ్లీ ధర్మ సావర్ణికుడు, పిశంగుడు, అపిశంగాభుడు, శబలుడు, వర్ణకుడు కూడా.

ఔకారాన్తా అకారాద్యా మనవః పరికీర్తితాః శ్వేతః పాణ్డుస్ తథా రక్తస్ తామ్రః పీతశ్చ కాపిలః

ఔ కారంతో ముగిసే, అ కారంతో ప్రారంభమయ్యే మనువులు: శ్వేతుడు, పాండు, రక్తుడు, తామ్రుడు, పీతుడు, కాపిలుడు.

కృష్ణః శ్యామస్ తథా ధూమ్రః సుధూమ్రశ్ చ ద్విజోత్తమాః అపిశఙ్గః పిశఙ్గశ్ చ త్రివర్ణః శబలస్ తథా

కృష్ణుడు, శ్యాముడు, అలాగే ధూమ్రుడు, సుధూమ్రుడు, ó ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, అపిశంగుడు, పిశంగుడు, మూడు రంగులవాడు, ఇంకా శబలుడు కూడా ఉన్నారు.

కాలంధురస్తు కథితా వర్ణతో మనవః శుభాః నామతో వర్ణతశ్చైవ వర్ణతః పునరేవ చ

మనువులు వారి వర్ణం ప్రకారం కాలంధురులుగా చెప్పబడ్డారు. పేరుల ప్రకారం, వర్ణాల ప్రకారం, మళ్లీ వర్ణాల ప్రకారంగా వివరించబడ్డారు.