లిఙ్గపురాణమ్

అపాం శివస్య భగవాన్ ఆధిపత్యే వ్యవస్థితః అపాం త్వధిపతిర్దేవో భవ ఇత్యేవ కీర్తితః

పవిత్రుడైన శివుడు నీటికి అధిపతిగా స్థిరంగా ఉన్నాడు. దేవుడు భవుడు నీటికి అధిపతి అని ప్రసిద్ధి.

భవాత్మకం జగత్సర్వమ్ ఇతి కిం చేహ చాద్భుతమ్ నారాయణత్వం దేవస్య హరేశ్చాద్భిః కృతం విభోః జగతామాలయో విష్ణుస్ త్వ్ ఆపస్తస్యాలయాని తు

ఈ జగత్తు అంతా భవస్వరూపమే. ఇందులో ఏమి ఆశ్చర్యం లేదు. నారాయణుని, హరిని దైవత్వం నీటివల్ల స్థిరమైంది. జగత్తులకు ఆధారం విష్ణువు, ఆ విష్ణువుకు ఆధారం నీరు.

దన్దహ్యమానేషు చరాచరేషు గోధూమభూతాస్ త్వథనిష్క్రమన్తి యా యా ఊర్ధ్వం మారుతేనేరితా వై తాస్తాస్త్వభ్రాణ్యగ్నినా వాయునా చ

జంతువులు, అజంతువులు అన్నీ కాలుతున్నప్పుడు, గోధుమలు అవుతున్న వాటిని గాలి పైకి ఎత్తుతుంది. అవే మేఘాలుగా, అగ్ని, గాలి కలిసినప్పుడు మేఘాలవుతాయి.

అతో ధూమాగ్నివాతానాం సంయోగస్త్వభ్రముచ్యతే వారీణి వర్షతీత్యభ్రమ్ అభ్రస్యేశః సహస్రదృక్

ఇలా పొగ, అగ్ని, గాలి కలిసినదాన్ని మేఘం అంటారు. మేఘానికి అధిపతి అయినవాడు వెయ్యికళ్ళతో ఉండి, నీటిని కురిపిస్తాడు.

యజ్ఞధూమోద్భవం చాపి ద్విజానాం హితకృత్సదా దావాగ్నిధూమసమ్భూతమ్ అభ్రం వనహితం స్మృతమ్

యజ్ఞపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు ద్విజులకు ఎప్పుడూ మేలు చేస్తాయి. అడవిలో అగ్నిపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు అడవులకు మేలు చేస్తాయని చెప్పబడింది.

మృతధూమోద్భవం త్వభ్రమ్ అశుభాయ భవిష్యతి అభిచారాగ్నిధూమోత్థం భూతనాశాయ వై ద్విజాః

శవాల పొగతో ఏర్పడే మేఘాలు అశుభాన్ని కలిగిస్తాయి. మంత్రశక్తి అగ్నిపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు జీవులకు నాశనం చేస్తాయి, ద్విజులారా.

ఏవం ధూమవిశేషేణ జగతాం వై హితాహితమ్ తస్మాదాచ్ఛాదయేద్ధూమమ్ అభిచారకృతం నరః

ఇలా పొగల తేడాతో జగత్తుకు మేలు, చెడు నిర్ణయించబడుతుంది. అందుకే మంత్రశక్తి వల్ల వచ్చే పొగను మనిషి మూసివేయాలి.

అనాఛాద్య ద్విజః కుర్యాద్ ధూమం యశ్చాభిచారికమ్ ఏవముద్దిశ్య లోకస్య క్షయకృచ్చ భవిష్యతి

ద్విజుడు మంత్రశక్తి పొగను మూసిపెట్టకపోతే, అతడు లోకనాశనానికి కారణమవుతాడు.

అపాం నిధానం జీమూతాః షణ్మాసానిహ సువ్రతాః వర్షయన్త్యేవ జగతాం హితాయ పవనాజ్ఞయా

ధర్మశీలులారా, నీటి నిలయమైన మేఘాలు, గాలి ఆజ్ఞతో, ఆరు నెలలు జగత్తుకు మేలు కోసం వర్షం కురిపిస్తాయి.

స్తనితం చేహ వాయవ్యం వైద్యుతం పావకోద్భవమ్ త్రిధా తేషామిహోత్పత్తిర్ అభ్రాణాం మునిపుఙ్గవాః

ఇక్కడ మెరుపు మూడు విధాలుగా ఉంటుంది — గాలివల్ల, విద్యుత్తువల్ల, అగ్నివల్ల. మేఘాలకి ఈ మూడు విధాలుగా ఉత్పత్తి జరుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠులారా.

న భ్రశ్యన్తి యతో ఽభ్రాణి మేహనాన్మేఘ ఉచ్యతే కాష్ఠావాహాశ్ చ వైరిఞ్చ్యాః పక్షాశ్చైవ పృథగ్విధాః

మేఘాలు పడిపోవు కాబట్టి వాటిని 'మేఘం' అంటారు. మేఘాలకు కలపను మోసే రెక్కలు వేర్వేరు విధాలుగా ఉంటాయి, అవి బ్రహ్మదేవునివి అని చెప్పబడింది.

ఆజ్యానాం కాష్ఠసంయోగాద్ అగ్నేర్ధూమః ప్రవర్తితః ద్వితీయానాం చ సంభూతిర్ విరిఞ్చోచ్ఛ్వాసవాయునా

నెయ్యి, కలప కలిసినప్పుడు అగ్నిలో పొగ వస్తుంది. రెండవ రకం పొగ బ్రహ్మదేవుని ఊపిరితో ఏర్పడుతుంది.

భూభృతాం త్వథ పక్షైస్తు మఘవచ్ఛేదితైస్తతః వాహ్నేయాస్త్వథ జీమూతాస్ త్వ్ ఆవహస్థానగాః శుభాః

ఇంద్రుడు కొట్టిన పర్వతాల రెక్కలతో, అగ్నిమేఘాలు తమ స్థలాలకు వెళ్తాయి. అవి శుభకరమైనవే.

విరిఞ్చోచ్ఛ్వాసజాః సర్వే ప్రవహస్కన్ధజాస్తతః పక్షజాః పుష్కరాద్యాశ్ చ వర్షన్తి చ యదా జలమ్

బ్రహ్మదేవుని ఊపిరితో పుట్టినవన్నీ, గాలి శాఖలతో పుట్టినవన్నీ, రెక్కలతో పుట్టిన పుష్కరాది మేఘాలు సమయం వచ్చినప్పుడు నీటిని కురిపిస్తాయి.

మూకాః సశబ్దదుష్టాశాస్ త్వ్ ఏతైః కృత్యం యథాక్రమమ్ క్షామవృష్టిప్రదా దీర్ఘకాలం శీతసమీరిణః

నిశ్శబ్దమైనవి, శబ్దంతో ఉన్నవి, మలినమైన మేఘాలు తగిన క్రమంలో తమ పనులు చేస్తాయి. చల్లని గాలులతో ఉన్నవి చాలా కాలం తక్కువ వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.

జీవకాశ్ చ తథా క్షీణా విద్యుద్ధ్వనివివర్జితాః తిష్ఠన్త్యాక్రోశమాత్రే తు ధరాపృష్ఠాదితస్తతః

అలాగే, జీవక మేఘాలు బలహీనంగా, మెరుపు లేకుండా ఉంటాయి. అవి భూమి మీద ఒక క్రోశ దూరంలో నిలుస్తాయి.

అర్ధక్రోశే తు సర్వే వై జీమూతా గిరివాసినః మేఘా యోజనమాత్రం తు సాధ్యత్వాద్ బహుతోయదాః

పర్వతాలలో ఉండే మేఘాలు అర క్రోశ దూరంలో ఉంటాయి. ఎక్కువ వర్షాన్ని కురిపించే మేఘాలు యోజన దూరంలో ఉంటాయి, అవి ఉత్తమమైనవిగా చెప్పబడతాయి.

ధరాపృష్ఠాద్ద్విజాః క్ష్మాయాం విద్యుద్గుణసమన్వితాః తేషాం తేషాం వృష్టిసర్గం త్రేధా కథితమత్ర తు

ద్విజులారా, భూమి మీద మెరుపు గుణం కలిగిన మేఘాలు ఉంటాయి. వాటి వర్షం మూడు విధాలుగా ఇక్కడ వివరించబడింది.

పక్షజాః కల్పజాః సర్వే పర్వతానాం మహత్తమాః కల్పాన్తే తే చ వర్షన్తి రాత్రౌ నాశాయ శారదాః

రెక్కలతో పుట్టిన మేఘాలు, కల్పవృక్షాల మేఘాలు పర్వతాలలో గొప్పవిగా ఉంటాయి. కల్పాంతంలో, అవి రాత్రిపూట శరదృతువును నాశనం చేయడానికి వర్షం కురిపిస్తాయి.

పక్షజాః పుష్కరాద్యాశ్ చ వర్షన్తి చ యదా జలమ్ తదార్ణవమభూత్సర్వం తత్ర శేతే నిశీశ్వరః

పక్షులు, కమలాలు మొదలైనవి నీటిని కురిపించే సమయంలో, ఆ నీరు సముద్రాన్ని పూర్తిగా నింపుతుంది. అప్పుడు ఆ సముద్రంలో సమానుడు లేని ప్రభువు విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు.

ఆగ్నేయానాం శ్వాసజానాం పక్షజానాం ద్విజర్షభాః జలదానాం సదా ధూమో హ్య్ ఆప్యాయన ఇతి స్మృతః

అగ్నిలోంచి, ఊపిరిలోంచి, పక్షులలోంచి, మేఘాలలోంచి వచ్చే పొగను ఎప్పుడూ పోషణంగా భావిస్తారు, ద్విజోత్తములారా.

పౌణ్డ్రాస్తు వృష్టయః సర్వా వైద్యుతాః శీతశస్యదాః పుణ్డ్రదేశేషు పతితా నాగానాం శీకరా హిమాః

పుండ్రదేశాల్లో కురిసే వర్షాలు మెరుపులతో కూడినవిగా ఉంటాయి, అవి చల్లదనం తెచ్చి పంటలకు సమృద్ధిని ఇస్తాయి. అక్కడ పడే మంచు, తుమ్మెదలు నాగుల జలబిందువులుగా ఉంటాయి.

గాఙ్గా గఙ్గామ్బుసమ్భూతా పర్జన్యేన పరావహైః నగానాం చ నదీనాం చ దిగ్గజానాం సమాకులమ్

గంగా జలంతో పుట్టిన గంగా నది, వర్షంతో, పర్వతాల నుంచి వచ్చే ప్రవాహాలతో నిండిపోతుంది. పర్వత నదులు, దిక్కుల ఏనుగులు అక్కడ గుమిగూడి ఉంటాయి.

మేఘానాం చ పృథగ్భూతం జలం ప్రాయాదగాదగమ్ పరావహో యః శ్వసనశ్ చానయత్యమ్బికాగురుమ్

మేఘాల నుంచి వేరుపడిన నీటిని ఎక్కువగా పరావహ అనే గాలి తీసుకెళ్తుంది, అది ఆ నీటిని అంబికా గురువుని వద్దకు చేరుస్తుంది.

మేనాపతిమతిక్రమ్య వృష్టిశేషం ద్విజాః పరమ్ అభ్యేతి భారతే వర్షే త్వ్ అపరాన్తవివృద్ధయే

ద్విజులారా, మేనాదేవుని దాటి మిగిలిన వర్షం భారత దేశానికి వచ్చి పశ్చిమ ప్రాంతాల అభివృద్ధికి సహాయపడుతుంది.

వృష్టయః కథితా హ్యద్య ద్విధా వస్తు వివృద్ధయే సస్యద్వయస్య సంక్షేపాత్ ప్రబ్రవీమి యథామతి

ఈరోజు వర్షాలు రెండు విధాలుగా వస్తాయని, వాటి వల్ల వస్తువుల అభివృద్ధి జరుగుతుందని చెప్పాను. ఇప్పుడు రెండు రకాల పంటల గురించి సంక్షిప్తంగా నా బుద్ధికి అనుగుణంగా వివరించబోతున్నాను.

స్రష్టా భానుర్మహాతేజా వృష్టీనాం విశ్వదృగ్ విభుః సో ఽపి సాక్షాద్ద్విజశ్రేష్ఠాశ్ చేశానః పరమః శివః

సృష్టికర్త, మహాతేజస్సుతో కూడిన సూర్యుడు, అన్నింటినీ చూస్తున్నవాడు, వ్యాపకుడు — ఆయనే నిజంగా పరమేశ్వరుడు, శివుడు, ద్విజోత్తములారా.

స ఏవ తేజస్త్వోజస్తు బలం విప్రా యశః స్వయమ్ చక్షుః శ్రోత్రం మనో మృత్యుర్ ఆత్మా మన్యుర్ విదిగ్ దిశః

విప్రులారా, ఆయనే తేజస్సు, బలము, శక్తి, కీర్తి, కన్ను, చెవి, మనస్సు, మరణం, ఆత్మ, కోపం, దిక్కులు, ప్రాంతాలు అన్నీ ఆయనే.

సత్యం ఋతం తథా వాయుర్ అంబరం ఖచరశ్ చ సః లోకపాలో హరిర్బ్రహ్మా రుద్రః సాక్షాన్మహేశ్వరః

అతడే సత్యం, ఋతం, వాయువు, ఆకాశం, ఆకాశంలో సంచరించే వాడు; అతడే లోకపాలుడు, హరి, బ్రహ్మా, రుద్రుడు — మహేశ్వరుడు కూడా ఆయనే.